tarikat.orgKAVRAMLAR · KONU TASNİFLİ
Tasavvuf Sözlüğü
İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.
İhlâsnâme
İhlâs sûresinin anlam ve faziletlerini konu alan manzum veya mensur eser. Tasavvufî edebiyatta tevhid, samimiyet ve kulluk bilincini sûrenin kısa fakat yoğun anlam örgüsü üzerinden açıklar.
→Kur’an ve Tefsirİkrah
Bir kimseyi tehdit veya zor kullanarak istemediği bir sözü söylemeye ya da fiili yapmaya mecbur bırakma. İkrâh-ı mülcî Can veya organ kaybı gibi ağır ve hemen gerçekleşebilir tehditle oluşan tam zorlama. İkrâh-ı gayr-i mülcî…
→Kur’an ve Tefsirİman
( bg Dı. İnanmak, inanç. 2. tas. a Marifetullah, yakin, Hakk’a dair olan bilgi (us). b İslam zahir, iman bâtın, ihsan hakikattir. c Kulun Hakk'ın hidayetiyle harekete geçmesi. Süfiler, çoğu zaman evliyanın imanını “uluhiyeti…
→Kur’an ve Tefsirİnâyet
Le) Lütuf, ihsan, kayırma. tas. Allah'ın kulunu kayırması, İnayet-i hak İlahi inayet; Hakk'ın insanı kayırması, koruması ve kollaması, ona İnfisal a e disa destek olması. İki cihan zindan ise gerek bana bostân ola Ayruk…
→Kur’an ve Tefsirİnfirâd
Tek kalma ve yalnızlaşma. Hadis ilminde bir rivayetin senedinin herhangi bir tabakasında râvi sayısının bire düşmesi yahut benzeri bulunmaması durumudur. Tasavvuf dilinde infirâd ayrıca sâlikin kalabalıktan çekilip ibadet ve murakabeye yönelmesi anlamında kullanılabilir; hadis…
→Kur’an ve Tefsirİnkâr
küfür nnâ li-llâhi ve innâ ileyhi râci'ûn ay. “Şüphesiz, Allah'ımıza döneceğiz.” anlamında Kur’ân-ı Kerîm’in bir ayetinde geçen söz. nn-Allahe ma'a-s-sâbirîn ay. “Şüphesiz Allah sabırlılardan yanadır.” anlamında Kur’ân-ı Kerîm’in bir ayetinde geçen söz.
→Kur’an ve Tefsirİnşallah
“Allah dilerse.” Gelecekte yapılması düşünülen bir işin ancak Allah’ın iradesi ve imkân vermesiyle gerçekleşebileceğini belirtir. İfade sorumluluktan kaçma sözü değil; insan iradesinin sınırlılığını hatırlatan bir tevekkül ve edep cümlesidir. Kehf sûresinin 23–24. âyetleri bu…
→Kur’an ve Tefsirİnşikāku’l-kamer
Ayın yarılması. Kamer sûresinin ilk âyetleri ve ilgili rivayetler çerçevesinde Hz. Peygamber’e nispet edilen mûcize. Klasik âlimlerin çoğu olayı gerçekleşmiş hissî mûcize olarak yorumlamış; bazı yorumcular âyeti kıyametle ilişkili gelecek bir olay veya mecaz…
→Kur’an ve Tefsirİrade
x. Istek, arzu, talep. 2. tas. a Hakikatin çağrısına olumlu cevap vermeyi gerektiren kalpteki sevgi ateşi.. b Nefsi, onun arzularından çevirip Hakk ın rızasına yöneltmek. c Nefsin isteğini değil, Hakk'ın emrini yerine getirmek. Bu…
→Kur’an ve Tefsirİsrâ
Hz. Peygamber’in geceleyin Mescid-i Harâm’dan Mescid-i Aksâ’ya götürülmesi. İsrâ sûresinin ilk âyetinde anlatılır. İsrâ, göklere yükseliş anlamındaki mi‘racla birlikte anılır fakat kavramsal olarak yolculuğun Mekke–Kudüs bölümünü ifade eder. Tasavvufî yorumlarda gece yolculuğu, kulun mânevî…
→Kur’an ve Tefsirİsrâ'îl
Benî İsraîl olarak da bilinen bu terim, Tevrat ve Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. Yakup’un çocukları ve onlarm soyundan gelen kimseler için kullanılmıştır. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de iki ayette geçmektedir (Âl-i İmrân suresi, 3 / 93;…
→