Ara
Menü

Karabaşiyye

Karabaş-ı Velî'nin İstanbul merkezli yayılma ve kurumsallaşma dönemini anlatan nispet. Kaynak, bunu ayrı bir tarikattan çok Şâbâniyye'nin güçlü devamı olarak yorumlar.

Bağlı yol
Şâbâniyye
Teşekkül
17. yüzyıl
Coğrafya
Kastamonu

ŞÂBÂNÎ ANA DEVAM GÖVDESİ / XVII. yüzyıl

Kastamonu postundan İstanbul merkezli geniş bir irşad ağına

Karabaş-ı Velî çevresi, Şâbâniyye içinde yeni bir müstakil tarikat değil; İstanbul'a açılan, eser ve halife dolaşımını hızlandıran güçlü bir devam gövdesidir. Nasûhiyye ve Bekriyye bu düğümden farklı kurum modelleriyle ayrılır.
Merkez şahsiyet
Karabaş-ı Velî, 1611-1686
Bağ türü
Şâbâniyye içinde ana devam gövdesi
Başlıca açılım
İstanbul, Anadolu ve Arap coğrafyası
Doğrudan devam
Nasûhiyye ve Bekriyye

Şâbânî gövdedeki yeri

Bu şema bütün postnişinleri değil, kolun tasnifteki ana aktarım ilişkisini gösterir.

Şâbân-ı VelîKarabaş-ı VelîKarabaşiyye
İNTİKAL

Kol bağının türü

Şâbânî ana gövde, Karabaşî devam, âsitâne postu, çoklu icazet ve alt şube aynı hiyerarşi düzeyinde gösterilmez.

USUL

Ortak terbiye, yerel düzen

Halvet, esmâ, sohbet ve hizmet omurgası korunur; zikir tertibi ve tekke erkânı dönem ve merkeze göre ayrıca belgelenir.

COĞRAFYA

Kastamonu ve İstanbul

Doğum yeri, seyahat, irşad merkezi, dergâh postu, medfen ve sonraki ziyaret hafızası ayrı mekân ilişkileridir.

METİN

Eser ve menâkıb katmanı

Müellifin kendi eseri, halife aktarımı, menâkıb, icazet ve modern araştırma aynı tarihî tanıklık sayılmaz.

KURUCU DÜĞÜM

İstanbul'a açılan Şâbânî eşik

Karabaş-ı Velî'nin vaaz, eser ve halife çevresi Şâbâniyye'yi yeni şehir ve dil ortamlarına taşıdı.

Tarihçe

Karabaş-ı Velî'nin İstanbul merkezli yayılma ve kurumsallaşma dönemini anlatan nispet. Kaynak, bunu ayrı bir tarikattan çok Şâbâniyye'nin güçlü devamı olarak yorumlar.

Bu düğümden devam eden kayıtlar

Alt kollar, irşad hatları ve bölgesel ağlar kendi türleriyle gösterilir.

Alt kolNasûhiyyeÜsküdarlı Mehmed Nasûhî ve Doğancılar Dergâhı çevresinde gelişen, İstanbul'dan Anadolu ve Balkanlara uzanan Şâbânî kolu.Alt kolBekriyyeMustafa Kemâleddin el-Bekrî'nin eser ve halifeleriyle Suriye, Mısır, Hicaz ve Kuzey Afrika'da büyüyen Şâbânî-Karabaşî hattı.

Şahsiyet ağı

Bütün kişilerde ara →
Pîr / kurucuKarabaş-ı VelîKarabaş Velî / Alâeddin Ali (1020/1611, Arapkir – 8 Safer 1097 / 4 Ocak 1686, Geylân, Kahire); Şâbâniyye'nin Karabaşiyye kolunun kurucusu . Silsilesinden Ticâniyye'ye kad