tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

ŞAHSİYET DOSYASI

Seyyid Feyzüddin Hüseyin es-Simmânî

Seyyid Feyzüddin Hüseyin es-Simmânî (1821–1891/92), Mısır doğumlu; Şâbâniyye-Bekriyye-Semmâniyye terkibindeki Feyziyye koluna adını veren şeyhtir.

Doğum
1821
Vefat
1892
Unvan
Feyziyye-i Simmâniyye pîri, evrâd ve esmâ müellifi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Mısır'dan İstanbul'a

1236/1821'de Mısır'da doğdu. 1309/1891-92'de İstanbul'da vefat etti ve Merkez Efendi Kabristanı'na defnedildi.

Feyziyye-i Simmâniyye silsilesi

Tibyânü Vesâili'l-Hakāik'te Feyziyye-i Simmâniyye-i Bekriyye-i Şâbâniyye adıyla anılan irşad hattı ona nispet edilir. Ana silsilesi şeyhi Seyyid Muhammed Nûreddin'den Abdülganî el-Guneymî'ye, oradan Muhammed b. Abdülkerîm es-Semmânî'ye ulaşır. Şeyh İsmâil ve Şeyh İbrâhim vasıtasıyla Abdülkerîm es-Semmânî'ye bağlanan iki tamamlayıcı hattı daha bulunduğu kaydedilir.

Çoklu icâzetleri

Kādiriyye, Nakşibendiyye ve Şâzeliyye yollarından da feyiz aldığı bildirilir. Bunlar ana Feyziyye-Semmâniyye aidiyetini ortadan kaldıran ayrı kimlikler değil, XIX. yüzyıl şeyhlerinde görülen çoklu icâzet katmanlarıdır.

Evrâdı ve Esmâ-i Hüsnâ manzumesi

Kapsamlı bir evrâdı ve Esmâ-i Hüsnâ manzumesi vardır. Sadık Vicdânî bunların Tibyânü Vesâili'l-Hakāik içinde bulunduğunu kaydeder.

Eski sayfada bu kaydın ardından gelen Cebbârzâde Ârif Bey biyografisi bütünüyle ayrı bir şahsiyete ait olduğundan dosyadan çıkarılmıştır.

Silsilesi ve kaynaklardaki kaydı

Sefîne-i Evliyâ, Feyzüddin Hüseyin es-Simmânî'ye ait bölümü doğrudan bir kol tespitiyle açar: Tıbyân'da yazıldığına göre Feyziyye-i Simmâniyye-i Bekriyye-i Şa'bâniyye bu zâta mensuptur. Yani kolun adındaki "Feyziyye", onun isminden gelmektedir.

Ardından silsile verilir. Şeyhi Seyyid Muhammed Nûreddin'dir; onun şeyhi Abdülganî-i Guneym, onun şeyhi de Muhammed b. Şeyh İsmâil'dir. Vassâf, bu hattın Şeyh İbrâhim vasıtasıyla iki koldan daha Abdülkerîm-i Simmânî'ye ulaştığını kaydeder. Böylece Feyziyye, Simmâniyye'ye tek bir zincirle değil, birkaç koldan bağlanan bir kol olarak tarif edilmiş olur.

Vassâf, kendi kaydını başka bir derleyicinin kaydıyla da destekler: evrâdı ile Esmâ-i Hüsnâ manzumesinin Tıbyânü't-Tarâik'te bulunduğunu Sâdık Vicdânî Bey'in Tomar'ında yazdığını belirtir ve okuyucuyu ilgili sayfaya havale eder. Bu ayrıntı, Sefîne'nin bu bölümde şahsî müşâhedeye değil, tarîkat literatürünün mevcut tespitlerine dayandığını gösterir.

COĞRAFÎ HAFIZAMerkez Efendi KabristanıMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

ESER / METİN

Evrâdı ve Esmâ-i Hüsnâ manzumesi

Mükemmel bir evrâdı ile bir Esmâ-i Hüsnâ manzumesi bulunduğu, bunların Tıbyânü't-Tarâik'te yer aldığını Sâdık Vicdânî'nin Tomar'da yazdığı nakledilir.

