ALTIN SİLSİLE · 24

İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî

Ahmed Sirhindî, Nakşibendî terbiyeyi Hint alt kıtasının ilmî, siyasî ve tasavvufî tartışmaları içinde yeniden yorumlayarak Müceddidiyye evresini başlattı.

Doğum: 1564
Vefat: 1624
Unvan: Müceddidiyye'nin pîri ve Mektûbât müellifi
Temalar: mektûbat, vahdet-i şühûd, tecdid, şeriat

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Sirhind'de ilim ve tasavvuf

971/1564'te Sirhind'de doğdu. Babası Abdülehad'dan ve dönemin âlimlerinden dinî ilimler tahsil etti; Çiştî, Kādirî ve Sühreverdî nispetleriyle de ilişkilendirildi. Delhi'de Muhammed Bâkī-Billâh'a intisabı Nakşibendî kimliğinin belirleyici safhası oldu.

Müceddid-i elf-i sânî

Hicrî ikinci bin yılın yenileyicisi anlamındaki unvan, dinî ilimlerle tasavvuf terbiyesini bir arada savunan etkisini anlatır. Vahdet-i vücûd tartışmalarında “vahdet-i şühûd” dilini öne çıkardı; fakat görüşleri basit bir İbnü'l-Arabî karşıtlığına indirgenemez. Şeriatın bağlayıcılığı, sünnete uyma, bid‘at eleştirisi ve kalbî terbiyeyi merkezde tuttu.

Mektûbât

Halifelerine, âlimlere ve devlet çevrelerine yazdığı mektuplar üç ciltte toplandı. Mektuplar tasavvuf kavramlarından gündelik irşad meselelerine ve siyasî-toplumsal kaygılara uzanır. Her mektubun muhatabı ve bağlamı dikkate alınmadan tek cümlelik doktrin kanıtı gibi kullanılmamalıdır.

Yayılış

Oğulları Muhammed Ma‘sûm ve Muhammed Saîd başta olmak üzere geniş halife ağı Müceddidiyye'yi Hindistan, Orta Asya, Hicaz ve Osmanlı coğrafyasına taşıdı. 1034/1624'te Sirhind'de vefat etti.

Kırk halkanın tamamı →

Nakşibendiyye bedâheli tâc-ı şerifi — BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASINakşibendiyye bedâheli tâc-ı şerifi
Dört terkli, müjganlı ve stilize geometrik bedâhe işlemeli Nakşibendî tâcı. Kubbe merkezinde gül mühür bulunmaz.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

2 kayıt

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Eser ve metin izi

1. Mektûbât: Toplan 536 (1. cilt: 313, 2. cilt: 99, 3. cilt: 114+10) mektuptan oluşan üç ciltlik Farsça bir eserdir. Birinci cilt Muhammed Cedid Bedahşî tarafından 1025/1616’de, ikinci cilt Abdulhay Hisarî tarafından 1028/1619’da ve üçüncü cilt Muhammed Haşim Kişmî tarafından 1031/1622’de derlenmiştir. Üçüncü cildin mektup sayısı 114 iken İmâm-ı Rabbânî’nin vefatına kadar yazılan 10 mektup da bu cilde eklenerek 124 mektup olmuştur.1047 Eserin birçok Türkçe çevirisi bulunmaktadır. 2.…

Metni gösterMetni daralt

1. Mektûbât: Toplan 536 (1. cilt: 313, 2. cilt: 99, 3. cilt: 114+10) mektuptan oluşan üç ciltlik Farsça bir eserdir. Birinci cilt Muhammed Cedid Bedahşî tarafından 1025/1616’de, ikinci cilt Abdulhay Hisarî tarafından 1028/1619’da ve üçüncü cilt Muhammed Haşim Kişmî tarafından 1031/1622’de derlenmiştir. Üçüncü cildin mektup sayısı 114 iken İmâm-ı Rabbânî’nin vefatına kadar yazılan 10 mektup da bu cilde eklenerek 124 mektup olmuştur.1047 Eserin birçok Türkçe çevirisi bulunmaktadır. 2. Ma’ârif-i Ledünniyye: Sülûk, varlık, Allah(cc)’ın zâtı ve sıfatları gibi konuları

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Altın Silsile’den Altın Halkalar.

TARİHÎ KAYIT

Mektûbât-ı Rabbânî

Farklı muhataplara yazılmış mektuplardan oluşan üç ciltlik külliyat.

Metni gösterMetni daralt

Mektuplar sülûk, zikir, tevhid, şeriat-tarikat ilişkisi, bid‘at, siyaset ve gündelik irşad meselelerini içerir. Metinler konu başlığına göre seçilirken muhatap, tarih ve mektubun kendi bağlamı korunmalıdır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi: Nakşibendiyye ve ilgili şahıs maddeleri; Necdet Tosun, Bahâeddin Nakşbend; Muhammed Pârsâ, Risâle-i Kudsiyye.

ÖĞÜT

Öğütleri

Ahlâk, irşad ve yaşayışa ilişkin sözler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

ÖĞÜT

Öğüt ve söz

Sirhindî, dinî hayata ilişkin görüşlerini ve tavsiyelerini sunarken genellikle çekirdekten dışa veya usûlden füru’a doğru giden bir yol takip etmiştir. Çünkü ona göre, asıl olmadan füru’un bir kıymeti yoktur. Mesela onun bu mantıkî yaklaşımını namaz ibadeti konusunda serdettiği görüşlerinde müşahede etmek mümkündür. Sirhindî, namazların farz olanlarını edâ etmeden sünnetlerin, sünnetleri yerine getirmeden de onun dışındaki nafilelerin kıymeti olmayacağını ifade etmektedir. Her şey aslı üzere bina edilir.…

Metni gösterMetni daralt

Sirhindî, dinî hayata ilişkin görüşlerini ve tavsiyelerini sunarken genellikle çekirdekten dışa veya usûlden füru’a doğru giden bir yol takip etmiştir. Çünkü ona göre, asıl olmadan füru’un bir kıymeti yoktur. Mesela onun bu mantıkî yaklaşımını namaz ibadeti konusunda serdettiği görüşlerinde müşahede etmek mümkündür. Sirhindî, namazların farz olanlarını edâ etmeden sünnetlerin, sünnetleri yerine getirmeden de onun dışındaki nafilelerin kıymeti olmayacağını ifade etmektedir. Her şey aslı üzere bina edilir. Bir mektubunda bu konuya ilişkin görüşlerini şöyle yazmaktadır:

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Altın Silsile’den Altın Halkalar.

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

KAVRAM

Kavram haritası

mektûbat, vahdet-i şühûd, tecdid, şeriat

Metni gösterMetni daralt

mektûbat, vahdet-i şühûd, tecdid, şeriat

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: tarikat.org editoryası.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

ÖNCEKİ HALKAMuhammed Bâkī-Billâhdoğrudan mürşid-halife bağı SONRAKİ HALKAMuhammed Ma‘sûm Sirhindîoğul, doğrudan halife ve Ma‘sûmiyye devamı

SİLSİLEDEKİ YERİ

Önceki ve sonraki halka