Şeyh Mustafa Ma'nevi Efendi

Hayatı ve irşad çevresi

MA'NEVİ EFENDİ

Karabaş-ı Veli'nin mahdumu ve halifesidir. Kibar-ı meşayıh-ı Şa'banlyyedendir. Pederinden ve gayrılardan ulum-ı zahireyi tahsil edip, kemali pederindendir. Vefe yat-name'de "Şehridir." deniliyor. 1 1 03 senesi Saferinde (Ekim 1 691 ) Sokollu Meh med Paşa Zaviyesi meşihati tevcih olunmakla burada calis-i makam-ı İrşad ve Yeni Cami'-i şerifi vfüzliğiyle de rnesruru'l-fuad olmuştu. Beş sene kadar bu hizmetlerde bu lunduktan sonra ordu-yı hümayun meş'ihatine ta'yln olunmuş ( 1 1 08/1 696-97) ise de, bir gün esna-yı va'zda mizac-ı padişahlye muhalif söz söylediğinden tekrar lstanbul'a iade kılınmış ve ke-ma-kan tekke-i mezkı1re meşlhatinde imrar-ı evkat eylemiştir. 1 1 1 4 senesinde şehr-i Cemaziye'l-ahirde ( Ekim 1 702 ) . .:rk-i cihan-ı pür-cefa ve azm-i cinan-ı dar-ı safa eyledi. "Şeyh-i mukaddes" ( L ) tarihidir. Ü skü dar'da Hz. Nasuhi A sitanesi'ndeki mezaristanda defln ·i hak-i gu frand ır. ( Kadde sa' llahu sırrahfı) Fusfis'a şerh yazmıştır.

Kitabe-i seng-i mezarı: "eş-Şeyh Ma'nevl b. eş-Şeyh Ali Efend i , 1 1 1 4." A rif, k am il, doğru sözü söylemekten çekinmez bir şeyh-i pesendlde-etvar ve bir plr-i güzide-asar idi. Güzel manzumeleri vardır; D'ivan-ı mürettebi vardır.

