garîb

Bir hadisin senet veya metin kurgusu bakımından tek bir örnek durumunda olması veya râvîler tarafından rivayet edilmemiş biçimi. Hadis bilimi ile uğraşan bilim adamları “garîb” hadislerin tespitine önem vermişler ve bu konuda dikkate değer eserler kaleme almışlardır.

1. Yabancı, memleketinden uzakta bulunan, kimsesiz.

Garîb hastalanır, dört yanına bakınır da, tanıdık bir kimse göremezse, Allah onun geçmiş günâhlarını affeder. (Hadîs-i şerîf-Deylemî)

Dünyâda garîb veya yolcu gibi ol ve kendini ölmüş say. (Hadîs-i şerîf-Buhârî, Müslim)

Garîbler azdır. Onları sevmeyenler çoktur. (Hadîs-i şerîf-Müsned-i Ahmed bin Hanbel)

En garîb ve muhtac olduğun gün, kabre konduğun gündür. (Ebû Zer Gıfârî)

Gariblere merhamet etmek Resûlullah efendimizin sünnetidir. Nerede bir garip görsen ona olan merhametinden dolayı gözyaşların akmalıdır. (Ahmed Yesevî)

Yurdundan ayrılmış, yabancı, yolcu, gurbete çıkmış kişi, yoksul, muhtaç gibi anlamları vardır. Tasavvufî ıstılah olarak, birlik âleminden ayrı düşen, maddî varlıkla (izafî, geçici varlık) kayıtlara bağlanmış olan kişidir.Odur söylenen dilde, Varlığım hep ol ilde, Varlık dostundur kulda Ben bunda garib geldim.Yunus EmreBu ile garîb geldim, Bu tutsaklık tuzağın, Ben bu ilden bezerim Demi geldi üzerimYunus EmreYunus Emre’nin bu mısralardaki ifadeleri, hep aynı hususu açıklamaktadır.Asıl vatanlarından ayrı kalmanın (yabancılaşmanın) bilincine vardığı ve bu gurbeti hissettiği için, sûfîlere garip denir, çoğulu gurabâ’dır. Bu konudaki bazı atasözleri şu şekildedir: “Garibin duası kabul olur”, “Garibin yardımcısı Allah’tır”, “Garip kuşun yuvasını Allah yapar”.