tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
264 sonuç · toplam 264 · “imlâ” · 4/11
01sultân (I)
sultân (I) a. [Ar.] İslâm dünyasında ve devletlerinde, 11. yüzyıldan itibaren genellikle hükümdar ve hükümdar soylu hanımlar için kullanılan unvan.
işkâl
Hadis biliminde, anlaşılması zor kısımların açıklanması işi. i'ti
akar
İslâm hukukunda, taşınmaz mal ve arazi olarak geçen bu terim, Mecelle (madde: 29) de “Hâne ve arazi misillü başka bir yere taşınması mümkün olmayan şey.” biçimine tanımlanmış; halk arasmda ise genellikle kiraya verilmek suretiyle gelir sağl…
arş (II)
arş (II) a. [Ar.] tas. Bir varlık mertebesi olarak nesneler âleminin başlangıcı olarak tanımlandığı gibi tasavvuf ehlince Allah’ın zuhur ve tecellî edeceği bir "tenezzül makamı” olarak da nitelenmiş ve “arşu’lhüviyet” terimi de kullanılmışt…
ulûhiyyet
(olt» [Ar. ] “Tanrılık vasfı ve ilâhlık sıfatı. ” olarak tanımlanan bu terim, bütünüyle “Allah’tan başka ilâh yoktur. ” inancınm, tevhit inancının bir ifadesidir. Nitekim bu inanç, kaynağmı Kur’ân-ı Kerîm’in “Tâ-Hâ suresi” nin 98. ayetindek…
bâhiyye
İslâm’m yasak veya haram kıldığı değerleri helâl gösterme ve mubah saymayı ilke edinmiş olan Bâtınî akımlar ve tarikatler için kullanılan bir ad. Bu inançta olanlar, dinî kurallarm bireyi Allah’a ulaşmada bir vasıta olduğunu savunmuşlar, “f…
Nâzi'ât suresi
Nâzi'ât suresi a. [< Ar. “Sûretü’n- Nâzi'ât” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş dokuzuncu, iniş sırasma göre seksen birinci suresi olup “Nebe' suresi” nden sonra ve “İnfitâr suresi” nden önce suresi olup Mekke döneminde nazil olmuş ve kırk altı âye…
Mütekebbir
m, Sözlük anlamı, “Görkemli, ulu ve ini yüce.” biçiminde tanımlanan bu vasöz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın mışgüzel isimleri)dan olup “Pek yübn ce, ulu.” ifadesiyle Kur’ân-ı atî Kerîm’de dokuz İlâhî ismin topdilluca verildiği “Haşr suresi” ni…
Müslime
ve s. [Ar.müslim lan sözünün müennes (dişil) biçimi.] ışı Müslüman (kadm, kız). rbiva Müslimin ç.a. ^»1^) [Ar. müslimin ç. b.] Müslümanlar.
u'accel
fık. Sözlük anlamı, “Peşin ödenen, ilk anda verilen şey. ” olan bu söz, evlilik hukukunda, erkek tarafından kadma peşin ödenen mehri ifade etmektedir. mu'addel a. [Ar. ] Hadis bil minde, adalet ve zabt nitelikle rini taşıdığı, hadis rivayet…
tahrîf(I)
Hadis biliminde, hadislerin metin ve isnadlarmda bulunan kelime ve isimlerin yazımlarında yapılan değişiklik.
çok evlilik
çok evlilik a. Bir erkeğin aynı zamanda birden fazla kadınla evliliği (polygamy) biçminde tanımlanan bir terim. Yahudilik ve Hristiyanlık’ta çok evliliği yasaklayan herhangi bir hüküm yoktur. Hatta Hz. İbrahim, Hz, Ya’kub, Hz. Dâvûd, Hz. Sü…
hak (D, -kkı
hak [ ja) huk. On yıl boyunca sorunsuz olarak kullanılan bir arazi üzerinde kazanılan mülkiyet hakkı. hakk-ı kazâ a. GLü ^ Yargı hakkı. hakk-ı mecrâ a. (^.^ jx) huk. İhtiyacı olan suyu getirmek için komşu gayrimenkulden su yolu geçirmek hak…
esmâ ve’l-künnâ
esmâ ve’l-künnâ ç.a. [Ar.ism ve künye’nin ç. b.] Hadis e ravîlerinin isimlerini ve künyen lerini araştıran ve inceleyen bilim dalı. m esnâ'u’s-sened a. üuJl flil) [Ar] Hadis biliminde, “sened” (bk bu madde) in baş ve son kısımlanenm haricin…
hukûk
İnsanların veya toplumların birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen ve kamu gücü ile desteklenmiş zorlayıcı niteliklere sahip yaptırımlar bütünü için kullanılan terim. Bu yapısı üe hukuk, bireyin hak ve sorumluluklarını belirlerken özgür…
bikr
bikr a. (ji) [Ar.] (ç. b. ebkâr) fik. Cinsî münasebette bulunmamış kız veya kadın için kullanılan fıkıh terimi. Arapça “Erken gelmek, acele yapmak.” anlamında olan bu söz, “Her şeyin ilk ve orijin biçimi, cinsî açıdan el değmemiş veya evlen…
arz-ı mev'ûd
Allah’ın Hz. İbrahim’e ve onun soyundan gelenlere vermeyi vaad ettiği yer. Bu söz, “Ahd-i Atik’de “Ken'an” diyarı “Kitâb-ı Mukaddes”te “Mısır ırmağından büyük ırmağa, Fırat ırmağına kadar olan bölge” olarak tanımlanmıştır. Bu yer, Hz. İbrah…
Şîr-i Yezdân
“Allah’ın arslanı” anlamında Hz. Ali için kullanılan Farsça övgü unvanı. Cesaret, kahramanlık ve velâyet çağrışımları taşır.
ilm-i usûl-i hadîs
Gtuja. J^l |Jx) Hadislerin tasnifini, kısımlarmı ve çeşitlerini ele alan çahşmalar veya bu çahşmaların yapıldığı bilim dah. ilm-i usûl-i kelâm a. j^l jJx) Kur’ân-ı Kerîm’den ve hadislerden kelâm konularının nasıl çıkarılacağmı araştıran bil…
ibnüssebîl
İslâm’ın beş şartında biri olan “zekât” {bk. bu madd m verildiği yerlerden biri olara Kur’ân-ı Kerîm’in “Tevbe sur si, 9 / 60”nde ifade edilen v yolculuk sırasında muhtaç d ruma düşenleri anlatan bir t rim. Pek çok fakih, bu durum düşenleri…
velâ'u’l-hılf
(J ^i^ Yardımlaşma veya da nışma esasına dayalı hük yalanlık
hakk-ı civâr
Komşuluk hakkı olarak tanımlanan bu terim, hukukî niteliği yanında özellikle komşular ile iyi geçinmek, onlara zarar vermemek konularmda da dinî ve ahlâkî bir özellik taşımaktadır
esnâ'u’s-sened
üuJl flil) [Ar] Hadis biliminde, “sened” (bk bu madde) in baş ve son kısımlanenm haricinde olan, yani esas bölümü oluşturan kısım. n
r’in rağbet ve rehbet
“Arzu etme, ihlâs ile, C. yalvarıp yakarma.” anlamındaki “rağbet” sözü üe “Korkma, çekinme, endişelenme.” anlammnde, daki “rehbet” sözünün oluştur nisduğu bu terim, Allah’ı arzulama rma ve O’ndan çekinme kaygısı ola nan rak tasavvuf ehli ar…