Şeyh Mahmud Hayrân-ı Zeynî

II. Bayezid devrindeki Zeynî çevresi

Mahmud Hayrân, II. Bayezid devrinde Bursa’daki Zeynîler Zâviyesi’nde yaşayan sûfîler arasında kaydedilir. Sicill-i Osmânî onu zâviyede mânevî hâle dalmış bir derviş olarak anar; Sefîne-i Evliyâ ise tevhid zikrine bağlılığını ve inziva hayatını öne çıkarır.

Zâviye hayatı

Kaynakların verdiği kısa çerçeve, onun bir eser sahibi veya müstakil kol kurucusu olarak değil, Bursa Zeyniyye çevresinin zikir ve riyâzet hayatını temsil eden bir şahsiyet olarak hatırlandığını gösterir. Doğum yeri, mürşidi ve kesin vefat tarihi açıklanmadığı için aynı adı taşıyan başka kişilerden alınan bilgiler bu dosyaya taşınmamıştır.

Vefatı ve kabri

Vefatından sonra Bursa Zeynîler Zâviyesi hazîresine defnedildi. Kabrinin bulunduğu yer, biyografisinin şehir ve tarikat hafızasındaki başlıca sabit noktasıdır.

Vefatını haber verme anlatısı

Vefat gününü önceden haber verdiğine dair rivayet hem Sicill’de kısa biçimde anılır hem Sefîne’de ayrıntılı bir gelenek anlatısı olarak aktarılır. Olağanüstü nitelikteki bu kayıt tarihî biyografiye kanıt yapılmamış; kişi sayfasındaki menkıbe bölümünde, kaynağı ve anlatı türü belirtilerek ayrı tutulmuştur.