tarikat.orgÜç irfan çevresini tek kurumsal kimliğe indirgemeden okumak. Kaynak makaledeki biyografi, eser ve kavram bölümleri karşılaştırılarak hazırlanmış editoryal dosya.
Üç bağ, üç farklı ilişki
Neccâr-zâde'nin Mustafa Fenâyî'den Celvetî hilâfeti, Arap-zâde Muhammed İlmî'den Müceddidî hilâfeti ve Mehmed Memiş Efendi'den Mesnevî okuma icazeti vardır. Bunların ilki ve ikincisi seyr ü sülûk ve irşad yetkisi, üçüncüsü ise metin okuma ve öğretme silsilesidir.
Tekke uygulaması
Beşiktaş'taki tekkede hafî Hatm-i Hâcegân ile cehrî Celvetî zikrinin birlikte uygulanması, onun çoklu terbiyesinin kurumsal karşılığıdır. Bu durum yolu yeni bir tarikat olarak kurduğu anlamına gelmez; Osmanlı tekke hayatındaki icazet ve meşrep geçişkenliğini gösterir.
Mesnevîhanlık devamı
Neccâr-zâde sonrasında Muhammed Âgâh, Mehmed Emîn-i Bursevî ve Ali Behçet çizgisinde Mesnevî okuma sürdü. Böylece Mesnevî, yalnız Mevlevîhânelerde değil, Müceddidî çevrede de ders ve şerh metni olarak dolaşıma girdi.