tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
390 sonuç · toplam 390 · “Meve” · 6/17
01ta'dîl
“Değişim, dönüşüm.” anlamında bu söz, başka kelime ve terkiplerle yeni terimler oluşturur. ftk. Şahidin güvenilir olduğunun bil rilmesi anlamında hukuk terim
Hüseyniyye (II)
Hüseyniyye (II) a. [Ar. İslâmî bilimler alanında 9. yüz yılda Hüseyin b. Muhammed en Neccâr (öl. 230 / 845) tarafından kurulan kelâm ekolü için kulla nılan terim, bk. Neccâriyye hüsrân a. [< Ar. hasr Kur’ân ve hadislerde, dünya v âhiret mut…
Müznib
“Günah işleyen kimse.” anlamında kullanılan terim. nâbite a. [< Ar. nebt] Dinin temel akideleri ve konularını akılcı bir yapıy oturtamayan ve dinî metinle veya lafızları yalnızca sözün b sit yönüyle anlamlandıran, d rin konulara giremeyen,…
blîs
G-Jul) [Ar. ] bk. şeytan ibn a. [Ar. ] Oğul, erkek çocuk. ibniyye a. [Ar. ] Bir kimseni oğlunun kızı. ibnülvakt a. [< Ar. ibn vakt] tas. Tasavvuf ehlinin he zamanı içinde bulunduğu anı e uygun ibadet ve taatle geçirme anlamında bir terim. i…
aşere
G[Ar.] “Onlar hanesi.” anlamında olan bu söz başka kelime ve terkiplerle yeni yerimler oluşturur.
zü-
Çj) [Ar.] Bazı kelime ve terır. kiplerin başına gelerek “Sahip, hğı malik” veya “-lı, -li, -lu, -lü” an ’in lamları veren yeni terkiplerin yaoluşmasmı sağlayan söz. ara ap
vaaz
Bir topluluğa din ve ahlâkî konularda öğüt verme dinleyenlerin gönlünü güzellik ve iyilikle doldurma, İlâhî mükâ fat ve azap konularmda bilgile verme ve uyarılarda bulunma onları ibadetlerini doğru ve sağ lıklı yapabilme konusunda bilgi len…
vaad
Söz verme ve verilen söz. ftk. Bir kimsenin gelecekte kendiliğinden hukuk bir tasarrufta bulunacağını bil dirmesi anlamında fıkıh terimi.
Hâdî
“Doğru yolu gösteren, hidayet eden, hayır ve mutluluk veren.” anlammdaki bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “İnsana akıl, muhakeme ve zarurî bütün bilgileri veren, ebedî mutluluğu sağlayacak manevî yolu gösteren.” an…
imetân
“İki kelime” anlamında olan bu söz bazı kelime ve terkiplerle yeni terimler oluşturur.
a’le’l-ebvâb
Hadis biliminde, derlenen hadisleri konulanna göre sıraya koyarak dizme ve bunları kitap hâline getirme işi.
a'le’r-ricâl
Hadis biliminde, hadisleri ravîlere göre sıraya koyarak dizme ve bunları kitap hâline getirme işi.
Halvetiyye
öz. a. İslâm dünyasmm en yaygın olan ve Şeyh Ebi Abdullah Sıracüddin Ömer el-Halvetî ’ye nipet edilen bir büyük tarikatın adı. İran’ın Geylân bölgesinde 14. yüzyılm ikinci yarısmda oluşum gösteren ve Ömer el-Halvetî’nin Tebriz’e yerleşmesi…
medrese-nişîn
Medrese öğrencisi veya medreseli. ç. mefhar a. [< Ar.fahr] “Övünme, iftihar etk me.” anlammdaki bu söz, bazı e kelime veya terkiplerle birlikte yeni terimler yapmak için kullanılmıştır. e ^
mâ
GU) [< Ar.mâ'] “Su.” anlamındaki bu söz, başka kelime veya terkipler le yeni terimler oluşturur.
livâ
[Ar.] “Bay rak.” anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle yeni terim ler oluşturur.
Cihad
Bir amaç uğrunda bütün gücüyle çalışmak ve gayret göstermek. İslâmî literatürde kişinin nefsiyle mücadelesinden toplumu savunmaya kadar farklı bağlamlarda kullanılan geniş kapsamlı bir terimdir. Tasavvuf kaynakları, kötü huyları yenme ve ne…
ebû Müslim Destanı
ebû Müslim Destanı a. Dinîdestanî halk hikâyesi; Türk edebiyatında Kıssa-i Ebû Müslim ve Ebû Müslim-nâme olarak da bilinmektedir. Bu hikâyenin kahramanı Ebû Müslim-i Horasanî (öl. H. 137 / M. 755), yönetimin Emevî devletinden Abbasîlere geç…
sâs
Şeriat hukukuna göre, kasten adam öldürme veya işlenen müessir fiil suçlarmda, suçlunun ya da eylemi gerçekleştiren kişinin işlediği eyleme veya davranışa denk b ceza ile cezalandırılma Kur’ân-ı Kerîm’de “kısâs” iç önce “Bakara suresi” nde…
oruç, -cu
oruç, -cu a. İslâm’m beş şartmdan biri olan bu terim, Arapça “savm, sıyâm”, Farsça “rûze” sözünün karşılığı olarak Türkçeleşmiştir. İslâm inancına göre, “Tan yerinin ağarmasından başlayarak gün batımına kadar geçen süre içinde yeme, içme, v…
İktisâs
Bir izi takip etme veya anlatılan bir olayı adım adım izleme. Kök anlamı “iz sürmek”tir; kıssa ve takip kavramlarıyla ilişkilidir.
Yeseviyye
Yeseviyye a [Ar.] İslâm tarikatlerinden olup 12. yy.’da ortaya çıkan ve Ahmed Yesevî (öl. 562 / 1166) ye nispet edilen Orta Asya coğrafyasmda etkin olan bir tarikatın adı ve bunun için kullanılan terim. Kökeni Hz. Ali ve Hz. Ebubekir’e kada…
ifk hadisesi
ifk hadisesi a. Adını Kur’ân-ı Kerîm’de “Nâr suresi” nde geçen “ifk” sözünden alan bu terim, iftira, en kötü ve çirkin yalan anlamında kullanılmıştır. Bu yalan ve iftira, Hz. Âişe’ye “Mustalik Gazvesi” sırasmda atılmıştır. Savaş sonrasında…
diyet
İslâm hukukuda adam öldürme veya yaralama hadiselerinde mağdur olan tarafa ceza veya kan bedeli olarak ödenen para veya mal karşılığı kullanılan terim. Diyet insanlık tarihinin en eski dönemlerinden başlayarak var olan ve uygulanan bir olgu…