tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
36 sonuç · toplam 46 · “Hanbelî” · 1/2
01Hanbelî
Ehl-i sünnetin ameldeki dört hak mezhebinden biri olan Hanbelî mezhebine mensub kimse.
Hanbelî Mezhebi
Hanbelî Mezhebi öz.a. Dört büyük Sünnî fıkıh mezhebinden birine verilen ad. Ahmed b. Hanbel (öl. 241 / 855) ’in görüş ve düşünceleri etrafmda oluşan ve ona nispet edilen bu mezhep, öteki üç mezhep olan Hanefî, Mâlikî ve Şâfiî mezhebinden so…
fevât
Hac farîzasmı yerine getirmekte olan bir kimsenin zamanmda Arafat vakfesine yetişememesi, vakfenin zamanmı kaçırmış olması durumu. Bu duruma düşen kimse, Şâfiî, Mâliki ve Hanbelî mezhebine göre “fevât kurbanı” kesmesi gerekmektedir. Hanefî…
ikâf
ikâf a [Ar.] Hadis biliminde, bir haberin bir sahabiye ait ola duğunu söyleme veya bir hadie sin senedini bir sahabeye ulaştırıp orada bırakma durumu veya işi. a m ikâmet a. [Ar.] İslâmî ibadeta lerin en önemlilerinden olan ı namazm farzı k…
mezâr
kabir gösbir mezârhk a. Ölülerin gömüldüğü yer, “kabir” (bk. bu madde), medfen, makber, makbere. Arapça “mezâr” sözüne “-lık” anyapım ekinin getirilmesi ile ren oluşturulan bu yer adı Türkçede yaygın olarak kullanılmakta; y + önemli din ve…
Vehhâbîlik
İslâmî tarikatlerden 18. yüzyılda ortaya çıkan, Muhammed b. Abdülvehhâb (öl. ve 1206 /1792) a nispet edilen dinîsiyasî hareket, Arabistan’da doğmuş; “ehl-i sünnet” (bk. bu madde) çerçevesinde kalan ve “ehl-i hadis” (bk. bu madde) çizgisinde…
fitre
G>^) [< Ar. sadakatü’l-fıtr < fatr] Sözlük anlamı, “Kesmek, yaratmak, ikfye ayırmak. ” olan “fatr” kökünden gelen bu söz, oruç açmayı ifade eden “sadakatü’l-fıtr” veya “zekâtü’l-fitr” (bk. bu madde) sözünün Türkçede kısaltılmış biçimidir. B…
Hanefî Mezhebi
Hanefî Mezhebi öz.a. Dört büyük sünnî fıkıh (ehl-i sünnet) mezhebinden birine verilen ad. İmam-ı A'zam Ebu Hanîfe (öl. 156 / 770) ’nin görüş ve düşünce leri etrafında oluşan ve ona nis pet edilen bu mezhep, öteki üç mezhep olan Mâliki, Şâfi…
gurre
fık. Anne rahmindeyken düşürülen çocuğun bedeli olarak verilmesi gereken malî tazminat. Bebek sağ olarak doğduktan sonra ölürse “diyet” (bk. bu madde) ödenmesi gerekir. Çocuk ile birlikte annenin de ölümü söz konusu olursa iki tam diyet öde…
sehiv secdesi
sehiv secdesi a. Namaz kılmırken se unutma veya dalgmlık sonucu yapılan hatalan telâfi etmek amacıyla namazm son tahiyyatmdan ve selâmdan sonra yeniden ve iki defa secdeye giderek namazı tamamlama işlemi. Bu işlem, dört mezhep için se farkl…
ikâmet
İslâmî ibadeta lerin en önemlilerinden olan ı namazm farzı kılınırken namae zm başlamak üzere olduğunu ifade etmek üzere okunan “ka, met” (bk. bu madde) sözü için kullanılan terim. İslâm bilginlerinin pek çoğu “ikâmef’i, “sünikindi 354 net-…
ım sünnetullah
“Allah’ın evrenin yaratılışı ile birlikte ortaya koy ^L* duğu kanun ve nizam.” anlammekda Kur’ân-ı Kerîm terimi; eşanığı lamlısı “âdetullah” (.bk. bu m. madde). ’in öğ sünnî a. [Ar.] İslâm inancmnm da, “ehl-i sünnet” (bk. bu mad- Sünnîlik 6…
seb'a
