tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve irşad çevresi
TEVFiKi EFENDİ
Abdurrahman Nesib Efendi'nin oğludur. Ulum-ı akliyye vü nakliyyeyi tahsilden sonra pederlerinden nfül-i feyz olmuştur. Pek edib ve zarif, meclis-ara, halim, selim, müşfik, zeki ve sahi idi. Hüsn-i hatta malik ve ilm-i musikiye aşina idi. Meclis-i me şayıh riyasetinde bulunmuştur. Tabiat-ı şi'riyyesi olup, güzel kaside ve ilahileri vardır. Kastamonu'ya gidip, orada erbain çıkarmış. Ellibir sene asitane-i Hz. Pir'de seccade-nişin olmuştur. Meclis-i latifine uzaktan yakından gelenler hesabsızdı. Hakikaten numune-i irfan u kemal imiş.
Abdülmecid Han merhumun kendisine pek ziyade hürmet ve muhabbeti var imiş. Zaman-ı meşihatlerinde arzu-yı şahane ile türbe ve hankah tecdiden ta'mir edil miştir. Abdülmecid merhum, bir gün Hz. Pir'i ziyaret kasdıyla hankaha gelip, kundura larını ta'zimen hankahın sokağa nazır dış kapısında çıkarmıştı. Bu kapıdan türbe-i şe rifeye kadar şal döşenmiş idi. Sultan Mecid, türbeye girileceği zaman Şeyh Ruşeni Efendi'ye, "Efendim, delil olunuz, evvelce siz giriniz. " buyurmalarına karşı, irticalen, "Padişahım! Ziit-ı şahaneleri alem-i dünyilmn , Hz. Pir ise , illem-i ma'nilmn padişahıdır.
Acizleri gibi bir dervişin , iki padişah arasına ginnesi hadı1i midir?" demiş. Bu söz, Hz. Pa dişah'ın nazar-ı takdir ü istihsanını celb eylemiş olduğu . mesmu' -ı fakiranem olmuş idi. Kesret-i sivadan, halvet-i bekaya rücu'ları hasebiyle asitane-i Pir'de dahil-i zümre-i azizan olmuştur. Zaman-ı intikalleri 1309/( 1 892) senesine müsadiftir. Müşarünileyh Ruşeni Efendi, türbe-i Hz. Hüdayi'ye muttasıl diger türbede, gü zer-gahda pencere önünde gunude-i hak-i rahme ttir. Sandukası önünde bir levhada yazılı olan ibaredir: "Hz. Pir, Mevlana (kaddesa'llahu esrilrahu) sülale-i tahirelerinden olup Hz.
Pir Hüdayi ( kaddesa'llahu esrilrahu) asitan-ı refiu'ş-şan-ı piranelerinde seccade-nişin iken, celvet-hane-i Cenab-ı Hayy ü Baki'ye intikal eden es-Seyyid eş-Şeyh Muhammed Ruşeni Efendi (kuddise sırruhu) hazretleri lbnü'ş-Şeyh Abdurrahman Nesib Efendi lb- Aziz Mahmud-ı Hudayi 51 nü'ş-Şeyh Muhammed Şehabeddin Efendi İbnü'ş-Şeyh Muhammed-i Ruşeni Efendi lbnü'ş-Şeyh Abdurrahman Efendi lbnü'ş-Şeyh Mustafa Efendi lbnu Aydosi İbrahim Paşa (kaddesa'!Wıu esrô.rahum ) .
" Veladetleri: 15 Zi'l-hicce 1 225/ ( 1 1 Ocak 1 8 1 1 ) Meşlhatları: Rebiü'l-evvel 1 258/ (Nisan 1 842) İrtihalleri: 22 Rebiu'l-ahir 1 309/ ( 26 Ekim 1 89 1 ) Müddet-i meşihatları: 5 2 sene Kişinin sevdiği yanında gerek Eger olmaz ise gayrı ne gerek müşarünileyhin manzumelerindendir. ŞEYH MUHAMMED ŞEHABEDDiN EFENDİ Ruşeni Tevflkl Efendi merhumun biraderidir. Yirmi bir sene icra-yı meşihatten sonra terk-i hayar-ı müstear eylemiştir. Sfür meşayıhla temas etmez, halktan hoşlan maz garibü'l-hal bir zat idi. Mevla rahmet eyleye. Tarih-i irtihalleri 1 330/( 1 9 1 2 )'dur. Civar-ı Hz. Plr'de medfündur.
