ŞAHSİYET DOSYASI

Seyyid Ata (Seyyid Ahmed)

Asıl adı Seyyid Ahmed olan Seyyid Ata, Zengî Ata'nın ikinci halifesi; tevazu ve hizmet öğretisiyle anılan Yesevî şeyhidir.

Yol: Yeseviyye
Unvan: Zengî Ata'nın ikinci halifesi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Buhara'dan Taşkent'e arayış

Uzun Hasan Ata, Seyyid Ata, Sadr Ata ve Bedr Ata Buhara'da birlikte ilim tahsil eden dört arkadaştı. Mürşid aramak üzere medreseden ayrılıp Türkistan'a yöneldiler ve Taşkent sahrasında Zengî Ata ile karşılaştılar.

İlim, soy ve tevazu sınavı

Asıl adı Seyyid Ahmed'dir. Reşehât'ın gelenek içi anlatısında, seyyidlik ve ilim sahibi olmanın başlangıçta Zengî Ata'ya teslimiyetine engel olduğu; Anber Ana'nın aracılığı ve kendi tevazuu sayesinde bu engeli aştığı anlatılır.

İrşadı ve çevresi

Zengî Ata'nın özel teveccühünden sonra kısa zamanda irşad mertebesine ulaştığı kaydedilir. Hâce Ali Râmîtenî ile çağdaştı. İsmâil Ata başlıca halifeleri arasında anılır.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

GELENEK İÇİ ANLATI

Menkıbeler

Gelenek içinde aktarılan hatıra ve anlatılar

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Tevazu ile açılan yol

Seyyid Ata'nın soy ve ilim gururunu aşarak hizmete kabulünü anlatan gelenek içi kayıt.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt

Menâkıbnâme’de tam metni aç →

Anlatıda Seyyid Ata, uzun süre çalışmasına rağmen maksadına erişemeyince Anber Ana'dan aracılık ister. Zengî Ata, önündeki engelin ilmine ve nesebine güvenmesi olduğunu söyler. Seyyid Ata'nın kendini yol üzerine bırakıp tevazu göstermesinden sonra ona teveccüh eder. Kayıt, mânevî terbiyede soy ve bilginin tek başına yeterli olmadığını anlatan menkıbe olarak değerlendirilmiştir.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Fahreddin Ali Sâfî, Reşehât Aynü'l-Hayât.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİZengi AtaSeyyid Ata (Seyyid Ahmed), Reşehât'ta Zengî Ata'nın dört başlıca halifesinden 2. sırada anılır.TALEBESİ / HALİFESİİsmâil Ataİsmâil Ata, Seyyid Ata'nın büyük halifelerindendir.