Can u başdan geçmeyen cfüılina olmaz iişi1ıli Cam-ı hüdan içmeyen mestiine olmaz iişi1ıli Ma'neviya can u başın ver bugün dost yoluna Cism ü canın virmeyen kurban olmaz iişi1ıli Na't-ı şerif: Hamdü /i'IJ.ah kim tulu' itdi yine şems-i duha Rahmeten /i'l-alemin geldi Muhammed Mustafa Gül cemô.li berk urup doğdu yine bedr-i düca Rahmeten li'l-alemln geldi Muhammed Mustafa 'Küntü kenz' in mahzeninden 'li ma'Allah' mazharı Ztıt-ı pakin enveridir enveridir enveri Ma'nevıya ins ü cinnin rehberidir rehberi Rahmeten li'l-cilemin geldi Muhammed Mustafa ** * Saba vakt-i seher ol zülf-i canana selam eyle Yolun uwarsa gUş-ı arş-ı Rahman'a selam eyle Seherde bülbül-i şeydayı tahrik eyledin bildim İden ol gulgule feryad u efgana selam eyle Otur sen cennetin sahmnda sultiin-veş iden hükmü Kerem eyle lutuf kıl Şah-ı Rıdvan' a selam eyle Bütün eşcar u evrak zikr ider Allah ' ı her daim Bütün eşcar u evrak bağ u bustiina selam eyle Neslm-i subh eser dirler seher vaktinde her daim Dolaşup kuh-ı sahra cümle ekvlina selam eyle /20/ Medine şehrine var Ravza-i pake sürüp yüzler Varıp ol hak-pli-yı ruh-ı Sultlin' a selam eyle EbUbekr u Ömer Osnılin Ali ile Hasan Hüseyn* Ce1ılib-1 Fô.tmuı ol bint-i cfüılina selam eyle Şuabat-ı Şa'baniyye 35 Süheyb-i Rum Ammar ibıı-i Yruir Hamza vü Abbas Bütün ashôb ile ervah-ı ihvana selam eyle Balda ehline bir bir erişüp ser-te-ser cümle Varup her birine benden faklrane selam eyle Azizim Hav-et-i Pfr'im efendim hak.ine yüz sür Deruni iştiyak ile o canana selam eyle Varup ol Ka'betu'llahı ziyaret kd tavaf eyle Safa tıü Meroe sa'yin eyle kurbana selam eyle İrişüp lbn-i Abbas kabrini bir hoş ziyaret kıl Bütün ashaba İbn-i amm-i Sultana selam eyle Oradan ugra Ba'a sürüp ol hake hem yüzler Dahi ol Kutbu'l-Aktab Şeyh-i Geylan'a selam eyle Eşiğine yüzÜnü sür feda kıl canla başı Ol Abdülkadir'in sen fuicamna selam eyle İriş Mılsa-yı Kazım hem eimme zamresine hep Fef'ıdü'd-dehr olan ol ismi Nu'man'a selam eyle Cemi' -i müctehidler ma-takaddem ma-teahhar hep KubUrun kıl ziyaret ehl-i irfana selam eyle Bilad-ı ehl-i İslam'm cemlisini ol det1t1ar Ledüıml ehline hep p&lişahana selam eyle Tank-ı Nakşıbendı hacegan ser-çeşme-i aktiib o Pfr-i ekreme o bahr-ı ummana selam eyle Dolaşup Rum diyarın hep ziyaret eyle anlan Gelüp Şam-ı şerife bahr-ı Kur'an'a selam eyle Bilal ile nice ashôb u ehlu'llah makbUrdur Dahi Şeyhü'l-Arab hem şeyh-i arslana selam eyle 36 Seflne-i Evliya Varup kırklar makamına hususan Hazret-i Yahya Anın ol ravza-i pakine rindô.ne selam eyle Dimişler anda yetmiş bin kadar var enbiya cem'an Salat ile selam it cümle yeksfüıa selam eyle Cemi' -i enbiyanın merkııd- i pakine bir bir var Mübarek rUhlarına pek garlkane selam eyle Umumun merkııdi ma'lum değildir şübhesiz hakka Umumun rUh-ı pakine hablbane selam eyle Hususan Şam içinde garka-i ralımet olanlardan Ne denlü var ise hep ehl-i imana selam eyle İrişüp Tur-ı Sına' ya münevver kabr-i Müsa'ya Sürüp akdô.mına yüzler kelimiine selam eyle Ne denlü var ise hep enbiya vü evliya cem'an ZebUr İncil ü Tevrat ehl-i Kur'iin'a selam eyle "Ve minhüm men kasasnii" didi ki ol Hazret-i Mevla13 Ki Ya'kUb Yüsuf u DavUd u Süleymiin'a selam eyle Varup ol sahratu' lliiha gör aııda cümle ervahı Hem İbrahim evlad-ı Şeyh u şübbana selam eyle Makam-ı enbiya vü evliyayı hep ziyaret kıl Hulus-ı aşk ile her an kerlmiine selam eyle Yemen şehrine var Veys'i ziyaret eyle (ey) canım Karen köyündedir ana firavarıa selam eyle Odur ser-çeşme-i aktab alim ( ü) arif-i bi'llah Yemen'de ol neslm-i feyz-i Rahmfüı'a selam eyle 13.

( ;.

J ;. ;. ti'... U.. i '..ıiİ J) "Andolsun senden önce de peygamberler gönderdi k . Onlardan sana kıssa ları n ı anlattığımız da var, durumlarını sana bildirme diğimiz de var." 40. Mü'min/Gafir suresi, 78.

