HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve irşad çevresi
Ahıskalı Bey-zâde es-Seyyid el-Hâc Mustafa Efendi Hazretleri el-HAC MUSTAFA EFENDİ HAZRETLERİ Damad-zade kazasker Murad Molla Efendi'nin Çarşambapazarı nam mahalde inşa-kerdesi olan hankah-ı Nakşıbendl'ye ilk şeyh olmuştur. Fatih'de Karadeniz Medresesi'nde sakin olup, tahsili Fatih'dedir. Erzincan! Ömer Efendi'den okumuş ve ondan mücaz olmuştur. Seyyidü'n-nesebdir. Pederi Ahıskalı Ali nam zattır. Mevliden Ahıskalı, mevtınen lstanbullu olan bu zatın tarikaten şeyhi Hacı Hafız Muhammed Efendi b. Hüseyin el-Hisari'dir. Üç senede ikmal-i süluka muvaffak olmuştur. Silsile-i tarikatı lmam Rabbani evladından Muhammed el-Ma'sum'a müntehidir.
260 Seflne-i Evliya
r Osmanlı Müellifle i' nde, Tahir Bey merhumun nakline göre de, ikmal-i süluku Eyüp'de medfGn Murad-ı Buhar! hulefasından Gelibolulu Mustafa Efendi müstahleflerinden Hacı Hafız-ı Hisar! merhumdandır ki, sıhhat-ı beyan nümayandır. Tefsir, hadis, fıkıh ve lugatta ferid-i asr olup, şarih-i Kamus, Mevlana Seyyid Murtaza ile Mısır'da musahabeleri, ba'de'l-müfaraka mükatebeleri ve eş'ar-ı Arabiyyesi vardır. Hicaz'da irtihal-i dar-ı naim eylemiştir. 1200/( 1 786) tarihinde ikinci defa hacca azimetinde Cidde'ye karib bir mahalde gemide irtihal edip, Cidde'de Hz. Havva kurbünde defn olunmuştur. Arabçası gayet kavi olup eserlerini Arabça yazmıştır.
Te'lifatı:
Arabiyyü'l-ibare, mensur Mevlid-i Nebi.
Menasik-i Hac.
Kasidetü' d-Dürriyye.
Risaletü'l-Ma'lum ve'l-Mechul mine's-sarf.
Risaletü's-Süluk ve müteaddid kasideler.
Bunların cümlesi bir kitabda matbu'dur. Elime geçen bu eser-i matbuun baş tarafında Murad Molla Şeyhi tarafından yazılmış şu ibareyi gördüm: "Vakafe hiize'l-kitlıbe es-Seyyid el-Hac Hafız Muhammed Murad en-Nakşıbendi, hiirıkiih- ı Murad Molla. İşbu kitlıb Zağra-i atık (Eski Zağra) şehrinde Hacı Abdurrahman Efendi Tekkesi' ne vakf olmak üzere vaz' olunup dergahda mütô.laa olunmak üzre şeyh efendiye testim edilmiştir. 25 Cemilziye 'l-evvel 1 264/(29 Nisan 1 848) . Vakafe hiize'l-kitlıb es Seyyid eş-Şeyh Hafız Muhammed Murad." Murad Molla Kütübhanesi'nde bir çekmecede Mustafa Efendi hazretlerinin gömlek ve saire gibi ba'zı metrukatı teberrüken mahfGzdur. Aya.t-ı kerime ile yazılı bir gömleği pek kıymet-dardır. Teberrüken ziyaret olunurdu.
Hulefası:
Şeyh Abdülhalim Efendi,
Yanyalı Yusuf Efendi,
Ahıskalı Hacı Muhammed Efendi,
Geredeli Halil Efendi,
Saray hocası Bolulu Mustafa Efendi.
Salifü'z-zikr Murad Efendi, Abdülhalim Efendi-zadedir.
Şeyh ismall-i N üvvab 26