Mahmüd Nâsıh Efendi

Hayatı ve irşad çevresi

Aziz Mahmud-ı Hüdayi 1 05 İrişdi katremiz bahre görümnez sahiU ka'n Vücadu katresin bahre katup umıruln olan gelsün Kamu a'raz-ı cevherde görüp zlit u sıfatımı Kemlil-i sırr- ı Hiişim' le bugün bir elin olan gelsün Erenler sohbete her dem hakikat isteyen canlar Geçüp hep cümle vanndan bakup kurban olan gelsün /68/ Sandukalarının başındaki levhadan: Ey server-i ıneydan-ı vefa Hazret-i Hlişim Vey mazhar-ı esrar-ı Huda Hazret-i Hlişim Dergah-ı kerlbrultma yüz tutdu kerem kıl İhsan buyur Sırri' ya ya Hazret-i Hlişim Osmanlı Müellifleri'nde 1 . cildde 1 89. sahifede Tahir Bey merhum 'izahat ver mektedir. Hal ve tavrında biraz laubalilik nazar-ı ehl-i kemalde gerçi hoş görülmemiş ise de, hakikat-! halde asarıyla, eş'arıyla pek arif bir zat olduğu nümayan olmaktadır. (Kaddesa'Ulihu sırrahu) MAHMUD NASIH EFENDİ 1 243/( 1 827) senesinde lstanbul'da Sultan Selim civarında Çerağ! Hamza Dede Mahallesi'nde doğmuştur.

Tahsili lstanbul'dadır. Henüz genç yaşında girdab-ı ızdıra ba tutularak 1 263/5 1 847) tarihinde Pazarköy'e, ba'dehu Bursa'ya hicret etmiştir. Pa zarköy'de 1 285/( 1 868) ve 1 29 1/( 1 874) senelerinde imamet eylemiştir. Ahir-i vaktin de Bursa'da Tahtakale'de, odasından dışarı çıkmamıştır. İsmail Hakkı hazretlerinin feyz-i nazarlarına ve himmet-i ma'neviyyelerine mazhar olduğundan mütalaa ve işti ğalini müşarünileyhin asarına hasr ederek daima eserlerini istinsah eder; senede bir lstanbul'a geldiği vakit Bayezid'de kain Kütüphane-i Umumi'ye ihda ederdi. Sırr-ı melamete vasıl olmuş uyanıklardan idi. Yaşı seksenikiye vasıl olduğu bir çağda, 1320/( 1902) tarihinde Bursa'da seksendört yaşında terk-i alem-i nasut eylemiştir. ln ziva-yı hayatından dolayı irtihalinden kimse haber-dar olmamış, fakat o zaman Bur sa'da vali bulunan Halil Paşa'nın rü'yasına girerek, "İsmail Hakkı hazretlerine muhab betim vardır.

Onun civarına beni defnediniz. " demesiyle, Halil Paşa, odasına adamlar gönderdikde, Hazret'in terk-i hayat eylediğini görmüşler ve keyfiyyeti Paşa'ya bildir mişlerdir. Bunun üzerine arzusu vechile na'ş ı mübarekleri müşarünileyhin dergah-ı - 106 Seflne-i Evliya şerifi merdiveni karşısındaki makberede vedla-i hak-i rahmet-i ilahiyye kılınmıştır. Elyevm mezar taşı vardır. Ziyaret ettim. Taşında 1 3 1 4/( 1 896 ) yazılmış; yanlıştır. (Rahmetu'llô.hi aleyhi rahmeten vlisia) Kısa boylu olup, sarık sararlar idi. Harabati olup, her kese renk vermez idi. La uball-meşreb, melaml-mezheb görünürdü. İrfanı yüksek idi. Ehl-i dil bulursa onunla hem-hal olurdu. Yazdığı kitapların nihayetine, (J y.')L... 'l'I ı C""' t; ;, r"-' cLı ı I piil l -..,:S" J.r.1 1 )55 yolunda imza atardı. Bu ibareden, kendisinin neseben seyyid olduğu ı..S .J"" ve ziyaret-i Beytu'llah'da bulunduğu istidlal olunmuştur. Edlb-i meşhGr Namık Kemal Bey merhumun, bir gazelini tahmis eylemiştir.

Kıs men nakl edildi: Bülbül-asa aşk-ı ciiniin ile feryeul eyleyin Hiine-i adn-i dil-i mağmumu iibeu1 eyleyin Akl u fikri hiss ü fehmi bizden ib' eu1 eyleyin Ben şehld-i badeyim dostlar demim yad eyleyin Kabrimi mey-hane enkazıyla bünyad eyleyin Gerçi çok lisiir-ı manzümen yazıldı deftere Nıisihd nazmın sezeulır nakş olunsa mennere Hln-i gaslimde bana idin mey ile gargara Yadigar olsun bu nazmım evliya-yı sağara Per açup gitdi Kemal ardınca feryad eyleyin Bade vü meyden haber vir başka peygiim istemem Bade vü meysiz bu alemde hiç liram istemem İsterim ciim-ı hakiki ziihir'i elim istemem Vech var <lirse bu tahmlsimde bir nam istemem Namımı mahmGd-ı mes'Gd ile müzdad eyleyin eş-ŞEYH ABDÜŞŞEKÜR EFENDİ Ondokuzuncu sahifede terceme-i halini yazdığım GafGrl hazretlerinin halifesidir. Bazergan Tekkesi şeyhi olmuş idi. ( ı;_,.c .:ıi J,i ı_,;_,... ) ( 1 089/ 1 678) tarlh-i vefatıdır. Edirnekapı haricindeki Emir Buhar!

Dergah-ı şerifi civarında medfûndur. İlahileri vardır. 55. "Bunu, önce İstanbu llu, sonra Bursalı bir zavallı olan, es-Seyyid el-Hac Mahmud Niisih yazmışrır." (H)