Şeyh Mustafa Safvet Efendi

Hayatı ve irşad çevresi

SAFVET EFENDİ204 İ'lan-ı meşrutiyyeti müteakib Urfa meb'usu olmuş idi. O zamanlar Tasavvuf Ce ridesi çıkarmış, pek güzel şeyler neşrine sebeb olmuş idi. Bi'l-ahare Aksaray'da Olan lar Dergahı meşihati uhdesine verilmiş iken, bu dergahın evvelki şeyhi ailesiyle der gah mes'elesinden meyanede beynunet hasıl olmağla, terk-i meşihat etmiş idi. Bab-ı meşihatte bir zamanlar, Tedkik-i Mesahif ü Müellefat-ı Şer'iyye Reisi olmuş idi. Bu nun en büyük hizmeti, İzmirli İsmail Hakkı Bey'in tasavvuf ve asar-ı tasavvufiyye hakkında yazdığı maka lata, arifane olarak yazdığı ve bi'n-netice 1 343/( 1 924) senesin de tab' u neşr ettiği Tasavvufun Zaferleri nam eserde görülür. Cidden vakıfane ve alimane yazılmış bir eserdir ve İsmail Hakkı Bey'i iskat etmiştir. Kendisine karşı memleketimiz meşayıh-ı sı1fiyyesininin ziyade mültefit olmamasından muğber olarak, 204. Mustafa Safvet Efendi'yle ilgili bilgiler Sefine'nin 340. sayfasında kenara sonradan yazılmıştır. ( H ) Sünbüliler Faslı 467 bi'l-ahare aleyhlerinde tertlbat-ı mahsGsada bulunarak devr-i ahirde tekkelerin ka panmasına sebeb olduğu rivayet olunur.

Her ne derlerse desinler, ilm-i zahir ve ilm-i batında mütehassıs bir zat olduğu aşikardır. Arz ettiğim tarzdaki müdafaatta derece-i ilminin yüksek olduğuna hükm olunur. Tarlk-ı Kadirl'de neşr-i tarikat ederdi. Tasavvuf risale-i usbGiyyesi, alem-i ta savvuf için pek mühim asar sırasına geçmiştir. Urefa-yı muharririnin bu Tasavvuf'da çok gayreti na-yab idi. Birinci cildde 6. sahifede bahsi geçti. ş.AHSULTAN DERGAHI /343/ Bu dergahın baniyesi Sultan Sellm-i evvel kerimesi Şah Sultan'dır. Hz. Merkez'e, Damad Lutfi Paşa'nın irtihalinden sonra varmıştır. "Hz. Merkez burada ic ril-yı meşihat etti." denilirse de, tarihlerin tedklkinden, dergahın 963/( 1556) senesin de, ya'nl Hz. Merkez'in dar-ı cemale intikalinden dört sene sonra inşa olunduğu an laşılır. Hz. Merkez'in halifesi Gömleksiz Muhammed Efendi hazretlerinin kabri, bu dergahın karşısında yol üzerindedir. Onun irtihali 95 1 /( 1 544) olup, Hz.

Merkez'in ir tihalinden sekiz sene evveldir. lstidlalen derim ki, esas dergahın inşasından evvel bu rada başka bir bina vardı. O binada Hz. Merkez icra-yı meşihat edip, halifesi Göm leksiz Muhammed Efendi'yi buraya vekil bırakıp, kendileri Topkapı haricindeki han kahda ve asitane-i Hz. Sünbül'de bulunmuşlardır. Dergahın manzGme-i tarlhiyyesi: Bulup Hakk ' a giden rahı ider seyr-i ila'lliih ' ı Binil kıUiı bu dergahı Ki Şah-ı bint-i Selim Şahi Didi hatif ana tilrlh Ve inne'l-hayra li'Uah {.Jl I .J IJ) = 963/( 1 556) Burada icra-yı meşihat eden zevat-ı kiram: Gömleksiz Muhammed Efendi: Hz. Merkez halifesidir. İrtihali: 951/( 1 544). Şeyh Seyyid Abdülhalik Efendi: Hazlne-i humayGnda bulunan sancağ-ı şerif vaktiyle türbe-i Hz. Halid'de muhafaza olunur imiş. Onun muhafızlığında bulunmuş ve ala-rivayetin Gömleksiz Muhammed Efendi'den sonra ( icra-yı) meşihat etmiştir. 468 Seflne-i Evliya Şeyh Bostan Efendi: Abdülhalık Efendi-zadedir.

