HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Şinkīt ve Sahra çevresi
Muhammed Fâzıl b. Muhammed el-Emîn, Moritanya ve Şinkīt havzasındaki Kādirî ilim ve irşad çevresinin şeyhlerindendir. Ona nispet edilen Fâzıliyye, Batı ve Büyük Sahra’da aile, eğitim ve kabile ağları üzerinden yayıldı.
Fâzıliyye
Fâzıliyye yalnız küçük bir zikir usulü farklılığı değil, Sahra şartlarında dinî eğitim, irşad, toplumsal arabuluculuk ve seyahat ağlarını birleştiren Kādirî teşekküldür. Kolun sonraki coğrafî genişlemesi oğulları ve halifeleri eliyle gerçekleşti.
Oğulları ve halefiyet
Oğlu Muhammed Mustafa Mâülayneyn temel eğitimini ondan aldı, Kur’an’ı ezberledi ve Kādiriyye’ye onun vasıtasıyla intisap etti. Muhammed Fâzıl’ın 1869’daki vefatından sonra Mâülayneyn ile kardeşi Sa‘d Bûh ayrı çevrelerde irşad hizmetini sürdürdü.
Tarih düzeltmesi
Önceki dosyada yer alan 1284/1867 tarihi, TDV’nin Mâülayneyn biyografisindeki açık 1869 vefat kaydıyla uyuşmadığı için düzeltilmiştir. Fâzıliyye ile oğluna nispet edilen Ayniyye/Mâülayniyye aynı tarihî safha gibi gösterilmez.