ŞAHSİYET DOSYASI

Örekezâde Ahmed (Bucaklı) Efendi

Örekezâde Ahmed Efendi (ö. 1698), Süleymaniye medreselerine yükselen; İzmir, Bağdat, Galata ve Mekke kadılıklarında bulunan ve Bucaklı lakabıyla tanınan Osmanlı âlimidir.

Vefat: 1698
Unvan: Müderris ve kadı

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

İlmiye yolunun başlangıcı

Öreke Mustafa Efendi'nin oğluydu; Şeyhülislâm Yahya Efendi'den mülâzemet aldı. Medreselerde ilerleyerek Süleymaniye derecesine ulaştı.

İzmir'den Mekke'ye

İzmir, Bağdat, Galata ve Mekke kadılıklarında bulundu; İstanbul, Anadolu ve Rumeli pâyeleri aldı. Bu uzun kayıt bir tarikat silsilesi değil, ilmiye kariyeridir.

Bucaklı lakabı

Yavuz Sultan Selim Camii bahçesi yakınındaki yolun sonunda ev seçtiği için “Bucaklı Efendi” diye tanındı.

Zühd portresi ve vefatı

Kaynak onu zühd, ibadet ve salâhla tanınan yaşlı bir âlim olarak anlatır. 1109/1698'de vefat edip Emir Buhârî Zâviyesi civarına defnedildi.

Medrese ve kadılık basamakları

Kaynak adını “el-Mevlâ Ahmed ibnü'l-mevlâ Mustafa” diye verir; IV. Mehmed devri vefeyâtı arasında tercümesi bulunan Öreke Mustafa Efendi'nin oğlu olduğu için “Örekezâde Efendi” diye şöhret bulmuştur. Mülâzemetini Şeyhülislâm Yahyâ Efendi'nin hizmetinden almıştır.

1058 Zilhiccesinde Hüsrev Kethüdâ Medresesi'nin sâniyesiyle başlayan çizgi, 1062 Zilkadesinde Ümmü'l-veled, 1066 Şabanında Şâh-ı Hûbân, aynı yılın Şevvalinde Hâce Hayreddin, 1068 Saferinde Şeyhülislâm Zekeriyyâ Efendi Medresesi'nin ûlâsı ile sürmüş; aynı yılın Cemâziyelâhirinde Sahn-ı Semâniyye'den birine ulaşmıştır.

1069 Muharreminde Hankah Medresesi, 1071 Muharreminde Hatice Sultan, aynı yılın Şabanında Mahmud Paşa, 1072 Şevvalinde Hâkāniyye-i Vefâ medreselerine geçmiş; 1073 Şevvalinde Ankaravî Mehmed Efendi'nin yerine Süleymaniye medreselerinden biriyle tarîki tamamlamıştır. Kadılık silsilesi 1074 Cemâziyelâhirinde İzmir ile başlamış, 1081'de Bağdat, 1089'da Galata, 1094 Muharreminde Mekke ile devam etmiştir.

Kaynak onu ilmî mârifetlerle anılan, nurlu bir pîr; zühd ve salâhla yoğrulmuş, sâlih ve âbid, meziyetleri kendinde toplamış, tarzında tek bir zat olarak niteler.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantıMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Mezar taşına düşürülen tarih

Mezar taşındaki tarih beytini Nâzım Mehmed Efendi söylemiştir.

Metni gösterMetni daralt

Kaynak, mezar taşının kitâbesinin Nâzım Mehmed Efendi'nin düşürdüğü bir tarih beyti olduğunu kaydeder ve beyti nakleder:

Fevtinüñ Nâzım didi târîhini
Ahmed ola âzim-i huld-i berîn

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Kadılıklarla birlikte gelen pâyeler

Bağdat kadılığına Şam, Galata kadılığına Edirne pâyesi eklenmiş; ardından İstanbul, Anadolu ve Rûmeli pâyeleriyle ilmiyenin en üst basamaklarına ulaşmıştır.

Metni gösterMetni daralt

Kaynak, tayinleri sayarken her birine eklenen pâyeleri de kaydeder: 1081 Şevvalinde Bağdat kadılığı Şam pâyesi zamîmesiyle, 1089 Şabanında Galata kadılığı Edirne pâyesi zamîmesiyle verilmiştir.

Mekke kadılığından ayrıldıktan sonra 1096 Cemâziyelevvelinde İstanbul, 1099 Cemâziyelevvelinde Anadolu sadâreti pâyelerini almış; 1105 Cemâziyelâhirinde ise Rûmeli pâyesi ihsan edilerek arpalıkları Tırnova ile Sahrâ kazâlarına çevrilmiştir. Fiilen kadılık yapmadığı bu son yıllarda geliri arpalıklardan (Kuşadası, Yalakâbâd, İznik, Ayazmend, Karasu Yenicesi) sağlanmıştır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

İstanbul · TürkiyeEdirnekapı dışında Emîr Buhârî Zâviyesi civarındaki kabri1109 Şabanında vefat edince Edirnekapı dışında Emîr Buhârî Zâviyesi civarına defnedilmiştir; mezar taşındaki tarih beyti Nâzım Mehmed Efendi'nindir. İlişkili kişi dosyası Örekezâde Ahmed (Bucaklı) Efendi : Örekezâde Ahmed Efendi (ö. 1698), Süleymaniye medreselerine yükselen; İzmir, Bağdat, Galata ve Mekke kadılıklarında bulunan ve Bucaklı lakabıyla tanınan Osmanlı âlimidir.İstanbul · TürkiyeSultan Selim Camii civarındaki eviKaynağa göre Sultan Selim Camii bahçesi yakınında, yüksekçe bir yerde, hususi bir yolun sonundaki evi seçmesi sebebiyle “Bucaklı Efendi” diye de meşhur olmuştur. İlişkili kişi dosyası Örekezâde Ahmed (Bucaklı) Efendi : Örekezâde Ahmed Efendi (ö. 1698), Süleymaniye medreselerine yükselen; İzmir, Bağdat, Galata ve Mekke kadılıklarında bulunan ve Bucaklı lakabıyla tanınan Osmanlı âlimidir.