Üftâdezâde Şeyh Mehmed Efendi

Üftâde ailesinde yetişmesi

Mehmed Efendi, Üftâde Dergâhı postnişini Kutub Halil İbrâhim Sâdık Efendi’nin oğludur. Dedesi Üftâde’den sonra aile içinde sürdürülen Celvetî irşad çevresinde yetişti; ilmî ve tasavvufî terbiyesini babasının yanında aldı.

Üftâde Dergâhı postu

Babası Kutub İbrâhim Efendi’nin 13 Ramazan 1089/29 Ekim 1678’de vefat etmesi üzerine Bursa’daki Üftâde Dergâhı’nın postuna geçti. Kaynaklar onu âlim bir şeyh olarak anar. Yaklaşık yirmi yıl boyunca dergâhın irşad ve hizmet düzenini sürdürdü.

Aile postunun anlamı

Üftâde’nin tekke postunun yalnız soy bağıyla değil, irşada ehil olma şartıyla devredilmesi gerektiğini söylediği aktarılır. Mehmed Efendi’nin kaydı bu sebeple yalnız “şeyh oğlu” olmasına değil, babasının ardından hizmeti üstlenen yetişmiş bir halife olarak görülmesine dayanır.

Vefatı ve halefi

11 Muharrem 1109 gecesi, 30 Temmuz 1697’de vefat etti ve Üftâde Türbesi’ne defnedildi. Ardından oğlu Şeyh Mustafa Efendi posta geçti. Mustafa Efendi yaklaşık yirmi beş yıl hizmet ettikten sonra 2 Şâban 1134/18 Mayıs 1722’de vefat etti. Bu devamlılık, Üftâde Dergâhı’nın XVII. yüzyıl sonundan XVIII. yüzyıla uzanan post çizgisini gösterir.

Eğitim ve irşad çevresi

Adı geçen başlıca bağlar Üftâdezâde İbrâhim Efendi (babası), Üftâdezâde İbrâhim Efendi (şeyhi) ve Üftadezade Mustafa Efendi (oğlu) şeklindedir.

Görev ve hareket çizgisi

Kayıtlarda öne çıkan duraklar 1678 dolaylarında Üftâde Tekkesi (şeyh) olarak sıralanır. Bu seçki bütün tayinleri değil, hayat çizgisini görünür kılan başlıca durakları gösterir.