ŞEYH MUHAMMED-İ GÜLŞENi EFENDİ 1 282/( 1 865 ) tarihinde dünyaya şeref vermiştir. Pederi, Kayseri niyabet inde iken, 1289/( 1 872) senesinde vefat eden Mektubi-zadelerden Muhammed Sadreddin Efen di'dir. Peder tarafından sülaleleri, Fındıklı Cami'-i şerifinin banisi Molla Çelebi'ye ve ondan Sadreddin-i Konevl hazretlerine müntehidir. Validelerinin pederleri müşarü nileyh Muhammed Ruşeni Tevfik! Efendi'dir. Onun pederi Muhammed Şihab, onun pederi Mudanyalı-zade Büyük Ruşeni Efendi'dir. Büyük Ruşeni Efendi'nin haremi Hanife Hanım'dan i'tibaren sülale-i neseb-i Hz. Mevlana Celaleddin-i Ruml'ye mün tehidir.
Büyük Ruşeni Efendi'nin pederi Şeyh Abdurrahman Nesib Efendi, onun şeyhi ve pederi Mudanyalı Şeyh Mustafa Efendi, onun pederi Mudanyalı İmam Emin Efen di, onun pederi Aydoslu İbrahim Paşa'dır. Muhammed-i Gülşen! Efendi, Üsküdarlıdır. Doğancılar ve Atlamataşı Rüşdi Mekteblerinde ba'de't-tederrüs hususi muallimden tahsile devam eylemiştir. Tarikat ı aliyyeye henüz. J>ığar-i sinninde intisab ile Muhammed-i Ruşeni Tevflki Efendi'den feyz-yab ve 1 309/( 1 89 1 -92) tarihinde Bursa'da, İsmail Hakkı hazretleri asitanesi şey hi Faik Efendi'den müstahlef olmuştur.
1 295/( 1 878)'de Evkaf MektGbi Kalemi'ne devama başlayıp, 1 328/( 19 10) senesi ne kadar hizmette bulunmuştur. Son me'muriyyetleri Harem-i Şerif-i ·Nebevi müdü riyyeti olup, kable'l-azime hankahm meşihatı inhilal edince 1 330/( 1 9 1 2 ) senesinde seccade-nişin-i reşadet olduklarından, Harem-i Şerif-i Nebevi Müdüriyyeti'nden fe ragata mecbGr olmuşlardır. Meclis-i Meşayıh Riyaseti'nde bulundular. Orta boylu, tenasüb-i endama malik, edib, haluk, nazik bir zat-ı ali-kadrdir. Ta alluk eden himmetleriyle hankahda bir kütüp-hane te'sisine muvaffak olmuşlardır. Mahviyyet-i kamilesi vardı.
Zavallı illet-i sadra mübtela idi. Bu illetin neti ce-i te'siri altında, 2 Ramazan 1 341/ 1 9 Şubat 1 339/( 1 923) tarihine müsadif Çarşam ba günü vakt-i zuhrda terk-i hayar-ı müstear ve azm-i beka-yı gül-zar eylemiştir. Er tesi Perşembe günü cenazesi ihtifalat-ı layıka ile kaldırılarak Üsküdar'da Valide Ca mi'-i şerifinde namazı bi'l-eda asitane-i Hz. Pir'de evvelce ihzar eyledikleri kabirde vedia-i hak-i rahmet kılındılar. Pek terbiyeli, özü-sözü temiz bir zat-ı ali-kadr idi. Terceme-i hallerini yazmak içtin ma'lGmatlarına müracaatımda pek mahviyyet gösterdiler. İstediğim ma'lumatı verdiler.
A tide aynen telsik olunan tezkire ile irsal buyurdular ( kac1:lesa ll1ihu sırrahu): ' "Efendim, Hiç bir eder ve değeri olmayan fakiriniz gibi adamların terceme-i hallerini yazmakla iş tigal, izlla-i evkattan başka bir şey müntec olmayacağını bildigim halde mahza emirlerini red detmiş olmainak üzere irsal buyurulan pusulayı karalayarak iddeten takdime mütecasir ol dum. Baki Hüve'll1ih. 1 4 Safer 1 34 1 /(6 Ekim 1 922) . el-Fak"ır Muhammed-i Gülşeıu" * * * Üsküdar'da Selimağa Kütüphanesi vardır ki, Hz. Hüdayi Asitanesi'nde te'sis olu nan kütüp-hanedeki kitaplar da buraya naklolunmuştur.
Bu kitapların tasavvuf kıs mında 378 numarada bir eser vardır ki, Hüdayi hazretlerinin Arabiyyü'l-ibare olarak yazdıkları Ahvalü'n-Nebiyyi'l-Muhtiir 'ın tercüme ve şerhidir. Neş'e-i rGhaniyye-i Muhammediyye, veladet ü mu'cizat-ı nebeviyye ve kıssa-i mi'rac gibi ebhas-i azime-i Muhammediyyeyi muhtevi bir risale-i müellefenin, selis ibare-i Türkiyye ile mütercimi müşarünileyh el-Hac Muhammed-i Gülşen! Efen di'dir. Şerh ve izah eyleyen ise ulema-yı müteahhirinden merhum Hace Vildan Efen-
