Ara
Menü

Vâhib Ümmî

Asıl adı Abdülvehhâb olan Vâhib Ümmî, Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî'nin terbiyesinde yetişmiş, Elmalı'da irşad faaliyetinde bulunmuş ve Türkçe ilâhileriyle güçlü bir tasavvuf çevresi meydana getirmiştir.

Vefat
1596
Unvan
Halvetî şeyhi, mutasavvıf şair ve Elmalı irfan çevresinin kurucu isimlerinden

Elmalı'da bir irfan ocağı

Kaynaklarda Abdülvehhâb, Vâhib Ümmî ve Vehhâb Ümmî adlarıyla anılan şairin doğum tarihi kesin değildir. XVI. yüzyılda yaşamış, Manisa'da Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî'nin terbiyesinde yetişmiş ve Halvetiyye'nin Ahmediyye kolunu Elmalı çevresinde temsil etmiştir.

İrşad halkası

Vâhib Ümmî'nin Elmalı'daki etkisi yalnız kendi şiirleriyle sınırlı değildir. Eroğlu Nûri, Ramazan Armağan, Şeyh Ömer Mazharî ve Şeyh Zuhûrî gibi isimlerle devam eden bir manevî ve edebî çevrenin merkezinde yer alır. Bu halka daha geniş Elmalı kültür ortamında Ümmî Sinan ve Niyâzî-i Mısrî gibi güçlü isimlerle birlikte okunmalıdır.

Şiir dili

Hem aruz hem hece vezniyle yazan Vâhib Ümmî, Yûnus Emre çizgisindeki Türkçe tasavvuf şiirini XVI. yüzyıl Halvetî irfanıyla buluşturur. Şiirleri aşk, tevhid, zikir, mürşid, marifet, fenâ ve insan-ı kâmil çevresinde gelişen öğretici ve coşkulu bir dile sahiptir.

Dîvân-ı İlâhiyât

Bilinen sekiz yazma nüshadan beşinin karşılaştırıldığı neşir, dîvânda 517 ilâhi bulunduğunu bildirir. Dijital arşivimiz kitabın Vâhib Ümmî'ye ayırdığı ana seçme bölümdeki 390 şiiri, neşirdeki sıra ve tarihî imlayla sunar.

Halvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASIHalvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi

Yeşil kubbeli, dört terkli ve yirmi dallı tâc. Kubbe merkezinde beyaz düğme, lengerinde siyah destar ve üstten sarkıtılmış taylasan bulunur.

Ağ ve yol