Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
- tas. Ta savvuf çevrelerinde bekâr kal mayı veya yaşamayı yeğleyen 495 mücmel ] salik için kullanılan terim.
- n Bektaşîlik tarikatinde önemli bir m makam olarak kabul edilen terim. Nitekim bu tarikatte “dedebaba” mertebesine genellikle d] “mücerred” olanlar seçilmektendir. na, mücessime a. [Ar.] Allah’ı a cisim olarak düşünenlere veya e cenâb-ı Hakk’a cismanî özellikn ler yakıştırmaya yeltenen kimsekler. ât o Mücîb d. (u ^ j [Ar.] Sözlük anlamı “Dua ve dileklere iyi karşılık verren.” olan bu söz, “esmâ’ü’lrî hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup “Duaları, istekleri kkabul eden.” anlamında Allah’a al nispet edilmektedir. Bu isim, Ala lah’ın doksan dokuz ismini ven ren İbn Mâce ve Tirmizî rivayeter lerindeki listede de yer almıştır i- (Tirmizî, “Da'avât”, 82; İbn Mâce, i- “Du’â”, 10) ve Allah’ın fiilî sıfate ları grubu içinde zikredilmektedir. k
Tasavvuf Sözlüğü
Arapça, soyulmuş, çıplak, sırf, bileşik olmayan anlamını ihtiva eden bir kelime. Evlenmemiş kişiye de mücerred denir. Tecrid ehli, kendini, dünya alâkasından kesmiştir. Bu deyimle ilgili “mücerred pak, müteehhil hak” atasözü kullanılır ki bu “evlenmemiş kişi temizdir, ama evlenmek de haktır” anlamındadır. Ayrıca Bektaşîlikte “mücerred âyini” denen bir uygulama vardır ki, o da şöyledir: Evlenmemek konusunda söz veren derviş (can)in saç, kaş, bıyık ve sakallan ustura ile kesilir, sağ kulağı delinerek mengüş(küpe) takılır. Bu âyine müteehhil (evli)ler katılamaz. Bu uygulama eskiden dört büyük dergahda yapılırdı:– Kerbelâ’da Hz. Hüseyin âsitane (dergah)si,Hacı Bektaş-ı Veli dergahı (pirevi).Mısır’da Kaygusuz Sultan dergâhı,Teselya’da Reni kasabasındaki Dur Bali Sultan dergahı.