tarikat.orgAna yol, kol, şube, irşad hattı, bölgesel çevre ve çoklu nispet arasındaki farkları açıklayan editoryal yöntem
Ad benzerliği sınıflandırma değildir
Bir şeyhin adına nispet edilen her çevre müstakil tarikat değildir. Ana yol; kurucu hafıza, devamlı silsile, erkân, metin ve kurumsal yayılımın birlikte belirginleştiği geniş gövdedir. Kol ve şube bu gövde içinde tarihî bir pîr, coğrafya veya usul etrafında ayrışır.
İrşad hattı ve bölgesel çevre
Bazı adlar yalnız bir şeyhin halife zincirini, bazıları tekke veya şehir çevresini gösterir. Bu kayıtlar tarihî bakımdan önemlidir; fakat yeterli kanıt olmadan ana kol gibi gösterilmez. Hüseyniyye'nin Mâverâünnehir kaydı veya Murâdiyye'nin Şam-İstanbul çevresi bu yüzden ana gövdeleriyle birlikte okunur.
Çoklu nispet
Bir sûfî farklı şeyhlerden hırka, zikir telkini veya icazet alabilir. Teberrük bağı, eğitim gördüğü yol ve fiilî irşad yetkisi ayrı ilişki türleridir. Kişiyi bütün bu yolların kurucusu veya eşit derecede temsilcisi saymak hatalıdır.
Müstakilleşme
Bir alt yol zaman içinde kendi merkez tekkesini, post devamını, eser ve erkânını geliştirerek güçlü bir kimlik kazanabilir. Bu, tarihî kök bağını silmez. Cerrâhiyye'nin Halvetiyye–Ahmediyye–Ramazâniyye hattı içindeki yeri hem özgün ana sayfasıyla hem üst soy ağacıyla birlikte gösterilir.
Kanıt sırası
Sınıflandırmada çağdaş tanıtım metninden önce erken silsilenâme, icazet, tabakat, vakıf ve tekke kayıtları; ardından güvenilir monografi ve ansiklopedi karşılaştırması kullanılır. İhtilaf varsa tek hüküm vermek yerine varyant görünür bırakılır.