tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1221 sonuç · toplam 1710 · “Kur’ân” · 18/51
01fikir, -kri
fikir, -kri a. [ Ar.] Varlıklarm özünü veya oluşumunu kavramak için akim planlı ve programh faaüyetleri için kullanüan bir terim. Fîl suresi a. [< Ar.“Sûretüİ-Fîl” ] Kur’ân-ı Kerîm’in. yüz beşinci, iniş sırasma göre on dokuzuncu suresi olup…
çok evlilik
çok evlilik a. Bir erkeğin aynı zamanda birden fazla kadınla evliliği (polygamy) biçminde tanımlanan bir terim. Yahudilik ve Hristiyanlık’ta çok evliliği yasaklayan herhangi bir hüküm yoktur. Hatta Hz. İbrahim, Hz, Ya’kub, Hz. Dâvûd, Hz. Sü…
âs
Kitap, sünnet ve icmâda hükmü bulunmayan bir meseleye, aralarmdaki bağ sebebiyle, bu kaynaklardan birinde bulunan bir meselenin hükmünü vermek anlamında fıkıh terimi. § tam. kıyâs-ı fukahâ a. ( ^ ^U) fik. Fıkıh bilginlerinin üzerinde birleş…
gayyâ
gayyâ a [Ar.] “Kuyu, vadi.” sanlammdaki bu söz, cehennem n için kullanılan terimlerden birirı dir ve Kur’ân-ı Kerîm’de “Meru yem suresi” nde geçk mektedir. r
günâh
G>t£) [ f.] Sözlük anlamı “Suç, kusur, kabahat.” olan bu söz, “İlâhî emir ve yasaklara aykırı olan eylem ve davranışlar.” için kullanılan bir terimdir. Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde bu söz yerine kullanılan belli başlı söz varlıkları şunl…
fevâtihü’s-süver
Kur’ân-ı Kerîm’de surelerin ilk ayetleri anlamında kullanılan bir tefsir terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de surelerin tamamma yalanı, okuyanm dikkatini çekmesi, ilgisini ve merakmı toplaması bakımmdan benzer ayetlerle başlar. Kur’ân-ı Kerîm’in bu us…
nikâh-ı sahîh
nikâh-ı sahîh a. fik. Yasal nikâh. nikâh bi’l-kitâbe a. fik. Uzak yerde buluna iki kişinin yazışma yoluyla v bu yazışmayı şahitler huzurunda yaparak gerçe leştirilen nikâh. ni'met a. [Ar. ] “Maddî manevî imkânlar, bolluk anlamında olan bu t…
fânî
“Ölümlü, geçici” anlamında olan bu terim, İslâm inancına göre Allah’ın dışında her şeyin geçici olduğunu ifade eder ve “bâkî” karşıtı olarak kullanılır. Kur’ân-ı Kerîm’de “Rahmân suresi” nde “Külli men aleyhâ fân” ayeti ile ifadesini bulan…
hallâk
Bu te rim, “hâlik” sözünün mübalâğ biçimi olup Allah’ın sıfatı olara geçmekte ve Kur’ân-ı Kerîm’d iki ayette yer almaktadır. bk. hâlik
Hamr
Aklı örten ve sarhoşluk veren içki. Kelime örtmek anlamındaki kökten gelir. Kur’ân’da içkinin yasaklanması tedricî bir süreçte bildirilmiştir. Fıkıhta yalnız üzüm şarabının mı yoksa sarhoşluk veren bütün maddelerin mi hamr hükmünde olduğu t…
Halîm
Sözlük de anlamı, “Sabırlı, akıllı, ağırbaşlı.” lolan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” z, (Allah’ın güzel isimleriydin, olup öl “Kudretli olduğu hâlde birdenbire ve öfkelenip cezalandırmayan, zada man içinde gelişmelere göre ceza vermeyi uygun bula…
ezel
Ba langıcı olmayan geçmiş zaman zihnen başlangıcı düşünüleme yen süre ve varlığın geçmişt sonsuza kadar devam etmes anlamında felsefe ve kelâm t rimi, “ebed” (bk. bu madde) ka şıtı. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’d ve hadislerde geçmemekle be raber…
