MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Nevrekop
Geredeli Halil'in halifesi Yazıköylü Emin Efendi'nin irşad ettiği yer; halifesi Nevrekoplu Ahmed Efendi'nin açtığı dergâh Balkan Harbi'nde yakıldı. İlişkili kişi dosyası Çerkeşî Mustafa Efendi : Çerkeşî Mustafa Efendi (1743-1814), Zoralı Şeyh Mehmed Efendi’den hilâfet alan; Şâbâniyye’nin Çerkeşiyye kolunu geniş bir coğrafyaya taşıdığı…
Kadızâde Ömer'ül Halvetî Dergâhı · BulgaristanKadızâde Ömer'ül Halvetî Dergâhı
Kuşadalı İbrâhim Efendi tarafından Tırnova'ya gönderilen Kadızâde Ömer'ül Halvetî'nin, şehrin epeyce dışında kalan dergâhı. Ahmed Amîş Efendi burada intisap etmiş, zikir meclislerinde dervişler arasında en çok heyecan gösteren kişi olarak anılmıştır.
Tırnova · BulgaristanTırnova
Doğduğu, medrese tahsili görüp sıbyan mektebi muallimliği ve hamamcılık yaptığı, Ömer Halvetî'ye intisap ettiği şehir; 1877'de Tuna vilâyetinin elden çıkması üzerine terketmiştir. İlişkili kişi dosyası Ahmed Amiş Efendi : Ahmed Amiş Efendi (1807-1920), Tırnova’daki muallimlikten Fatih sertürbedarlığına uzanan hayatında Kuşadavî irşadı sohbet,…
Fez (Ticâniyye) · FasFez (Ticâniyye)
Silsilesinden Bekriyye yoluyla doğan Ticâniyye'nin merkezi; Şâbâniyye'nin Kuzey Afrika'ya ulaştığı en uzak noktadır. İlişkili kişi dosyası Karabaş-ı Velî : Karabaş-ı Velî (1611–1686), Şâbâniyye içinde Karabaşiyye nispetinin pîri; seyrüsülûk, âdâb, halvet ve vahdet-i vücûd üzerine çok sayıda risalenin müellifidir.
Geylân köyü (Şeyhü'l-Gazzâlî Türbesi) · MısırGeylân köyü (Şeyhü'l-Gazzâlî Türbesi)
Hac dönüşü Mısır'a giden kafileyle yolda hastalanıp 8 Safer 1097'de (4 Ocak 1686) vefat ettiği köy; Şeyhü'l-Gazzâlî denilen bir zatın türbesine defnedilmiştir. Konum Kahire merkezine göre yaklaşıktır.
Gülşenî Dergâhı · MısırGülşenî Dergâhı
1817'de hilâfet alıp irşad göreviyle gönderildiği Mısır'da ikamet ettiği dergâh; buradan şikâyet edilip İstanbul'a döndürüldü. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya…
Şam (halifesi Muhyiddin Efendi) · SuriyeŞam (halifesi Muhyiddin Efendi)
Sağlığında halife gönderdiği şehirlerden; Şâbâniyye'nin Suriye ve Mısır'a uzanan yayılışının ilk halkası. İlişkili kişi dosyası Şâbân-ı Velî : Şa‘bân-ı Velî, Hayreddin Tokadî'nin terbiyesinde yetişen, Kastamonu'daki irşadıyla Halvetiyye'nin Şâbâniyye koluna adını veren XVI. yüzyıl sûfîsidir.
Bolu · TürkiyeBolu
Şâbân-ı Velî'nin Hayreddin Tokadî'den hilâfet aldığı şehir; kaynağa göre pîrin İstanbul kaynaklarında az tanınmasının sebeplerinden biri de hilâfetini burada alıp Kastamonu'da irşada başlamasıdır. İlişkili kişi dosyası Ömer Fuâdî : Ömer Fuâdî (ö. 1636), Kastamonu’daki Şâbân-ı Velî Âsitânesi’nde otuz üç yıl postnişinlik yapan;…
Çerkeş · TürkiyeÇerkeş
Silsilesinin bağlandığı Çerkeşî Mustafa Efendi'nin merkezi; Kuşadaviyye, Çerkeşiyye kolundan doğdu. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya yönelişi öne çıkaran Osmanlı sûfîsidir.
