ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
707 sonuç · toplam 3917 · “sa'd” · 9/30
01şuyûh kitapları
şuyûh kitapları ç. a. Yalnız bir hocanın rivayet ettiği hadisleri [< içeren kitaplar. )] ci, şühedâ a. GM) lAr.] Allah yolunnci da ölen veya öldürülen kimseler si” için Kur’ân-ı Kerîm’de (“Âl-i u imrân suresi, 3 t 140”; “Nisâ dö suresi, 4 /…
Kalederiyye
Dünya değerlerine veya nimetlerine itibar etmeyen, içinde yaşadıkları toplumun ortak değer yargılarına karşı çıkarak kendi yaşama felsefesini ön planda tutan kalendermeşrep sûfîler ve bunların oluşturdukları zümreler için kullanılan ortak a…
Yâfi'iyye
İslâmî bk. tarikatlerden 14. yüzyılda ortaya an çıkan ve Kâdiriyye tarikatının rf Abdullah b. Es'ad el-Yâfi'î (öl. bk. 768 / 1367) ye nispet edilen bir kolunun adı. + yağmur duası a. Havaların kurak ın gitmesi ve beklenen yağmurlave rm gelm…
ensâb
ensâb ç.a LLâl) [Ar.neseb’in ç. b.] Arap literatüründe kabilelerin soyunu veya şeceresini inceleyen ve araştıran bilim dalı. Bir görüşe göre sadece baba tarafının incelenmesi, bir başka görüşe göre ise hem baba hem de anne soyunun incelenme…
şeyh-i imâret
İmareti idare eden, yoksul ve kimsesizleri kollayıp gözeten kimse. şeyh-i necdi a. ^ j^ mec. Şeytan. şeyh-i kebir a. (j^ ^i) t Mevlevîlik tarikatın Sadreddin Konevî için kul nılan terim. şeyhü’l-cebel a. (J^JI j^ Haşhaşîler olarak nitelen İ…
Gülşeniyye
(iûaIO [< F. Gülşen + Ar. -iyye] Halvetiyye tarikatının İbrahim Gülşenî (öl. 940 / 1534) adına nispet edilen kolu. Temelleri Kahire’de atılan bu tarikat, 16. yüzyıldan sonra tanmmaya ve yaygmlaşmaya başlamıştır. Gülşeniyye tarikatının oluşu…
efrâd ve garâ’ib kitabı
efrâd ve garâ’ib kitabı a. Hadi biliminde sadece bir hocanın ri vayet ettiği bütün hadis kitapla n.
ihrâm keffâreti
ihrâm keffâreti a. Hac ve umre ibadeti sırasında “ihrâm” (bk. bu madde) yasaklarmm bozulması karşılığı yerine getirilmesi gereken bedeller için kullanılan terim. Bu konu Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi, 2 / 196 ve Mâ'ide suresi, 5 / 95”nde…
tûbâ
Cennette var olduğuna inanılan bir ağaç. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de sadece “Ra'd suresi” nin 29. ayetinde geçmektedir.
uknûm
Hristiyanhğın “eb (baba), ibn (oğul), rûhü’l-kudüs” adı verilen "üç Allah" inancı ve bunların ayn ayrı unsurları (bk. teslis).
teyemmümün farzı
teyemmümün farzı a. İslâm’m temel ilkelerinden olan “farz” (bk. bu madde) m şartlan içinde yer alan ve iki esasa dayanan su almmadan yapılan abdest alma tarzı; bk. teyemmüm Teyemmüm için gerkli olan iki esas şudur: Birincisi niyet etmek, İk…
dürzîlik
dürzîlik a. Fatimî devletinin altmcı halifesi Hâkim Biemrillah döneminde onun veziri Hamza b. Ali tarafindan Şiîliğin İsmailiyye mezhebi içinden çıkan yeni bir İlâhî din kurulduğunu 1 Muharrem 408 / 30 Mayıs 1017 tarihinde açıklaması ile gü…
muhabbet
1. “Sevgi” anlamındaki bu söz, dinî hayatın temel ve aslî değeri ve unsuru olarak kabul edilen bir terim olmuştur. Kur’ân-ı Kerîm’in “Tâhâ suresi” (20)nin 39. ayetinde geçen bu söz, hem Aüah’a hem de insanlara nispet edilerek hadislerde de…
Rufâ'iyye
Rifâ'iyye bili rûh a. (^J [Ar.] Hz. “İnsanda ve hayvandaki hayatın ğini özü, can, nefes.” anlamında teha rim. İnsana yüce Allah tarafindan “rûh”un verilmesi Kur’ân-ı Kerîm’de iki ayette açıkça ifade yaedilmektedir (“Secde suresi”, 32 deti /…
Mukît
Sözlük anlamı “Vücudun ve ruhun gıdasını veren, gücüyetip koruyan.” olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “Her şeye gücü yeten.” anlamında Allah’a nispet edilmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Nisa suresi” nin 85. ayetin…
İslâm birliği
İslâm birliği a. bk. îslâmcılık ü -ı İslâmcı s. ve a. Müslümanlığın n esaslarmı sadece dinî hayatta n değil, hukukî, İktisadî ve siyasî a düzenlemelerde de geçerli kılr mak isteyen kimseler. ul
celi
C^) [Ar. ] İslâm hat (yazı) sanatmda her tarz yazının iri yazılmış biçimine verilen ad. İslâm yazı sanatının başlangıç döneminde ortaya çıkmaya başlayan “aklâm-ı sitte” (bk bu madde)nin iri olanlarma “celîl” denilmekteydi. Bunlara büyük boy…
müfred
Hadis biliminde, sadece bir ravî tarafından rivayet edilen hadis.
mahşername
ed. Tade savvuf! edebiyatta Kur’ân-ı cü Kerîm’in hükümleri doğrultuhâ sunda kıyametin kopmasından er sonra mahşer gününde bütün ha canlıların yeniden dirilerek topyla lanması konusunu kaleme alıyi nan eserler için kullanılan ortak iş ad.
Nâvûsiyye
Şi'î mezhebi inancma göre, “isnâ'aşeriyye” (bk. bu madde)nin altıncı ve “İsmâ'iliyye” n (bk. bu madde) kolunun beşinci imamı ve Ca'ferî fıkhının kurucusu olan Ca'fer es-Sâdık (öl. 148 n / 765)m ölümünden sonra ortaya çıkan ve onun ölümüne i…
dîn
“Allah'ın hükmü ve yönee timi” anlamındaki bu söz zaman u içinde “Allah’a inanma ve ibadet etme konusunda herkesin veya r her milletin tuttuğu yol. ” biçie minde terimleşmiştir. Kur’ân-ı - Kerîm’de bu söz doksan iki yern de geçmektedir. Bu…
Berr
Q [Ar.] Sözlük anlamı “Sadakatli, vefakâr, iyiliksever” olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “Yarattığı kullarına karşı rahmeti ve mağfireti bol, lütfü ve ihsanı sonsuz” vasfmı ifade etmekte…
Raûfiyye
Halvetiyye’nin Ramazâniyye kolu içinde Ahmed Raûfî’ye nispet edilen şube. İstanbul ve çevresindeki dergâhlar vasıtasıyla temsil edilmiş; Halvetî zikir ve seyrüsülûk usullerini kendi silsile ve irşad çevresi içinde sürdürmüştür.
karine
(üj» [Ar.] “Maksada doğrudan doğruya ulaştırmayıp yalnızca işaret eden, sözün gelişinden, akışından anlaşılan durum.” anlamında kelâm terimi.