tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
264 sonuç · toplam 264 · “imlâ” · 3/11
01pîr
ve a [F.] tas. Sözlükte, er) “Koca, yaşlı adam, ihtiyar.” olarak tanımlanan bu söz, bir ar tarikatın kurucusu veya öncüsü m’m anlamında terim, eşanlamlısı rz” “mürşid, velî, şeyh” (bk. bu nde maddeler). şan pîr-i çarh 554 § tam. pîr-i çarh…
Müsâmere
Sözlük anlamı: Gece sohbeti. Tasavvufî kullanımları Hakk'ın kul ile onun sırrında, yani gönlünün derinliğinde konuşması. Hakk'ın esrar ve gayb âleminde âriflere hitabı. Hatırlanmanın unutulmaya yüz tuttuğu sırada ruha gelen mânevî serzeniş.…
Savâik
Yıldırımlar. 2. tas. Âdem ve âleme zahir olan bütün tecelli nurları ve ilâhî tecelli parıltıları (sr). Savl — Savlet (صوك — صولة) 1. Hamle, hücum, uzatma. 2. tas, a Mürit ve orta hallilerin, hemcinslerine dil uzatmaları. Sâlik, Allahın kend…
ehil
CUI) [ 1) bk âl-i abâ ehl-i adi a. (Jjc Jıi “Mu'tezile” mensuplarınm “tevhid” sözü ile birlikt kendilerine nispet ettikler “ehlü’l-adl ve’t-tevhîd” te rimi. bk. mu'tezile ehl-i âhiret a. (o>i JaI) Ölü ler. ehl-i âlem a. ÇJL Jıl) B dünyalıla…
ahidnâme
Hükümdarlarm veya sultanlann bazı devlet, cemaat veya şahıslara özel hak ve imkân tanımak amacıyla düzenlenmiş olan belge, muahede-nâme, musâlaha-nâme. İslâm devletleri içinde ilk ahid-nâme, Hz. Muhammed tarafından H. 9. yıldan sonra verilm…
hayrât
hayrât ç. a. [Ar. hayre ve hayyire’nin ç. b.] “Bağışlar, iyiha likler ve güzellikler, Allah için yapılan yardımlar.” anlamında kelâm terimi.
suç
İslâm inancma göre, işlene yene cezâî yaptırımlar uygucu lanması öngörülen yasak eylemler için kullanılan terim. lir
ilhâk
Hadis biliminde, bir hadisi yazarken unutulan söz veya ibareleri sonradan kitabm kenar kısımlarına ekleme ve kaydetme.
arasât
Boş ve kullanılmayan arsa anlammdaki bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de geçmemekle beraber kelâm ve tefsir kaynaklarında “Kıyametin kopmasından sonra dirilecek olan insanların toplanacağı ve dünyada yaptıkları ve işledikleri amellerinden dolayı sorg…
istîlâd
Bir kimsenin çocuk edinme amacıyla cariyesini hamile bırakması ve cariyenin hürriyetine kavuşm ile sonuçlanan hukukî süreç. istilâm a. [Âr. ] flk. Hac deti sırasında tavaf yapılı “Hacerü’l-esved”in yanına lindiğinde el sürme, onu ö ya da te…
nafile sadaka
nafile sadaka a. İslâmî inanca göre, farz ve nafile olarak nitelenen sadaka ibadetinin farz olanları zekât olarak adlandırılmış, vacip olanı ise “fitır sadakası” olarak adlandırılmıştır. Bunların dışında kalan ve yapanm büyük sevap kazanaca…
rüşd
(^ft [Ar.] Hak yolunda yürüme, iyiyi kötüden ayırt edebilme yetisi olarak tanımlanan ve Kur’ân-ı Kerîm’de geçen bir terim. Kur’ân-ı Kerîm’de bu sözden türemiş on dokuz söz geçmektedir. fik. İslâmî inanca göre, bireyin mülkî, hukukî ve fikrî…
sahâbî
Hz. Peygamber döneminde yaşamış, O’nu görmüş, O’nun sohbetinde bulunmuş, örfen O’nunla arkadaş veya yakın dost olabilecek kadar uzun süre yakm olmuş ve Müslüman olarak ölmüş kimseler için kullanılan terim. Bu kimliğe sahip kimseler arasmda…
butlân
(jiLkJ [Ar.] fık. Sözlük anlamı “boşa gitme, heba olma” olan bu söz, “Bir ibadetin veya hukuki işlemin temeldeki bir eksiklik veya bozukluktan dolayı hükümsüz olması.” biçiminde tanımlanmıştır. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’in “A'râf’ suresi nde…
hülle
İslâm hukukunrda üç talak ile boşanmış bir kae dmın ayrıldığı kocasına tekrar idönebilmesi amacıyla bir başka şerkekle evlenmesi için kullanım lan bir terim. Bu durumun, get rek İslâm öncesinde gerekse İs- -i lâm’m ilk yıllannda erkeklerce…
blîs
G-Jul) [Ar. ] bk. şeytan ibn a. [Ar. ] Oğul, erkek çocuk. ibniyye a. [Ar. ] Bir kimseni oğlunun kızı. ibnülvakt a. [< Ar. ibn vakt] tas. Tasavvuf ehlinin he zamanı içinde bulunduğu anı e uygun ibadet ve taatle geçirme anlamında bir terim. i…
Afüv
Sözlüklerde “Silmek, yok etmek, ortadan kaldırmak” biçiminde açıklanan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın kullarına ait günahlarını bağışlama, Kirâmen Kâtibin meleklerinin kayıtlarmda bulunan suçlarını silme…
dîn
“Allah'ın hükmü ve yönee timi” anlamındaki bu söz zaman u içinde “Allah’a inanma ve ibadet etme konusunda herkesin veya r her milletin tuttuğu yol. ” biçie minde terimleşmiştir. Kur’ân-ı - Kerîm’de bu söz doksan iki yern de geçmektedir. Bu…
bey' bi'l-vefâ
bey' bi'l-vefâ a. GLâjlL [Ar. ] Bir satış akdine dayanarak bedeli iade edildiğinde geri alınmak üzere bir malın satın alınması. Burada “vefa” sözü, tarafların usule uygun olarak yaptıkları vaatleri yerine getirmek, biçiminde tanımlanmaktadı…
ma'lûm
Son dönem kelâm bilimi konusu içinde değerlendirilen bu terim “Bilinen, kendisine beşer bilimi nin taalluku mümkün olan şey. olarak nitelenmiş ve tanımlan mıştır.
lahit
M [Ar.] Kabirde kıble yönüne açılan oyuk için kullanılan terim, “lahif’in kıble yönüne açılması sünnettir.
kelime-i tevhîd
kelime-i tevhîd a. Keli İman esaslarmm özünü ve H Allah’ın birliğini ifade eden m “Lâ ilahe illallah r Muhammedün rasulullah” m (Allah’tan başka Tanrı yok, Muhammed de O’nun elçisi Keli dir.) sözünü ifade eden terim. la tas. Sûfîlere göre “…
râfi
Hadis biliminde, m’in bir hadisi “merfû” (bk. bu mad nnet de) olarak rivayet eden kimse. dilr’in rağbet ve rehbet a. (c^j j cuij bk. [Ar.] tas. “Arzu etme, ihlâs ile, C. yalvarıp yakarma.” anlamındaki “rağbet” sözü üe “Korkma, çekinme, endi…
kavli örf
kavli örf a. fik. Bir toplumda genel kabul gören, dildeki yerleşik ve yaygın kullanımlara, yani lafızlara bağlı örf.