Çerkeşî Mustafa Efendi Camii ve Türbesi · TürkiyeÇerkeşî Mustafa Efendi Camii ve Türbesi
Doğduğu ve irşad ettiği ilçe; türbesi kendi adıyla anılan caminin içindedir. Risâle fî tahkīki't-tasavvuf 'un sülüs hatla yazılmış levhası da buraya asılmıştır. İlişkili kişi dosyası Çerkeşî Mustafa Efendi : Çerkeşî Mustafa Efendi (1743-1814), Zoralı Şeyh Mehmed Efendi’den hilâfet alan; Şâbâniyye’nin Çerkeşiyye kolunu…
Çorum · TürkiyeÇorum
Şâbâniyye silsilesinin kendisinden sonra devam ettiği halifesi İsmâil Çorûmî'nin nisbet edildiği şehir. İlişkili kişi dosyası Ömer Fuâdî : Ömer Fuâdî (ö. 1636), Kastamonu’daki Şâbân-ı Velî Âsitânesi’nde otuz üç yıl postnişinlik yapan; menâkıbnâme, tarikat âdâbı, devran ve şiir alanlarında çok sayıda eser bırakan…
Gerede'deki tekkesi · TürkiyeGerede'deki tekkesi
Hilâfetinden sonra Gerede'de açtığı ve kaynağın otuz altı yıl irşad faaliyetinde bulunduğunu bildirdiği tekke. Vefatında tekkenin hazîresine defnedildi. Maliye Nâzırı Gazi Ahmed Muhtar Paşa tekkeye iki ocaklı bir su değirmeni vakfetmiştir. Halifeleri aracılığıyla Nevrekop, İstanbul, Bolu, Kütahya ve Uşak'a uzanan ağın merkezi…
Geredeli Hacı Halil Efendi Türbesi · TürkiyeGeredeli Hacı Halil Efendi Türbesi
Maliye Nâzırı Gazi Ahmed Muhtar Paşa'nın Halil Efendi için yaptırdığı türbe. Mehmed Rifat'ın düşürdüğü ve bugün türbe kitâbesinde yer alan “Cinâna döndü makām-ı Halîl Efendi” mısraı vefat tarihini verir. Kaynak türbenin tekke hazîresindeki yerini tarif etmediği için koordinat verilmemiştir.
Seyyid Mahmud Çağırgân-ı Velî Türbesi · TürkiyeSeyyid Mahmud Çağırgân-ı Velî Türbesi
Alucra'nın eski adı Zun olan Boyluca köyündedir. Kāsım Baba kabrin yerini tespit ettirip türbeyi inşa ettirmiş ve burada türbedarlık yapmıştır; kendi ifadesiyle bu yıllar onun “irfan okulu”dur. İlişkili kişi dosyası Hâfız Kāsım Yağcıoğlu (Kāsım Baba) : Hâfız Kāsım Yağcıoğlu (Mart 1934–9 Mart…
Fatih · Ahmed Amiş Efendi Eş-Şabani Türbesi · TürkiyeAhmed Amiş Efendi Eş-Şabani Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH AHMED AMİŞ EFENDİ EŞ-ŞABANİ” adıyla, ŞABANİYYE çevresinde, FATİH/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi FATİH CAMİİ HAZİRESİ'NDE, GAZİ OSMAN PAŞA TÜRBESİ YAKININDA MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 20 ŞABAN 1338 olarak verilir. Bu…
Atpazarî Tekkesi · TürkiyeAtpazarî Tekkesi
Beypazarlı Ali Efendi'nin misafir olarak kaldığı tekkedir. Kuşadalı, anlamını çözemediği bir âyeti burada ona sormuş, aldığı yorum üzerine kendisine intisap etmiştir. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet…
Aksaray Sofular · Ekmel Dergâhı · TürkiyeEkmel Dergâhı
Şâbânî-Çerkeşî tekkesi; Geredeli Halil'in halifesi Ömer Fuâdî uzun yıllar burada şeyhlik yaptı, torunu Mehmed Tevfik Efendi de buraya defnedildi. İlişkili kişi dosyası Çerkeşî Mustafa Efendi : Çerkeşî Mustafa Efendi (1743-1814), Zoralı Şeyh Mehmed Efendi’den hilâfet alan; Şâbâniyye’nin Çerkeşiyye kolunu geniş bir coğrafyaya…
Fâtih Camii Hazîresi · TürkiyeFâtih Camii Hazîresi