fidye
Sözlük anlamı “Bir kimseyi bulunduğu sıkıntılı durumdan kurtarmak için ödenen bedel” olan bu söz, bir kimseyi kölelikten kurtarmak veya çeşitli sebeplerden dolayı yerine getirüemeyen ibadetlerin karşılığı olarak ödenen bedel anlamında terim…
halef
Sözlük anlamı, “bir şeyin yerine geçen, bedel.” olan bu söz, “sonraki nesil ya da kişi” anlamında bir hukuk terimi. Dil bilimciler bu sözü iyi nesil veya kişiler için kullanırken bazıları hem iyi hem de kötü nesil için kullanmışlardır. Kur’…
hak din
hak din a. Allah’ın peygamberler aracılığıyla gönderdiği din. Bu din de “tevhid” esasına dayanan İslâm dinidir (bk. Bakara suresi, 2 /132; Âl-i İmrân suresi, 3 / 19; Yûsuf suresi, 12 / 40); nitekim Kur’ân-ı Kerîm’de bu terim, “Dînü’l-Hakk”…
habîbullah
Hz. Muhammed için kullanılan bir terim. Allah, en sevdiği kul olan Hz. Muhammedi “Âlemlere rahmet olsun.” diye peygamber olarak bu dünyaya göndermiş, en son ve en mükemmel kitap olan Kur’ân da O’na indirilmiştir.
fî sebîlullah
fî sebîlullah a. [ Ar.] “Allah yolunda” anlammdaki bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de mealen “Allah rızası için, Allah’ın buyruklarına uygun olarak.” ibaresiyle yer almaktadır.
halîfe (D
halîfe [< Ar. half] Sözlük anlamı, “Birinin yerine geçen ve onun adına iş yapan.” olarak bilinen bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “Rabbin meleklere: Ben yeryüzünde bir halife yapacağım, demişti” (Bakara suresi, 2 / 30) ibaresinde insan için geçm…
Mâtüridî mezhebi
Mâtüridî mezhebi a. bk Mâtüridiyye Mâ'ûn suresi a. (^j^ (> U [ Ar. “Sûretü’l- Mâ'ûn” ] Kur’ân-ı Kerîm’in. yüz ye dinci, iniş sırasma göre on ye dinci suresi olup “Tekâsür su resi” (102)nden sonra v “Kâfirûn suresi” (109)nden ön ce Mekke dön…
makâm-ı Mahmûd
makâm-ı Mahmûd a. ü^^ fil») İslâm inancma göre, Hz. Peygamber’in kıyamet gününde Müslümanlarm içinde bulunacağı sıkmtılara çare olmak üzere hazır bulunaca ğı ve onlara dua edeceği du rumu ve konumu veya “şe faat makamı”nı ifade ede terim. B…
ene
tas. Sâlikin fena hâlini i ifade eden ve kibir, büyüklük, e iddia gibi bencillik anlamında kullanılan terim. “Kibir ve gun rur” anlammdaki “ene” (ben) - sözü, Kur’ân-ı Kerîm’de aşağı- lanmıştır. Mutasavvıflar ise iki “ene”den söz etmişlerdi…
dalâlet
Sözlük anlamı “Yok olmak, kaybolmak, şaşırmak” olan bu söz, “Bilerekya da farkında olmayarak doğru yoldan ayrılmak, sapmak veya azmak. ” olarak nitelenmiş ve “Haktan ayrılarak bâtıla yönelme, İlâhî emirlere baş kaldırma ve aykırı davranma.…
da'vâlı
Bir mahkemeye başvurularak biri hakkında dava açılan veya hakkında şikâyetçi olunan kimse; eşanlamlısı “müdde'â aleyh” n da'vet a. [Ar. ] İslâm dinini müşriklere anlatma, tanıtma ve a onları inanca çağırma, ayrıca İslâmiyeti yayma ve tanıtm…
habîbünneccâr
Kur’ân-ı Kerîm’in “Yâsin suresi” nde adı geçen ve Antakya halkmın Hz. İsa’nm gönderdiği elçileri tanımaması üzerine oraya çıkagelen, halkı bu elçüerin sözlerine inanmalan konusunda uyaran, ancak o halk tarafindan öldürülen ve mesleği marang…