İrtihali: 1040/( 1 63 1 ). Şeyh Miftahi-zade Ahmed Efendi. İrtihali: 1 072/( 1 662). Şeyh İsmail Efendi: Ahmed Efendi'nin damadı. İrtihali: 1 097/( 1 686). ( Onun) mahdumu Şeyh Nizami Efendi: 1 1 35/( 1 723 ) 'de Hiciz'da irtihal eyle miş tir. Şeyh Abdullah Efendi: "Cankurtaran" diye şöhret bulmuştur. İrtihali 1 145/( 1 732). Suyolcu-zade Eyyubi Şeyh Necib Efendi bu tarihi söylemiştir: Tekye-i faniden ukba cisrini Geçdi Ya Alliih diyü Cankurtaran ( ıJl).iJ} .:ıt>. }ı.SJ ....u ı ı.5 )205 Şeyh Abdurrahim Efendi: Şeyh Abdullah Efendi-zadedir. Dergah mezaristfuun da medfûndur: Şah Sultan şeyhi tekye-nişm Mazhar-ı sırr-ı 'cilhidft fin8.' Cem' u fark ile çün olup me'mur Canın itdi visôl-i Hakk 'a feda. Kutb-ı irşadı Şeyh Abdulliih Valid-i miicid olmuş idi ana C8.-nişlni olup vef8.tında İ tdi şart-ı tarıkatı icra. Pederi ile anı me'vada Hem-dem ide RasUlüne Mevla /344/0na bu beyti ile didim tlirlh Göçdü Abdurrahim Efendi hayfa ( Li,,>. ı..s ..l:i l r-=> ) 1 ı..s Ş) = 1 1 59/( 1 746)206 205.

Bu ibarenin hesaplanmasından 1 146 çıkmaktadır. (H.) 206. Bu ibarenin hesaplanmasından verilen tarih çıkmamaktadır. (H.) Sünbüliler Faslı 469 Şeyh Abdurrahman Efendi: Abdullah Efendi-zil.dedir. lrtihali: 1 16 1 /( 1 748). Dergah mezaristanında medfündur. Şeyh Abdülkadir Efendi: Abdullah Efendi-zil.dedir. İrtihali: 1 163/( 1 750). Der gah mezaristanında medfündur. Şeyh Muhammed Efendi: Abdullah Efendi-zil.dedir. İrtihali: 1 163/( 1 750). Der gah mezaristanında medfündur. Şeyh Murad Efendi: Abdullah Efendi biraderidir. İrtihali: 1 146/( 1 733 ). Dergah mezaristanında medfündur. Şeyh Muhammed Efendi.

İrtihali: 1 168/( 1 755). Salı Tekkesi'nde medfündur. Şeyh Muhammed Dede Efendi. İrtihali: 1 169/( 1 756). Dergah mezaristanında medfündur.

Muhammed Dede Efendi'nin kitabe-i seng-i mezarı: Şeyh Muhammed ô.rif-i esrô.r-ı Hak şeyh idi Şah Sultiin Tekyesi' nde ı Uh-perver şeyh idi Neş' e-diir-ı cô.m-ı sırr- ı aşk-ı d:idltr-ı Huda Terk-i tecrld eyleyüp kdmış idi azm-i beka Rnlımet ide Zü'l-minen rUh-ı revô.nı şlld ola Ab-ı kevserden içüp kansın diü abild ola Hak teala lutf u ihsô.nıyla kılsun ber-murô.d Her kim okur rUhuna Allah içün bir Fatiha Geldi üçler lafz u ma'nii çıkdı tarih Dede Binyüzaltmışyedi'de çeküp bir 'Hu' göçdü Dede* Şeyh Abdurrahim Efendi: Dede Efendi-zil.dedir. lrtihali: 1 1 81/( 1 767 ) Şeyh Abdülkerim Efendi: Buhı'.iri-zadedir.

Hankah-ı Sünbül'de Kutbeddin Efendi halifesidir. 1 197/( 1 783 ) senesinde irtihal eylemiştir. Mezaristanda medfündur. Hankah-ı Hz. Sünbül'de zakirbaşı idi. Kudret-i şi'riyyesi olduğu 296. sahifedeki tarih ten nümayandır. Şeyh Ahmed Efendi: Ulemadan ve sulehadan bir zat olup, tekke nizaları vuku' buldukta ıslah ve temyizini, şeyhü'l-islamlar müşarünileyhe havale ederler idi. 36 se-