Kırk üç yıl türbedarlığını yaptığı Fâtih Sultan Mehmed Türbesi'nin bulunduğu cami; 9 Mayıs 1920'de vefatında buradaki hazîreye defnedildi. Mezar taşındaki yazı müridi Evrenoszâde Sâmi Bey'indir. İlişkili kişi dosyası Ahmed Amiş Efendi : Ahmed Amiş Efendi (1807-1920), Tırnova’daki muallimlikten Fatih sertürbedarlığına uzanan hayatında…
Fatih Çarşamba (konağı) · TürkiyeFatih Çarşamba (konağı)
Papasoğlu Medresesi'nin karşısında satın aldığı konak; 1833-1843 arasında irşadını burada sohbet meclisleriyle sürdürdü. Ahmed Cevdet Paşa'nın komşu olarak anlattığı konak budur. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet…
Eyüpsultan · İhsan İyisan Efendi Eş-Şabani Türbesi · Türkiyeİhsan İyisan Efendi Eş-Şabani Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH İHSAN İYİSAN EFENDİ EŞ-ŞABANİ” adıyla, ŞABANİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi EYÜP SULTAN KABRİSTANLIĞI'NDA BULUNMAKTADIR. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 19 REBİÜLEVVEL 1368 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle…
Üsküdar · Mehmed Efendi Eş-Şabani Türbesi · TürkiyeMehmed Efendi Eş-Şabani Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MEHMED EFENDİ EŞ-ŞABANİ” adıyla, ŞABANİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi NALÇACI DERGAHI HAZİRESİ'NDE MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1155 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Üsküdar · Mudurnulu İplikçi Ebubekir Efendi Eş-Şabani Türbesi · TürkiyeMudurnulu İplikçi Ebubekir Efendi Eş-Şabani Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MUDURNULU İPLİKÇİ EBUBEKİR EFENDİ EŞ-ŞABANİ” adıyla, ŞABANİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi NALÇACI DERGAHI HAZİRESİ'NDE KABRİ VARMIŞ FAKAT KAYBOLMUŞ.
Üsküdar · Mudurnulu Nalçacı Halil Efendi Eş-Şabani Türbesi · TürkiyeMudurnulu Nalçacı Halil Efendi Eş-Şabani Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MUDURNULU NALÇACI HALİL EFENDİ EŞ-ŞABANİ” adıyla, ŞABANİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi NALÇACI DERGAHI HAZİRESİ'NDE MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1040 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca…
Sultanahmet · Sokullu Mehmed Paşa Dergâhı · TürkiyeSokullu Mehmed Paşa Dergâhı
Geredeli Halil'in halifesi Mustafa Hulûsi Efendi'nin ve ardından oğullarının şeyhlik yaptığı dergâh. İlişkili kişi dosyası Çerkeşî Mustafa Efendi : Çerkeşî Mustafa Efendi (1743-1814), Zoralı Şeyh Mehmed Efendi’den hilâfet alan; Şâbâniyye’nin Çerkeşiyye kolunu geniş bir coğrafyaya taşıdığı için pîr-i sânî anılan ve şeriat-tarikat…
Vâlide-i Atîk Camii Zâviyesi · TürkiyeVâlide-i Atîk Camii Zâviyesi
Üsküdar'daki inzivasının ardından meşihatını ve caminin vâizliğini kabul ettiği zâviye; Karabaşiyye kolu buradan yayılmıştır. İlişkili kişi dosyası Karabaş-ı Velî : Karabaş-ı Velî (1611–1686), Şâbâniyye içinde Karabaşiyye nispetinin pîri; seyrüsülûk, âdâb, halvet ve vahdet-i vücûd üzerine çok sayıda risalenin müellifidir.
