Ara
Menü
1 dakikalık okuma

Vefatının Bursa valisinin rüyasında bildirilmesi

İnzivası yüzünden vefatından kimse haberdar olmamış; Bursa valisi Halil Paşa'nın rüyasına girerek Bursevî'ye muhabbetini söylemesi üzerine paşa adam göndermiş ve vefat ettiği anlaşılmıştır.

Seyyid Hacı Mahmûd Nâsıh EfendiHüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ

Sefîne'nin naklettiğine göre Mahmûd Nâsıh Efendi 1320 (1902) yılında Bursa'da vefat etmiş, fakat inzivası sebebiyle irtihalini kimse fark etmemiştir. Rivayet, haberin veriliş biçiminde düğümlenir: o sırada Bursa valisi bulunan Halil Paşa'nın rüyasına girmiş ve İsmâil Hakkı hazretlerine muhabbeti olduğunu söylemiştir.

Bunun üzerine paşa odasına adamlar göndermiş; gidenler onun vefat ettiğini görmüş ve durumu paşaya bildirmişlerdir. Arzusu doğrultusunda naaşı, İsmâil Hakkı Bursevî'nin dergâhının merdiveni karşısındaki makberede defnedilmiştir.

Çerçeve. Menkıbe, bir ömür boyu sürdürülen sessizliğin son isteği yerine getirsin diye tek bir kez bozulmasını anlatır; talep bile doğrudan değil rüya yoluyla iletilmiştir. Rüya ile haber verme, menâkıb edebiyatının en yaygın kalıplarındandır ve tarihî kayıt olarak değil gelenek anlatısı olarak okunmalıdır. Buna karşılık defin yeri ve vefat yılı, anlatının doğrulanabilir çekirdeğini oluşturur. Metinde vefat yaşı çelişkilidir: aynı cümlede hem seksen ikiye vasıl olduğu bir çağda hem de seksen dört yaşında vefat ettiği söylenir; bu ayrılık çözülmeden kaydedilmiştir.

Okuma notu

Bu metin gelenek içinde aktarılan bir menkıbedir. Tarihî bir tutanak gibi değil; yolun hafızasını, değerlerini ve anlatı dilini taşıyan bir rivayet olarak okunmalıdır.