HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Şâbân-ı Velî irşad çevresi
Sefîne-i Evliyâ, Vişne veya Fişne Mehmed Efendi’yi Şâbân-ı Velî’nin halifeleri arasında kaydeder. Yayabaşızâde Hızır Efendi’nin de ona biat ederek tasavvuf terbiyesi aldığı Nev‘îzâde Atâyî tarafından açıkça belirtilir.
Atik Valide Camii
Üsküdar’daki Atik Valide Camii’nde ilk cuma vaizi olarak görev yaptığı ve zâviyesinde postnişin olduğu aktarılır. Bu görev kaydı, aynı lakabı taşıyan başka ilmiye mensuplarıyla karıştırılmamıştır.
Vefat tarihi ihtilafı
Sefîne içindeki bir özet 982/1574-75 tarihini verirken Hadîkatü’l-Cevâmi‘den yapılan nakil, Atik Valide’de bir yıllık görevden sonra 991/1583’te öldürüldüğünü bildirir. Atik Valide Külliyesi’nin tarihî bağlamıyla daha uyumlu olan 991/1583 ana kayıt yapılmış, 982 rivayeti gizlenmemiştir.
Post devamı
Oğlu Mehmed Efendi “Fişnezâde” diye tanınmış ve Yayabaşızâde Hızır’ın ayrılmasından sonra Şemsi Paşa Zâviyesi’nde şeyhlik yapmıştır. Kimliği başka kaynakla kesinleştirilmeden müstakil kişi dosyası açılmamıştır.