Gu^) [Ar.] (yedi kitap) Ruhânî ve kutsal sayılan üç sa sı ile cismânî sayılan dört sa smm birleşmesinin ifadesi ol yedi sayısı. 2. Hadis bilim de, Buhârî ile Müslim’in “ Câmi'ü’s-Sahîh” adlı kitapl ile Ebû Dâvûd, Nesâ'î, Tirmizî nda İbn Mâc…
Kütüb-i tis‘a
Dokuz hadis kitabı. Kütüb-i sitteye İmam Mâlik’in el-Muvatta’ ı, Dârimî’nin es-Sünen i ve Ahmed b. Hanbel’in el-Müsned inin eklenmesiyle oluşan yaygın hadis külliyatı tasnifidir. Listeleme biçimi modern neşir ve araştırma geleneklerine göre…
ma mezhep, -bi
esil Bir dinin inanç van esaslarını ve uygulama yöntemonu lerini iyi anlama, anlatma ve yoır. rumlama konusunda kendine özgü ilkeleri, sistemleri ve usulb’in leri bulunan dinî düşünce hareketi, ekolü veya sistemi. dev İslâmiyetin kabulünden…
fidye-i necât
Savaş esirlerinin serbest bırakılması için ön görülen fidye. Bu konuda dört mezhep uleması arasmda fikir ayrılığı söz konusudur. Hanefilere göre esirin dârülharbe (savaşa) dönmek üzere karşılıksız veya fidye karşılığı serbest bırakılması ca…
fâsık
Allah’ın buyu duğu emirleri yerine getirmeyi na asi olan mümin veya kâfir için re kullanılan terim. Kur’ân-ı ış Kerîm’de bu söz, kök biçiminde ı- yedi ayette, çekimli fiil olarak on u ayette, “fâsık” olarak da otuz r; yedi ayette yer almakt…
Mesânîd
Meşhûr ve çok kıymetli hadîs kitablarından; İmâm-ı Ahmed bin Hanbel'in "Müsned'i", Ebû Ya'lâ'nın "Müsned'i", Abdullah Dârimî'nin "Müsned'i" ve Ahmed Bezzâr'ın "Müsned'i"nin hepsine birden verilen isim. (Bkz. Müsned)
Tâzim
2.2.4. Tâzim Tâzim ( ميظعتلا) kavramı, Herevî’nin, eserinin “Vadiler” bölümünde ele aldığı bir makamdır.995 Sözlükte “yüceltmek, ululamak ve büyük addetmek” anlamlarını ifade etmektedir.996 Tasavvufta ise tâzim, Allah’ın yüceliği karşısında…
âdet Zamânı
Kadında ve ergenlik çağına gelmiş olan kızlarda hayız (âdet) kanı görüldüğü andan kesilmesine kadar olan günlerin sayısı. Hanefî mezhebinde âdet zamânı en çok on gündür. En az üç gündür. Şâfiî ve Hanbelî mezheblerinde en çoğu on beş gün, en…
Kaddesallâhü Teâlâ Esrârehümül'azîz
Daha çok tasavvuf büyüklerinin, evliyâ zâtların isimleri anılınca ve yazılınca söylenen veya yazılan Allahü teâlâ onların kıymetli sırlarını temiz, mübârek eylesin mânâsına duâ ve saygı ifâdesi. Bir kişi için Kaddesallahü sırrehü; iki kişi…
Vedî
İdrârdan sonra çıkan, yapışkan, beyaz ve bulanık koyu sıvı. Vedî çıkınca dört mezhebde de abdest bozulur. Hanbelî mezhebinde gusül (boy) abdesti de lâzım olur. (Halebî) Hanefî, Mâlikî ve Şâfiî mezhebinde vedî, guslü (boy abdestini) gerektir…
Etbautebe-İ Tâbiîn
Sahâbe ve Tâbiînden sonra Peygamber efendimizin övdüğü nesillerden üçüncüsü olan Tebe-i tâbiîni görenler. Tebe-i tâbiînin asrı hicrî 220 (m.835)'de son bulur. Hanbelî mezhebinin imâmı Ahmed binHanbel, İmâm-ı Buhârî, İmâm-ı Müslim ve İmâm-ı…
Amelde Mezhep
Mutlak müctehid denilen derin âlimin, Kur'ân-ı kerîm, hadîs-i şerîf, icmâ ve Eshâb-ı kirâma âit nakilleri esas alarak, iş ve ibâdetle ilgili hükmü açıkça bildirilmeyen husûslarda çıkardığı hükümlerin hepsi. (Bkz. Müctehid) Amelde mezhebleri…