( H) Şuabat-ı Şa'baniyye 37 Habeş ikllmini devr it Cezayir semtine uğra Vell Dede dinilen dürr-i mercana selam eyle Cemi' -i Rum Acem Fürs ü Buhara kalmasın devr it Diyar-ı Şam'a gel erbab-ı hürana selam eyle Husüsiyle diyar-ı Kerbela'da aşk ile devr it Kamuya sad-hezar hakka hazlrıtine selam eyle Şehld-i Kerbela'mn rah-ı pakinden meded iste Mecazı olmasın va'llô.h hakıkane selam eyle /2 1/ Dolaşup hassaten gel Konya şehrine husüsiyle O Sulttinu' s-Selô.tln nur-ı Yezdan' a selam eyle Ki ol gavs-ı zamtimn tisittimna bu efkardan Onun aşkı meyin nüş eyle mestane selam eyle Ceniib -ı Şeyh Sadreddin ne işler bir sual eyle Kudümün eyle ta.kbıl havz-ı Kur'an'a selam eyle Müfessirler anın tefsirine hayran olurlar hep Sürüp yüzler türabma mehlbane selam eyle Hasan Basri Cenab-ı Seyyid Ahmed Seyyid-i Yahya Bütün erbab-ı tevhide mülükana selam eyle Habib Davüd-ı Tôi Şeyh Cüneyd' e merkez-i aşka İrişüp Biiyezld' e şeyh-i ekviina selam eyle Ki Necmeddln-i Kübra' ya varup candan ziyaret kıl Dolaşup Aksaray 'ı arz-ı Ken'iin'a selam eyle Varup Kastamonu şehrine mahsüsl muhabbetle Cenab-ı Gavs-ı A' zam Pir Şa'biin'a selam eyle Onun dergiih-ı alisindeki erbain tevhide Hulüs ile muhabbetle ferldiirıe selam eyle 38 Sel'ine-i Evliya İrişüp Hacı Bektiiş ıl.sitılnma muhabbetle Balım Sulwn 'a ol meczftlM Rahman ' a selam eyle Hus1lsan Hacı Bayram,ı Veli'ye arz,ı ta'zlm it Huz1lM evliyada ehl,i divana se/1lm eyle Var ondan Hazret,i Eşref Emir Sulwn'a yüzler sür Dolaşup Bursa şehrini şerifana se/1lm eyle Mükerrem şeyh,i ali Hazret,i Mısrl Niyav'ye Keremler eyle bi'llahi kerlmane se/1lm eyle Di kim Ya Hazret,i Mısrl sana yüzbin selam olsun Kemôl,i hasret,i aşk ile suzana se/1lm eyle Dahi ol Şeyh Üft&l.e huz1lruna saadetle Kamu hep asfiyaya ehl,i ikana se/1lm eyle İrişüp Üsküdar'a Hazret,i Pir Şeyh Hüdal'ye Olan ol suffe,i sadrında mihmana selam ey'ıe Yüzan sür türbesine aşk ile eyle tahiyyiitı O Sulwnü'l,meşayıhdır ha!Uô.na se/1lm eyle Oradan Rum iline geç Ebft Eyyftbe'l,Ensiirl Huz1lr,ı akdesine var edibaııe se/1lm eyle Aleın,dar,ı Rasftl,i Kibriya'dır şüphesiz hakka Şehadet şerbetin içmiş şehldiına se/1lm eyle Saldü'l,Hudri vü Cabir sürüp yüz(ler) türabma Kemôl,i aşk u şevk ile saldiıne se/1lm eyle Yatur Eyyup Nişiincısı'nda bir nur,ı hidayet kim Mükerrem Şeyh Nuri nuM Sübhan'a selam eyle Dolaşup şehr,i İstanbul içinde cümle sükkam Olan aktab u eşrafa vü pinhana selam eyle Dahi ol Hacı Evhad şeyhi merhUm kuddise sırrfth Hüseyn'dir ism,i paki şeyh u piriina se/1lm eyle