tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 23/100
01sûfî a.ve
ve s. [Ar.] tas. “Tasavvufa ait, tasavvuf bilimiyle uğraşan (kimse), tasavvuf ehli.” anlamında kullanılan terim. L Dinin emir ve yasaklarma sıkı bu sıkıya bağlı olan kimse, sofu, zaun hit, muttaki. n
i'lâ-i kelimetullah
i'lâ-i kelimetullah a a [Ar.] İslâm inancında, “tevhîd” a (bk. bu madde) akidesini yücela terek hâkim konuma getirme işi veya durumu için kullanılan keu lâm terimi. ” f i'lâl a. [Ar.] Hadis biliminde, bir hadisin senet veya metninde bir kus…
ilâhiyât
Üç ana grupta değerlendirilen İslâmî inanç esaslarının birincisini oluşturan n ve konuları içinde “Allah’ın zatı ile sıfatlarT’nı ön plana alan bi lim dalı için kullanılan terim, k Tanrı bilimi, teoloji.
mezâr
kabir gösbir mezârhk a. Ölülerin gömüldüğü yer, “kabir” (bk. bu madde), medfen, makber, makbere. Arapça “mezâr” sözüne “-lık” anyapım ekinin getirilmesi ile ren oluşturulan bu yer adı Türkçede yaygın olarak kullanılmakta; y + önemli din ve…
ihsân
Genel olarak iyi ve güzel davranışlarda bulunmak, Allah’a ihlâs ile kulluk yapmak. Kur’ân-ı Kerîm’de bu terim, “İyilik yapmak ve iyi davranışlarda bulunmak.” anlamında; “Güzel işler yapmak.” anlamında; “Bir işi, bir görevi hakkıyla yerine g…
Muavvizât
Korunma ve Allah’a sığınma amacıyla okunan sûre ve âyetler için kullanılan ortak ad. Dar anlamda Felak ve Nâs sûreleri Muavvizeteyn diye anılır. İhlâs sûresinin de bunlara eklenmesiyle üç sûre birlikte Muavvizât olarak okunur.
mu'allak
Hadis biliminde, senedinin kimin tarafine] dan yazıldığmı belirten bölüöç münde bir veya birkaç ravîsi ben lirtilmeyen ya da “küle fulân, al zekera fulân, yurvâ, yüzker” da gibi kapah ifadelerle rivayet edisi len hadisler. a-
Sebtiyye
İslâmî tarikatlerden 13. yüzyılda ortaya çıkan, Medeniyye tarikatının Ahmed b. Ca'fer es-Sebtî (öl. 601 / 1205) ye nispet edilen bir kolu için kullanılan terim.
Muâyede
Bayramlaşma; bayram dolayısıyla karşılıklı tebrikleşme. Arapça îd kökünden gelir. Osmanlı merasim dilinde resmî bayram kabulü ve tebrik törenleri için de kullanılmıştır.
üzre
Gjât) [Ar.] fık. Bekâret için kullanılan fıkıh terimi.
sabır, -brı
sabır, -brı a. f^) [Ar.] Sözlük anlamı, “Dayanma, dayanıklılık.” sâbık u lâhık 578 olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de yetmiş ayette geçmekte (bk. M. F. Abdülbâkî, el-Mu'cem, “sbr” maddesi) ve başa gelen kötülüklerden şikâyet etmeyen, sızlanmaya…
Sehliyye
Sehl et-Tüsterî’ye nispet edilen tasavvufî yol ve çevre için kullanılan ad. Kur’ân’a bağlılık, sünnete uyma, helâl lokma, günahlardan kaçınma ve sürekli tövbe bu çizgiye atfedilen başlıca ilkeler arasındadır.
Müşebbihe
Müşebbihe a. (^î. ^) [Ar. ] İslâm gü tarihinde, Allah’ın sıfatlarını inbu sanın sıfatlarına benzeterek inân” san biçimli (antropomorfist) bir an tanrı düşüncesi yaratmaya çahşan bir akım için kullanılan terim. Bu inanca göre Allah’ın eli, n…
Seb'iyye
G».* •) Wr.] Şi'â inancında, yedili devir inancmı benimseyen eski İsmâ'ilî doktirinini devam ettirenler için kullanılan terim.
haset, -di
haset, -di a [Ar. ] “Başkalarıanın elde ettiği maddî veya manevî le değerleri, erdemleri veya makam u ve mertebeleri kıskanma, çekeamemezlik. ” anlamında kullanıir lan bir terim. Kur’ân-ı Kerîm’de abu manasıyla “Bakara suresi” u nde geçen b…
sahâbî
Hz. Peygamber döneminde yaşamış, O’nu görmüş, O’nun sohbetinde bulunmuş, örfen O’nunla arkadaş veya yakın dost olabilecek kadar uzun süre yakm olmuş ve Müslüman olarak ölmüş kimseler için kullanılan terim. Bu kimliğe sahip kimseler arasmda…
yakaza
fdL) [Ar.] tas. Tasavvuf inancında, sûfînin ruhen uyanık ve tetikte olması anlamında kullanılmıştır.
mu'âmelât
biLLu) [Ar.] fık. Sözlük anlamı, “alış veriş yapnmak.” olan bu terim, insanlar bu arası ilişkilerde ticaret, kira, şirye ketler, hibe, evlilik, miras, vekâ ’llet, kefalet, vasiyet gibi hukukî et işlemleri düzenleyen kuralların an tamamı içi…
rü'yet
(cujJ [Ar.] tas. “Görülme, izlenme.” anlammdaki bu söz, tasavvuf inancma göre, Allah’ı, Hz. Peygamberi, melekler velîleri ruh dünyasında görm anlamında kullanılan terim.
mu'âraza
Kavga ve çekişme niteliği taşıyan münazara için kullanılan kelâm terimi.
mu'attıla
Allah’ın zatını sıfatlarmdan armdırmaya çalışan, daha çok dünyevî görüşlere sahip kimseler. Bunlara sonradan “ehl-i ta'tîl” terimi de kullanılmıştır.
ridde
(»jJ [Ar.] fik. Bir Müslübir man’m İslâm dininden çıkması flar anlamında kullanılan bir fıkıh miş terimi. (bk. aki rifâde a. (»jliJ [Ar.] Hac ibadeti ola sırasmda ihtiyaç sahibi hacılara yemek dağıtma görevi ve işi için kullanılan terim. Bu…
muhabbet
1. “Sevgi” anlamındaki bu söz, dinî hayatın temel ve aslî değeri ve unsuru olarak kabul edilen bir terim olmuştur. Kur’ân-ı Kerîm’in “Tâhâ suresi” (20)nin 39. ayetinde geçen bu söz, hem Aüah’a hem de insanlara nispet edilerek hadislerde de…
mevkuf
Hadis bili m minde, sahabenin sözü, eylemi ve davranışı anlamında kullanılan terim.