tarikat.orgKAVRAMLAR · KONU TASNİFLİ
Tasavvuf Sözlüğü
İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.
Habîr
“Esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olan bu söz, “Bilen, bir varlığın özünü ve niteliğini yakından tanıyan.” anlamında Allah’ın sıfatlarından olup Kur’ân-ı Kerîm’de bir yerde “hubr” maştan, kırk dört ayette de “habîr” ismi Allah için kullanılmıştır.…
→Kur’an ve TefsirHac rehberi
Hac ibadetinin menâsikini, mekânlarını ve uygulama sırasını hacılara öğreten, yolculuk boyunca gruba kılavuzluk eden kimse. Klasik kullanımda delîl adıyla da anılır. Görevi yalnız yol göstermek değil; ihram, tavaf, sa‘y, Arafat vakfesi, Müzdelife ve Mina…
→Kur’an ve TefsirHâdî
“Doğru yolu gösteren, hidayet eden, hayır ve mutluluk veren.” anlammdaki bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “İnsana akıl, muhakeme ve zarurî bütün bilgileri veren, ebedî mutluluğu sağlayacak manevî yolu gösteren.” anlamıyla Allah’ın sıfatı…
→Kur’an ve TefsirHâdiye’t-tarîk
Yolu gösteren ve doğru istikamete ulaştıran. Allah’ın hidayet verici oluşunu ifade eden tasavvufî-dinî tamlamalardan biridir. Beşerî mürşit ancak öğretir ve rehberlik eder; kalbe hidayeti verenin Allah olduğu vurgulanır.
→Kur’an ve TefsirHakim
Bilge, hikmeti bilen. Filozof. tas. Safi, arif Dini hükümleri uygulamada halka kolaylık gösterdiği halde kendisi titiz davranan âlim. Hakimler peygamberlerin halefleridir. Nübüvvetten sonra hikmet gelir. ; Hikmet her hususta en mükemmeli ortaya komaktir. Bazi…
→Kur’an ve TefsirHâlik
“Yara tan” anlamında “esmâ'ü’l hüsnâ” (Allah’ın güzel isimle ri)dan bir ad. Bu söz, Kur’ân- Kerîm’de yüz on yedi ayette fii çekimiyle ve türevleriyle, elli ik ayette de mastar olarak Allah’ nispet edilmiştir. Ayrı ca…
→Kur’an ve TefsirHalîm
Sözlük de anlamı, “Sabırlı, akıllı, ağırbaşlı.” lolan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” z, (Allah’ın güzel isimleriydin, olup öl “Kudretli olduğu hâlde birdenbire ve öfkelenip cezalandırmayan, zada man içinde gelişmelere göre ceza vermeyi uygun bulan.” anlamma. da…
→Kur’an ve TefsirHamr
Aklı örten ve sarhoşluk veren içki. Kelime örtmek anlamındaki kökten gelir. Kur’ân’da içkinin yasaklanması tedricî bir süreçte bildirilmiştir. Fıkıhta yalnız üzüm şarabının mı yoksa sarhoşluk veren bütün maddelerin mi hamr hükmünde olduğu tartışılmış; genel…
→Kur’an ve TefsirHaşîşiyye
Haşîş kullandığı iddia edilen kimseler için tarih kaynaklarında kullanılan ad. Ortaçağda Nizârî İsmâilîler hakkında düşmanca polemiklerde yaygınlaşmıştır. Okuma notu Terim tarafsız bir öz ad değildir. “Assassin” anlatıları ve uyuşturucu kullanımı iddiaları tarihî kaynak eleştirisiyle…
→Kur’an ve TefsirHay
Diri, canlı, tas. Allah'ın sıfatı, ismi.
→Kur’an ve TefsirHicr-i Kâbe
Kâbe’nin kuzeybatı duvarı ile yarım daire biçimindeki Hatîm duvarı arasında kalan alan. Hicr-i İsmâil adıyla da bilinir ve Kâbe’den sayıldığı için tavaf bu bölümün dışından yapılır.
→Kur’an ve TefsirHicret
Göç, sefer. tas. a Kişinin beden memleketinden ayrılıp ruhaniler vatanına göç etmesi. b Sâlikin kötü huy ve sıfatlarından ayrılıp iyi huy ve sıfatlar yurduna gitmesi, yani ahlakını güzelleştirmesi. Safi nefesten kalbe, kalpten sırra, sırdan…
→Kur’an ve TefsirHile
Bir kimseyi yanıltmak veya görünürde hukuka uygun bir işlemle yasaklanan sonuca ulaşmak için kurulan düzen. Fıkıhta hiyel , farklı niyet ve sonuçlara sahip geniş bir alandır. Başkasının hakkını ortadan kaldıran, haramı helâl göstermeye yarayan…
→Kur’an ve TefsirHumus
Beşte bir. Klasik İslâm hukukunda savaş ganimetinin Kur’ân’da belirlenen kamu ve hak sahibi paylarına ayrılan beşte birlik kısmı. Fey, rikâz ve madenler gibi başka gelir türlerinde humus uygulanıp uygulanmayacağı mezheplere ve hukukî sınıflandırmaya göre…
→Kur’an ve TefsirHuruf
Harfler. tas. Akıl ve nefs gibi dış âlemde var olan basit hakikatler,
→Kur’an ve TefsirHümeze suresi
Kur’ân-ı Kerîm’in yüz dörk. düncü, iniş sırasma göre otuz ikinci suresi olup “Kıyamet suresi” nden sonra ve ) “Mürselât suresi” nden önne ce Mekke’de nazil olmuştur ve adokuz ayetten meydana gelmektedir. Adını baş taraftaki…
→