tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
91 sonuç · toplam 4980 · “hal'” · 4/4
01Konevî ile Mevlânâ: Temas, Dostluk ve Ayrı Yollar
Aynı şehir, farklı öğretim dilleri Konevî'nin hadis ve metafizik dersleriyle Mevlânâ'nın sohbet, şiir ve semâ çevresi XIII. yüzyıl Konya'sında temas halindeydi. Biri diğerinin “kolu” değildir. Karşılıklı katılım Erken kaynaklar Mevlânâ'nın…
Cüveynî'yi Okumak: Zafer Anlatısı ve Kaynak Eleştirisi
Bir tarihçinin konumu Atâ Melik Cüveynî Moğol idaresinde görevli Sünnî bir devlet adamı ve tarihçiydi. Alamut'un düşüşünü eserinin zirvesi yaparken Bağdat'ın yıkımı ve Abbâsî halifesinin öldürülmesini aynı ağırlıkla anlatmaması, metnin siya…
Hâcegân Yolunun Teşekkülü
Hâcegân yolunun tarihî çevresini, erken halkalarını ve Bahâeddin Nakşibend’e ulaşan irşad ağını kaynak karşılaştırmasıyla ele alan geniş dosya.
İsmâil Hakkı Bursevî: Hayatı, Eserleri ve Şerh Dünyası
Celvetî irşad hattı İsmâil Hakkı Bursevî, tahsilini Edirne ve İstanbul çevresinde sürdürdü; Atpazarî Osman Fazlı’ya intisap ederek Üsküp ve Köprülü’de görev yaptı, ardından Bursa’ya halife tayin edildi. Şeyhini sürgünde bulunduğu Kıbrıs’ta…
Sun‘ullah Gaybî: Dîvân, Melâmî Hafıza ve Tasavvuf Dili
Kütahya çevresi Sun‘ullah Gaybî XVII. yüzyılın önemli mutasavvıf şairlerindendir. Şiir ve mensur eserleri, Halvetî-Melâmî kavram çevrelerinin, vahdet-i vücûd yorumlarının ve yerel irşad hafızasının kesiştiği bir külliyat oluşturur. Dîvânın…
Mevlevî Şiirinin Kavram ve Mekân Dünyası
Mevlevî şairlerin müşterek söz varlığını tarihî şahıslar, erkân, görevler, mekânlar ve musiki kavramları halinde ayrıştıran okuma rehberi.
XIX. Yüzyılda Mevlevîhâneler ve Şeyh Ağları
Konya, İstanbul, Afyon, Bursa, Halep, Manisa ve Kahire âsitânelerini Anadolu, Balkan ve Arap coğrafyasındaki zâviyelerle birlikte okuyan geniş kurum dosyası.
Dîvân Arşivinde Nüsha, OCR ve Yayın İlkeleri
OCR asıl metin değildir OCR, on binlerce sayfayı aramaya açan bir keşif katmanıdır. Osmanlıca imlâ, birleşik harfler, vezin, Arapça-Farsça ibare ve sütun düzeni sebebiyle şiiri kendiliğinden yayıma hazır hâle getirmez. Kimlik denetimi İlmî,…
Müştâk Baba: Bitlis, Seyahat, Musiki ve Müştâkıyye
Bitlis ve tahsil Müştâk Baba’nın doğum tarihi kaynaklarda 1758, 1763 ve 1772 olarak farklılaşır; şiirindeki yaş kaydı ile 1831 vefat rivayeti 1750’lerin ortasını destekler. Bitlis’in Zeydan mahallesinde yetişti; ilk tasavvuf derslerini Şems…
Sârbân Ahmed: Bayramî-Melâmî Silsile ve Dîvân Aidiyeti
İrşad hattı Sârbân Ahmed, Bayramî-Melâmî kaynaklarında İsmâil Ma‘şûkī’nin halifesi olarak gösterilir; Pîr Ali Aksarâyî’ye bağlayan başka bir rivayet de vardır. Oğlanlar Şeyhi İbrahim Efendi ile Sun‘ullah Gaybî’nin kendi silsile kayıtları se…
Osmanlı Siyaset Dilinde Velâyet, Kutbiyet ve Sultanlık
Kavramın dolaşımı aidiyet değildir Velâyet, kutub, insan-ı kâmil ve halife gibi tasavvufî kavramların siyasî metinlerde kullanılması, her müellif veya padişahın belirli bir tarikata intisap ettiğini göstermez. Kavram aktarımı ile kurumsal s…
XVII. Yüzyıl Anadolu Tasavvuf Ağları
Bir yüzyılı nasıl okumalı? XVII. yüzyıl Anadolu tasavvufu yalnız pîrlerin hayatlarından ibaret değildir. İstanbul, Bursa, Konya, Kastamonu, Sivas, Diyarbakır ve başka merkezlerde tekke, medrese, saray, esnaf ve hac yolları birbirine temas e…
Kuşeyrî: Kelâm, Tasavvuf ve er-Risâle
Birden çok ilmî kimlik Kuşeyrî'yi yalnız menkıbe derleyicisi veya yalnız kelâmcı diye okumak eksiktir. Şâfiî fıkhı, hadis, Eş'arî kelâmı, tefsir ve tasavvuf onun ilmî hayatında birbirini denetleyen alanlardır. Risâle'nin kuruluşu er-Risâle…
Tasavvuf Istılahları ve Sözlük Geleneği
Neden özel sözlükler oluştu? Tasavvuf metinlerinde gündelik kelimeler teknik anlamlar kazandı; hâl, makam, cem, fark, fenâ, bekā ve tecellî gibi terimler farklı dönem ve mekteplerde yeni anlam katmanları edindi. Tanım ve bağlam Bir sûfînin…
Şa‘bân-ı Velî Menâkıbnâmesi: Tarih, Hafıza ve Menkıbe
Metnin katmanları Menâkıbnâme Şa‘bân-ı Velî'nin hayatını, Hayreddin Tokadî'ye bağlanan silsilesini, Kastamonu'daki yerleşmesini, halifelerini ve menkıbelerini aynı anlatıda toplar. Her bölüm aynı tarihî kesinliğe sahip değildir. Şehir ve te…
Seyyid Nizamoğlu Dîvânı ve Sinâniyye Hafızası
Üç nüshalı tenkitli metin Çalışma üç geniş yazmayı esas alır; diğer nüshaların şiir sayısı ve tertibi farklıdır. Bu nedenle Dîvân tek bir değişmez sıra halinde dolaşmamıştır. Manzum silsile Nizamoğlu, Halvetî silsilesini Hz. Ali'den Ümmî Si…
İzzî Süleyman Efendi ve Şeyh Murad Tekkesi Vakfı
İzzî Süleyman Efendi’nin Şeyh Ali Efendi’ye intisabı ile Şeyh Murad Tekkesi için kurduğu vakfın kişi, mekân ve hizmet ağını kaynak katmanlarıyla inceler.
Hacı Evhad Şeyhi Seyyid Hüseyin ve İstanbul Vaaz Hattı
Seyyid Hüseyin Efendi'nin Abdülahad Nûrî çevresindeki Halvetî terbiyesini, Hacı Evhad Zâviyesi şeyhliğini ve İstanbul'un selâtin camilerindeki vaaz görevlerini birlikte ele alır.
Muâmeleci Mustafa Efendi: Ders, Vakıf ve Mektep
Muâmeleci Mustafa Efendi'nin vaaz kürsülerini, Fâtih'teki uzun ders halkasını, öğrenci tahsislerini ve İncirli mektebini birlikte ele alır.