Abdal

بدال) 1) & Bedel, Bedil. ع Abdalan (Bedel kelimesinin çoğulu olan abdal kelimesi, tekil kabul edilerek Türkçede abdallar (evlatlar gibi], Farsçada abdalan şeklinde çoğul yapılır; bir bakıma çoğulun çoğulu olmaktadır.) Sayıları yedi, yetmiş ya da kırk olarak gösterilen bir evliya zümresi. Abdal-ı Hak, abdullah, evliya, hak erenler. Dünyadan habersiz kalacak kadar kendini ahirete, gönlünü Hakk'a veren saf derun

insanlar, ermişler. Bkz. Büdelâ.

[< Ar. bedel; bedel, bedîl, bidl’in ç. b.; ebdâl sözünden bozma olup teklik biçiminde kullanılagelmiştir.] (ç. b. abdâlân)

1. Dünya işlerinden kendini sıyırarak Allah’a yönelen ve kendini Allah’a adayan, “ricâlü’l-gayb” (bk. bu madde) olarak vasıflandırılan evliyaya verilen ad. 2. Kalender meşrep ve derviş adam. Abdal tekkede, hacı Mekke’de. 3. tas. Necip ve asil kullar olarak nitelenen ve “kutup, iki imam, dört evtâd, yedi ebdâl, kırklar, yetmişler” olarak adlandırılan gayb erenleri arasmda ve hiyerarşik düzende “yediler” arasında gösterilen erenler. § tam. abdâl-ı seb'a a (tuu> Jhı) Yedi erenler olup bunlardan dördü “evtâd” (bk. bu madde), ikisi imam ve biri “kutub” (bk. bu madde) dur.
2. Kalender meşrep ve derviş adam. Abdal tekkede, hacı Mekke’de. 3. tas. Necip ve asil kullar olarak nitelenen ve “kutup, iki imam, dört evtâd, yedi ebdâl, kırklar, yetmişler” olarak adlandırılan gayb erenleri arasmda ve hiyerarşik düzende “yediler” arasında gösterilen erenler. § tam. abdâl-ı seb'a a (tuu> Jhı) Yedi erenler olup bunlardan dördü “evtâd” (bk. bu madde), ikisi imam ve biri “kutub” (bk. bu madde) dur.

Arapça, bedel, bidl ve bedii kelimelerinin çoğulu olup, büdela da bu meyanda zikredilir. Karşılık, halef, şerefli, cömert, ivaz gibi lügat manaları bulunmaktadır. Tasavvufta ise veliler arasında, insanların işlerinde tasarruf için mânevi müsaade verilmiş kişilerdir. Türkçe’de kullandığımız abdal (hatta aptal) kelimesi. Arapça “Ebdal”den bozmadır. Kamus-ı Türkî’de safderun, ahmak, bir şeye akıl yormaz, kalendermeşrep ve derviş adam şeklinde tarif edilir.Tasavvufta, abdal, rical-i gaybtendir. Kur’an-ı Kerim’de geçmemekle birlikte. Aliyyü’l-Kari’nin Mevzuatı’ndan öğrendiğimizeII, 1265).” Sizden önceki ümmete mensup bir kişi, hesaba çekildi. Hayırlı bir ameli bulunamadı. Ancak yumuşak bir insandı. Hizmetçilerine emrederken zora koşmazdı. Allah (c), şöyle buyurdu. “Buna ondan daha lâyıkız, onu affediniz (bırakınız)” Keşfu’l-Hafa, l, 135. Bu isim Kur’an’da beş yerde geçer.