Ara
Menü

Hasîrîzâde Hacı Ahmed Muhtâr Efendi

Ahmed Muhtâr Efendi (1821–1901), babası Süleyman Sıdkî’den hilâfet alan; kardeşi Hasan Rızâ’nın inzivaya çekilmesinden sonra Sütlüce postunu fiilen sürdüren ve hizmeti oğlu Elîf Efendi’ye bırakan Sa‘dî şeyhidir.

Doğum
1821
Vefat
1901
Unvan
Sütlüce Sa‘dî Dergâhı postnişini ve sûfî şair

Kol, icâzet ve dönem bağları

Ana yol alanı bütün mensubiyetlerin yerine geçmez. Kurucu, post ve silsile rolleri ayrı kayıtlardır; birlikte görülmeleri aynı dönemde aidiyet kanıtı değildir. Kol ve ilişki fişleri mevcut CMS kayıtlarından gelir; kol yanıtı boşsa 5 Ekim 2026 araştırma envanteri gösterilir. Kaynak belirtilmemiş bağlar doğrulanmış mensubiyet gibi sunulmaz.

Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
534
Yön
1056 → 953
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
sadiyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Mehmed Elîf Efendi Sa‘dî terbiyesi ve hilâfetini babası Ahmed Muhtâr’dan aldı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
529
Yön
1053 → 1056
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
sadiyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Babasından Sa‘dî terbiyesi ve hilâfeti aldı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Doğumu ve hilâfeti

1236/1821 yılında Sütlüce’de doğdu. Babası Hasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî Efendi’ydi. Feyiz ve hilâfetini babasından aldı; ancak babası hastayken açık hilâfet merasimi yapılamadığı için tâc ve hırkası daha sonra halazâdesi Şeyh Atâullah Efendi tarafından meclis içinde giydirildi.

Post hizmeti

Babasının ardından ağabeyi Hasan Rızâ ile müştereken şeyh tayin edildi. Hasan Rızâ’nın Üsküdar’da inzivaya çekilip dergâh hizmetini bırakmasıyla meşihat fiilen Ahmed Muhtâr’a geçti.

Okuma ve irşad anlayışı

Halîm, mütevazı ve dinî ölçülere bağlı bir kişi olarak anlatılır. Sohbette konuşmaktan çok dinlemeyi tercih ederdi. Hücresinde zikirle meşgul olur; Kūtü’l-kulûb, Risâle-i Kuşeyriyye ve Şa‘rânî’nin eserlerini okurdu. “Şa‘rânî şeyhim, Letâifü’l-minen mürşidimdir” dediği nakledilir.

Merasimlere yaklaşımı

Şekle dönüşmüş merasimlerden hoşlanmadı ve dergâhtaki bazı âdetleri kaldırdı. Son yıllarında meşihat hizmetini oğlu Mehmed Elîf Efendi’ye bıraktı; şeyh kıyafetini de terk ederek fes üzerine sarık sardı. Zikir meclislerine sürekli katılmakla birlikte kendisini misafir gibi geri planda tuttu.

Hac ve son yılları

1297/1880 yılında Haremeyn’i ziyaret etti. Dönüşünde oğlu Elîf Efendi’yi vekâlette bıraktı. 1319/1901’de vefat ederek Sütlüce Dergâhı türbesinde ailesinin yanına defnedildi. Hayatı oğlu Elîf Efendi’nin Tenşîtü’l-muhibbîn adlı eserinde de anlatılmıştır.

Şiiri

Âşık-ı dîdâr-ı Hak subh u mesâ giryân olur
Şem‘-i aşka per yakar pervâne-veş püryân olur

Ger fezâ-yı câna Muhtâr eylesen bir kez sefer
Anda bî-keyf ü kem esrâr-ı Hudâ seyrân olur

Ağ ve yol

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİHasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî EfendiBabasından Sa‘dî terbiyesi ve hilâfeti aldı.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
529
Yön
1053 → 1056
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
sadiyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Babasından Sa‘dî terbiyesi ve hilâfeti aldı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

AİLE BAĞIHasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî EfendiBaba–oğul ilişkisi.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
530
Yön
1053 → 1056
Tür
Aile
Hat / varyant
sadiyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Baba–oğul ilişkisi.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

POST DEVRİHasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî EfendiBabasının ardından kardeşi Hasan Rızâ ile müştereken posta tayin edildi; hizmet daha sonra fiilen ona geçti.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
532
Yön
1053 → 1056
Tür
Post devri
Hat / varyant
sadiyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Babasının ardından kardeşi Hasan Rızâ ile müştereken posta tayin edildi; hizmet daha sonra fiilen ona geçti.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

POST DEVRİHasîrîzâde Şeyh Hasan Rızâ EfendiHasan Rızâ’nın inzivaya çekilmesiyle fiilî meşihat Ahmed Muhtâr’a geçti.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
533
Yön
1054 → 1056
Tür
Post devri
Hat / varyant
sadiyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Hasan Rızâ’nın inzivaya çekilmesiyle fiilî meşihat Ahmed Muhtâr’a geçti.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

AİLE BAĞIHasîrîzâde Şeyh Süleyman Sıdkî EfendiOğlu ve tekkenin üçüncü postnişinidir (ö. 1319/1901); Hasîrîzâde Elif Efendi’nin babasıdır.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
1211
Yön
1053 → 1056
Tür
Aile
Hat / varyant
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Oğlu ve tekkenin üçüncü postnişinidir (ö. 1319/1901); Hasîrîzâde Elif Efendi’nin babasıdır.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

TALEBESİ / HALİFESİHasîrîzâde Mehmed Elif EfendiMehmed Elîf Efendi Sa‘dî terbiyesi ve hilâfetini babası Ahmed Muhtâr’dan aldı.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
534
Yön
1056 → 953
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
sadiyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Mehmed Elîf Efendi Sa‘dî terbiyesi ve hilâfetini babası Ahmed Muhtâr’dan aldı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

AİLE BAĞIHasîrîzâde Mehmed Elif EfendiBaba–oğul ilişkisi.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
535
Yön
1056 → 953
Tür
Aile
Hat / varyant
sadiyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Baba–oğul ilişkisi.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

POST DEVRİHasîrîzâde Mehmed Elif EfendiAhmed Muhtâr hizmeti sağlığında oğlu Elîf Efendi’ye bıraktı.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
536
Yön
1056 → 953
Tür
Post devri
Hat / varyant
sadiyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Ahmed Muhtâr hizmeti sağlığında oğlu Elîf Efendi’ye bıraktı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.