Şeyh Muhammed Alâaddin İbn Âbidîn

Şam’da doğumu ve ailesi

Şeyh Muhammed Alâaddin, 1244/1828-29 yılında Şam’da doğdu. Babası, Hanefî fıkhının büyük isimlerinden Muhammed Emîn İbn Âbidîn’dir. Sefîne-i Evliyâ onun nesebini uzun bir seyyid silsilesiyle Ca‘fer es-Sâdık, Muhammed el-Bâkır, Zeynelâbidîn, Hz. Hüseyin ve Hz. Fâtıma’ya ulaştırır. Bu nesep kaydı kaynakta ayrıntılı biçimde bulunsa da biyografinin tarihî çekirdeği aile, tahsil ve eser bağı üzerinden kurulmuştur.

İlim ve Halvetî nispeti

Babası gibi zâhirî ilimlerle tasavvuf terbiyesini birlikte sürdürdüğü kaydedilir. Şam’da medfun Şeyh Muhammed el-Mehdî’den Halvetiyye icazeti aldı ve bu çevrede irşad hizmetinde bulundu. Kaynak onu hem âlim hem ârif olarak tanıtır; fakat kendisine nispet edilen olağanüstü hâlleri tarihî biyografinin kanıtlanabilir olaylarıyla aynı düzeyde sunmaz.

Reddü’l-Muhtâr’ın tamamlanması

Babası Muhammed Emîn İbn Âbidîn’in tamamlayamadığı Reddü’l-Muhtâr ale’d-Dürri’l-Muhtâr adlı Hanefî fıkıh eserine iki cilt ekledi. Bu bölüme Kurretü Uyûni’l-Ahyâr li-Tekmileti Reddi’l-Muhtâr ale’d-Dürri’l-Muhtâr Şerhu Tenvîri’l-Ebsâr adını verdi. Böylece adı yalnız bir irşad silsilesinde değil, İbn Âbidîn külliyatının yazılı devamında da yer aldı.

İstanbul ve Mecelle heyeti

İlmî şöhreti sebebiyle 1285/1868 yılında Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye meclisine üye olmak üzere İstanbul’a davet edildi. Bir müddet sonra Şam’a döndü ve hayatının son dönemini daha sakin bir çevrede geçirdi.

Vefat kaydındaki problem

Sefîne metnindeki vefat cümlesi, 1244/1828-29 doğum tarihiyle bağdaşmayacak biçimde hicrî on ikinci asrın sonunu gösterir. Bu açık kronoloji problemi sebebiyle kayıttan kesin bir vefat yılı türetilmemiştir. Şam’da babasının yanında defnedildiği aktarılır; tarih, ikinci bir biyografik kaynakla doğrulanıncaya kadar künyede boş bırakılmıştır.