Metni gösterMetni daralt

Sefîne, Feyzüddin Hüseyin es-Simmânî'nin geride bıraktığı iki metinden söz eder: "mükemmel" bir evrâd ile bir Esmâ-i Hüsnâ manzumesi. Vassâf, bu metinlerin Tıbyânü't-Tarâik'te münderic olduğunu Sâdık Vicdânî Bey'in Tomar'ında yazdığını belirterek okuyucuyu oraya havale eder.

Kaydın önemi, eserlerin kendisi kadar aktarım zincirindedir: bir kolun kurucusu sayılan şeyhin virdi, kendisinden sonra tarîkat literatürünün derleyicileri tarafından tespit edilmiş ve tekrar tekrar gösterilmiştir. Manzum bir Esmâ-i Hüsnâ, aynı zamanda bu virdin ezberlenip toplu okunmaya elverişli bir biçimde kurulduğunu gösterir.

Çerçeve. Bir tarîkat kolunu "kuran" şeyhi, çoğu zaman menkıbeleri değil evrâdı görünür kılar: kolun kimliği, günlük okunan metinle taşınır. Buradaki bilgi kerâmet katmanına ait olmayıp, adı verilen iki kaynağa (Tıbyân ve Sâdık Vicdânî'nin Tomar'ı) dayandırılmış bibliyografik bir kayıttır; eserlerin bugünkü nüshaları hakkında metinde bilgi yoktur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ.

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

4 kayıt

İlk 4 kayıt gösteriliyor

KAVRAM

Kādirî, Nakşî ve Şâzelî feyzleri

Kendi kolunun bağlı olduğu Şa'bânî-Bekrî-Simmânî hattının yanı sıra Kādirî, Nakşî ve Şâzelî tarîklerinden de feyz almıştır.

Metni gösterMetni daralt

Sefîne, Feyzüddin Hüseyin es-Simmânî'nin nisbetini tek bir yola hasretmez: adını verdiği Feyziyye kolunun bağlı olduğu Simmânî-Bekrî-Şa'bânî hattının yanında, Kādirî, Nakşî ve Şâzelî tarîklerinden de feyzi bulunduğunu kaydeder.

Bu çok yollu nisbet, onun evrâd ve esmâ etrafında yoğunlaşan hizmetiyle birlikte okunduğunda anlam kazanır: farklı yolların vird ve zikir birikimini tanıyan bir şeyh portresi çıkar ortaya.

Çerçeve. Birden çok tarîkten feyz almak, XIX. yüzyıl Mısır ve İstanbul muhitinde istisna değil, yaygın bir durumdur; aslî bağlılık bir yola verilirken diğerlerinden icâzet yahut teberrüken vird alınır. Kaynak burada bir menkıbe anlatmaz, nisbet listesi verir; dolayısıyla kayıt gelenek anlatısı değil, tarîkat kayıt geleneğinin bir parçasıdır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ.
KAVRAM

Mısır'dan İstanbul'a: Merkez Efendi'deki medfeni

1236/(1821)'da Mısır'da doğmuş, 1309/(1891-92)'da İstanbul'da vefat etmiş ve Merkez Efendi Kabristanı'na defnedilmiştir.

Metni gösterMetni daralt

Sefîne'nin verdiği çerçeve nettir: Feyzüddin Hüseyin es-Simmânî 1236/(1821)'da Mısır'da dünyaya gelmiş, 1309/(1891-92)'da İstanbul'da vefat etmiş ve Merkez Efendi Kabristanı'na defnedilmiştir.

Böylece Mısır menşeli Simmânî-Bekrî birikiminin İstanbul'da noktalanan bir hayatla temsil edildiğini görürüz; kolun adını taşıyan şeyh, ömrünün sonunu ve kabrini Halvetiyye'nin İstanbul'daki en köklü merkezlerinden birinin, Merkez Efendi'nin civarında bulmuştur.

