Abdurrahman Tâğî

Ailesi ve tahsili

Şirvan'ın Mavit köyüne yerleşmiş Hesâmân kabilesinden Molla Mahmud'un oğlu olarak 1247/1831-32'de doğdu. İlk derslerini babasından aldı; Molla Abdüssamed Îrunî, Muhammed Ziyâeddin Arvâsî, Abdurrahman Nemirî Hizanî ve Abdurrahman Tîlî Mellekendî gibi müderrislerin yanında tahsil gördü. Öğrenimini tamamlayınca Tâğ Medresesi'nde ders vermeye başladı.

Kadiriyye'den Nehrî koluna

Önce Hacı Emin Şirvânî, Hamza Tillovî ve Abdülbârî Çerçahî üzerinden Kadirî terbiyesi gördü; bu çizgide hilâfet aldı. Kulat'ta Sıbgatullah Arvâsî ile tanışınca, önceki mürşidine danışarak onun hizmetine girdi. Dokuz yıllık terbiyenin ardından 1868'de hilâfet aldı. Bu geçiş, önceki Kadirî bağını inkâr değil, sonraki irşad çizgisinin Nakşibendî-Hâlidî istikametinde şekillenmesidir.

Gayda, Tâğ ve Norşin

Şeyhinin 1870'teki vefatından sonra Gayda'daki aileye bir süre destek verdi; ardından Tâğ'a, yaklaşık 1875'te de Norşin'e geçti. Burada medrese ile tekkeyi birlikte işleten kalıcı bir merkez kurdu. On yılı Norşin'de olmak üzere on sekiz yıl irşad faaliyetinde bulundu.

Eserleri ve kamusal faaliyetleri

Halifelerine gönderdiği mektuplar Abdülkahhar Zokaydî tarafından derlenerek Mektûbât-ı Seydâ-i Tâhî adıyla yayımlandı. Sıbgatullah Arvâsî ile kendi söz ve işaretlerini içeren İşârât ise İbrahim Çokreşî tarafından derlendi. 1877-78 savaşında müridlerini seferberliğe çağırdı. Bulanık yakınında Murat Nehri üzerine üç gözlü taş köprü yapılmasına öncülük ettiği için 1885'te üçüncü rütbeden Mecidî nişanı aldı.

Vefatı ve halefiyet

20 Rebîülevvel 1304/1886'da Norşin'de vefat etti ve oraya defnedildi. Fethullah Verkânisî postu geçici olarak yürüttü; Tâğî'nin oğlu Muhammed Ziyâeddin'e icazet verdikten sonra merkezi ona bıraktı. Kaynak on dokuz halifesini kaydeder; bu ağ Nehrî kolunun Anadolu ve çevresindeki en geniş yayılış devrelerinden birini oluşturdu.