HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Ailesi ve doğumu
İsmâil Gavsî Efendi, İsmâil Rûmî Kādirîhânesi şeyhi Abdüşşekûr Efendi’nin oğludur. 1310/1892’de İstanbul’da doğdu. Babası, Giritli Şeyh Hüseyin Efendi’den hilâfet almıştı; Gavsî Efendi de aile dergâhının Kādirî irşad çevresinde yetişti.
Tahsili
İlk öğreniminin ardından Fransız eğitim kurumu olan For Mektebi’ne girdi. 1327/1909’da Mâliye Mektebi’ne, ardından Mekteb-i Hukuk’a devam etti; aynı dönemde İmâlât-ı Harbiye Dairesi’nde çalışmaya başladı. Beyazıt Camii müderrislerinden Elmalılı Ahmed Efendi’nin derslerine de katıldı. Böylece modern mektep eğitimi, hukuk ve geleneksel dinî dersleri birlikte aldı.
Askerlik ve memuriyet
1914 seferberliğinde ihtiyat zabiti ve yaver olarak görev yaptı. Terhisinden sonra iki yıl Düyûn-ı Umûmiyye İdaresi’nde çalıştı. Babasının 1337/1921’de vefatı üzerine memuriyetten ayrılarak dergâh postuna geçti.
Hilâfetleri
1326/1920’de tarikat tâcı giydi; asıl hilâfetini babasından aldı. Babası ayrıca Gülşenî Şeyh Ahmed Efendi aracılığıyla Sünbüliyye ve Nakşibendiyye’den teberrük hilâfeti taşımaktaydı ve bu iki nispeti oğluna da aktardı. Bu bağlar Gavsî Efendi’nin ana yolunu değiştirmez; esas post ve irşad aidiyeti Kādiriyye’dir.
Mûsiki eğitimi
Kasımpaşa Yâhû Baba Tekkesi şeyhi Sâmi Efendi, Hırka-i Şerif Camii hatibi Hâfız Ömer Efendi ve Karabaş şeyhi Rızâ Efendi’den mûsiki meşk etti. Kaynak onu dil bilen, edebiyat ve mûsikiyle ilgilenen genç bir şeyh olarak tanıtır.
Tekke sonrası hayatı
Tekkelerin kapatılmasından sonra resmî meşîhat görevi sona erdi. Geçimini sağlamak için Kadıköy Gaz Şirketi’nde çalıştı. Remlî Dergâhı şeyhi Hâfız İlhâmî Efendi onun halifesi olarak kaydedilir. Hüseyin Vassâf eseri yazdığı sırada hayatta bulunduğu için vefat tarihi verilmemiştir.
Kaynakların sınırı
Eski sayfanın sonundaki II. Abdülhamid devrinde Kādirîhâne’nin 1894 onarımı ve buna yazılan uzun tarih manzumeleri İsmâil Gavsî’nin şahsî biyografisi değildir. Bu bölüm dergâhın mekân kaydına ait olduğundan kişi dosyasından çıkarılmıştır.