Süleyman Âcizî Baba

İstanbul'daki tahsili

İşkodra'da doğan Süleyman Âcizî Baba dinî ilimleri İstanbul'da tahsil etti. Sa‘diyye şeyhi Ebü'l-Vefâ eş-Şâmî'ye intisap ederek seyrüsülûkünü tamamladı ve irşad hilâfeti aldı. Kaynaklar onun daha sonra Balkan şehirlerini dolaştığını, Sa‘dî usulünü bölgenin şehir ve tekke çevrelerine taşıdığını bildirir.

Prizren âsitânesi

Prizren'e yerleşerek Bistriça nehri kıyısında bir tekke kurdu. Bu dergâh, kendisine nispet edilen Âciziyye kolunun Balkanlar'daki âsitânesi kabul edildi. Süleyman Âcizî Baba burada irşad hizmetini sürdürdü; 1150/1738'de vefat edince tekkenin hazîresine defnedildi. Yapı yalnız bir zikir merkezi değil, yolculara ve çevre halkına açık bir eğitim ve dayanışma mekânı olarak da işlev gördü.

Âciziyye'nin yayılması

Âciziyye, Sa‘diyye'den bütünüyle ayrı bir ana tarikat değil, Süleyman Âcizî Baba'nın irşad hattına nispet edilen bir koldur. Oğlu Şeyh Danyal'ın Yakova'daki hizmeti ve yetişen halifeler sayesinde Yakova, Tepedelen, Berat, Avlonya, Belgrad ve Niş gibi merkezlerde Sa‘dî tekkeleri oluştu. Bu yayılma, İstanbul'da alınan icâzetin Prizren merkezli bölgesel bir ağa dönüşmesini gösterir.

Tarihî yeri

Süleyman Âcizî Baba'nın önemi yalnız kendi adına bir kol nispet edilmesinden gelmez. Prizren âsitânesi üzerinden Sa‘diyye'nin Balkanlardaki kurumsal hafızasını biçimlendirmiş; aile, halife ve tekke bağlarını aynı merkezde birleştirmiştir. Hayatının ayrıntıları sınırlı olduğundan bilinmeyen doğum tarihi ve aile bilgileri tahminle tamamlanmamıştır.