Çerçeve. Doğum yeri, iki tarih ve defin yeri menkıbe unsuru taşımayan, doğrudan kayda geçmiş bilgilerdir. Metin Mısır'da hangi şehirde doğduğunu söylemez; kabir için de yalnız kabristan adı verilir, parsel yahut hazîre tarifi yoktur. Merkez Efendi Kabristanı'na defin, aynı zamanda onun İstanbul'da bir Halvetî muhitine yerleşmiş olduğunun da işaretidir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ.
TARİHÎ KAYIT

Mûsiki ve zikir kültürü 1

FEYZÜDDiN HÜSEYİN es-SiMMANi Tıbyan'da muharrer olduğuna göre Feyziyye-i Simmaniyye-i Bekriye-i Şa'baniy­ ye bu zata mensGbdur. Şeyhi Seyyid Muhammed Nureddin, onun şeyhi Abdülgani-i Guneym, onun şeyhi Muhammed b. Şeyh İsmail ve Şeyh İbrahim vasıtasıyla daha iki koldan yine Abdülkerim-i Simmani'ye muttasıldır. 1 236/( 1 82 1 )'da Mısır'da doğmuş, 1309/( 1 891 -92 )'da İstanbul'da vefat eylemiş, Mer­ kez Efendi Kabristanı'na defn olunmuştur.

Metni gösterMetni daralt

FEYZÜDDiN HÜSEYİN es-SiMMANi Tıbyan'da muharrer olduğuna göre Feyziyye-i Simmaniyye-i Bekriye-i Şa'baniy­ ye bu zata mensGbdur. Şeyhi Seyyid Muhammed Nureddin, onun şeyhi Abdülgani-i Guneym, onun şeyhi Muhammed b. Şeyh İsmail ve Şeyh İbrahim vasıtasıyla daha iki koldan yine Abdülkerim-i Simmani'ye muttasıldır. 1 236/( 1 82 1 )'da Mısır'da doğmuş, 1309/( 1 891 -92 )'da İstanbul'da vefat eylemiş, Mer­ kez Efendi Kabristanı'na defn olunmuştur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4.
TARİHÎ KAYIT

Şiir ve edebî çevre 2

Kadiri, Nakşi, Şazeli tariklarından da feyzi vardır. Mükemmel bir evradı ve Es­ ma-i Hüsna manzumesi vardır ve Tıbyanü't-Taraik'ta münderic olduğunu Sadık Vicdani Bey Tomar'da yazmıştır. ( 143. sahifeye müracaat). /1 50/ CEBBAR-ZADE ARİF BEY Bu zat-ı muhterem tarihte şöhret bulan Çapanoğulları'nın ahfadındandır. "Ça­ pan-zade, Cabbar-zade" diye yad olunagelir. 1 244 senesi şehr-i Temmuz'unda ( 1 828) İstanbul'da Rumelihisarı civarında Baltalimanı'ndaki bir sahil-hanede dünyaya gel­ miştir.

Metni gösterMetni daralt

Kadiri, Nakşi, Şazeli tariklarından da feyzi vardır. Mükemmel bir evradı ve Es­ ma-i Hüsna manzumesi vardır ve Tıbyanü't-Taraik'ta münderic olduğunu Sadık Vicdani Bey Tomar'da yazmıştır. ( 143. sahifeye müracaat). /1 50/ CEBBAR-ZADE ARİF BEY Bu zat-ı muhterem tarihte şöhret bulan Çapanoğulları'nın ahfadındandır. "Ça­ pan-zade, Cabbar-zade" diye yad olunagelir. 1 244 senesi şehr-i Temmuz'unda ( 1 828) İstanbul'da Rumelihisarı civarında Baltalimanı'ndaki bir sahil-hanede dünyaya gel­ miştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ
  2. [2]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4
  3. [3]Kişi dosyasının kaynakları — Seyyid Feyzüddin Hüseyin es-Simmânî
Ortak kaynak kataloğunu aç →