Muâmeleci Mustafa Efendi'nin vaaz kürsülerini, Fâtih'teki uzun ders halkasını, öğrenci tahsislerini ve İncirli mektebini birlikte ele alır.
Bolu ile İstanbul arasında tahsil
İstanbul'da doğan Mustafa Efendi ilk tahsilini Bolu'da aldı, ileri dersler için yeniden payitahta döndü.
Vaaz kürsüleri
Fethiye, Mesih Paşa ve Orta Cami görevleri, onun öğretimini yalnız medrese ve ders halkasıyla sınırlamadı.
Fâtih'teki uzun süre
Yaklaşık altmış beş yıllık ders halkası ve tekrarlanan kitap hatimleri, XVII. yüzyılda cami merkezli sürekli eğitimin dikkat çekici bir örneğidir.
Vakıf sermayesi ve “Muâmeleci” lakabı
Nakit vakfın işletilmesiyle elde edilen gelir, talebe tahsisleri ve mektep gibi hayır işlerini destekledi. Lakabı bu mali düzenle ilişkilidir.
İncirli mektebi
Çocuklar için mektep ve bayramlık tahsisi, eğitim hizmetinin İstanbul merkezinden kırsal bir yerleşime uzandığını gösterir.