Eskici Hasan Dede

Fâtih Camii'nde kırk yılı aşan hayat

Hasan Dede, dünya malından ve gösterişten uzak durduğu için “Eskici” lakabıyla tanındı. Kırk yılı aşkın süre Fâtih Sultan Mehmed Camii'nde ibadet, riyâzet ve nefs terbiyesiyle yaşadı. Kaynak onun hayatını şu beyitle özetler:

Ehl-i tecrîd dilâ mültefit-i mâl olmaz
Terk-i dünyâyı denî itmeyen abdâl olmaz

Vefatı ve kabri

Şevval 1048'de, Şubat-Mart 1639 civarında vefat etti. Fâtih Camii'nin arka tarafında, hücresinin yakınındaki açıklığa; eski şeyhülislâm Ebü'l-Meyâmin Mustafa Efendi'nin merhum mezarcısının kabrinin civarına defnedildi. Bu tarif tarihî bir mevki kaydıdır; kesin mezar koordinatı olarak yorumlanmamıştır.

Kaynakta çizilen portre

Vekāyi‘u'l-Fuzalâ onu çok ileri yaşa ulaşmış, iyi hâlli, halkın meczuplardan saydığı fakat aklı ve idraki yerinde bir ârif olarak tanıtır. Kendisine nispet edilen kerametlerin meşhur olduğu belirtilir; bunlar tarihî biyografiden ayrı, gelenek içi hatıra olarak değerlendirilmelidir.

Derûn-âşinâ ol taşradan bîgâne sansunlar
‘Aceb zîbâ revişdir âkıl ol dîvâne sansunlar