Seyyid Sıbgatullah Arvâsî

Ailesi ve tahsili

Tam adı Seyyid Sıbgatullah b. Seyyid Lutfullah b. Seyyid Abdurrahman el-Kutbu'l-Arvâsî'dir. Müküs'ün bugünkü Bahçesaray sınırlarında kalan Arvâs köyünde doğdu; doğum tarihi kaynakta kesinleştirilemez. Öğrenimine Arvâs Medresesi'nde başladı; Molla Abdurrahman-ı Tîlî Mellekendî'nin yanında ve Cizre'nin Basret köyündeki ilim çevresinde devam etti.

Mürşid arayışı ve Nehrî

1830-1841 arasında Muhyiddin Sahranî, Mûsâ Bitlisî, Abdülkādir Lêrdî, Hâlid Cezerî ve Sâlih Sipkî gibi bölge şeyhlerinden yararlandı. Seyyid Tâhâ'nın “yuvana dön” çağrısı üzerine Nehrî'ye gitti. Kırk günlük sülûkun ardından bir ay daha sohbette kaldı ve hilâfet aldı. Seyyid Tâhâ'nın vefatından sonra da Nehrî ziyaretlerini, postnişin Seyyid Sâlih'le görüşerek sürdürdü.

Kulat ve Gayda

İlk irşad faaliyetini Kulat köyünde yürüttü. Daha sonra Hizan'ın Gayda köyüne geçerek tedris, sohbet ve tarikat terbiyesini bir arada yürüten bir merkez kurdu. Bölgedeki yaygın “Gavs-ı Hizanî” unvanı bu Gayda devresiyle ilişkilidir.

Minah ve sohbet mirası

Üç yüzü aşkın sohbet ve kısa açıklaması, halifesi Hâlid Orekî tarafından Minah adıyla derlendi. Eser müellifin kaleminden çıkmış sistematik bir telif değil, meclislerde kaydedilmiş sözler mecmuasıdır; Seyyid Tâhâ'dan nakiller de içerir.

Halifeleri ve vefatı

Başlıca halifeleri oğlu Bahâeddin, Abdurrahman Tâğî, Hâlid Orekî, Abdurrahman Buhtî, Mustafa Kulatî ve Ali Can Kulpikî'dir. 1287/1870'te Gayda'da bir cumartesi günü vefat etti ve buraya defnedildi. Postuna oğlu Bahâeddin geçti.