Sineklibakkal Tekkesi · TürkiyeSineklibakkal Tekkesi
1820'de meşihatını kabul ettiği ve 1832'de yanan tekke; yeniden yapılmasına izin vermedi. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya yönelişi öne çıkaran…
Beşikçizâde Dergâhı · TürkiyeBeşikçizâde Dergâhı
Halifesi Beypazarlı Ali Efendi'nin, Çerkeşî'nin ölümü üzerine İstanbul'a gidip şeyhliğine tayin edildiği dergâh; Kuşadalı İbrâhim Efendi'yi burada yetiştirdi. İlişkili kişi dosyası Çerkeşî Mustafa Efendi : Çerkeşî Mustafa Efendi (1743-1814), Zoralı Şeyh Mehmed Efendi’den hilâfet alan; Şâbâniyye’nin Çerkeşiyye kolunu geniş bir coğrafyaya taşıdığı…
Akşemseddin Dergâhı · TürkiyeAkşemseddin Dergâhı
Halifesi “Semerci Şeyh” İbrâhim Efendi'nin (ö. 1247/1831) şeyhlik yaptığı, Kilise Camii yanındaki dergâh. İlişkili kişi dosyası Çerkeşî Mustafa Efendi : Çerkeşî Mustafa Efendi (1743-1814), Zoralı Şeyh Mehmed Efendi’den hilâfet alan; Şâbâniyye’nin Çerkeşiyye kolunu geniş bir coğrafyaya taşıdığı için pîr-i sânî anılan ve…
Kastamonu (Şâbân-ı Velî) · TürkiyeKastamonu (Şâbân-ı Velî)
Silsilesinin ulaştığı tarikat pîri Şeyh Şâbân-ı Velî'nin dergâhı; Karabaşiyye ve Nasûhiyye üzerinden bu yola bağlıdır. İlişkili kişi dosyası Ahmed Amiş Efendi : Ahmed Amiş Efendi (1807-1920), Tırnova’daki muallimlikten Fatih sertürbedarlığına uzanan hayatında Kuşadavî irşadı sohbet, melâmet ve teveccüh merkezli bir yöntemle İstanbul’un…
Şâbân-ı Velî Türbesi ve Dergâhı · TürkiyeŞâbân-ı Velî Türbesi ve Dergâhı
Beşinci postnişini olarak otuz üç yıla yakın irşad ettiği dergâh; türbeyi bizzat inşa ettirmiş ve camiyi tarikat âsitânesine dönüştürmüştür. Vefatında türbe içinde şeyhi Muhyiddin Efendi'nin kabrinin yanına defnedilmiştir.
Şeyh Şâbân-ı Velî Külliyesi · TürkiyeŞeyh Şâbân-ı Velî Külliyesi
Şâbâniyye’nin pîr makamı olan külliye, Şeyh Şâbân-ı Velî’nin hayatı, halifeleri ve Anadolu’da yayılan kol ağı için ana coğrafi düğümdür. Yapıyla ilişkili kişi Şa‘bân-ı Velî, Hayreddin Tokadî'nin terbiyesinde yetişen, Kastamonu'daki irşadıyla Halvetiyye'nin Şâbâniyye koluna adını veren XVI. yüzyıl sûfîsidir. Yapının adı ve biyografik…