Ara
Menü

Kemâleddin el-Bekrî

Kemâleddin el-Bekrî (1728–1785), Mustafa el-Bekrî’nin oğlu; Bekriyye’nin Kemâliyye şubesini temsil eden, şerh, şiir, ferâiz ve siyer alanlarında eserler veren Halvetî şeyhidir.

Doğum
1728
Vefat
1785
Unvan
Halvetî-Bekrî şeyhi, Kemâliyye şubesinin pîri ve müellif

Doğumu ve tahsili

Kemâleddin el-Bekrî, Mustafa el-Bekrî’nin oğludur. Ramazan 1140/Nisan 1728’de Kudüs’te doğdu. Kur’an’ı ezberledi; devrinin âlimlerinden Arap dili, hadis, fıkıh ve diğer ilimleri tahsil etti. Tasavvuf terbiyesini babasından aldı.

Kemâliyye şubesi

Babasının Bekriyye çevresindeki irşad mirasını sürdürdü ve Kemâliyye adıyla anılan şubenin pîri kabul edildi. Bu nispet Halvetiyye içindeki Bekriyye çizgisinin bir alt halkasıdır; müstakil ve ilişkisiz bir ana tarikat gibi gösterilmemelidir.

Eserleri

Kaynaklar ona el-Cevherü’l-ferîd, el-Kelimâtü’l-Bekriyye fî halli meânî Âlât Cürûmiyye, el-Ukūdu’l-Bekriyye fî halli’l-kasîdeti’l-Hemziyye, Salât-ı Meşîşiyye şerhi Keşfü’l-lisân, er-Ravzü’r-râid fî ilmi’l-ferâiz, ed-Dürretü’l-Bekriyye, onun şerhi Keşfü’l-gavâs, Unvânü’l-fezâil fî telhîsi’ş-Şemâil, Teşnîfü’s-sem‘ fî tafdîli’l-basar ale’s-sem‘, Ra’sü’l-efkâr min muhtâri’l-eş‘âr, Menhecü’l-ilâh fî medhi Resûlillâh ve el-Menhu’l-ilâhiyye fî medhi hayri’l-beriyye adlı eserleri nispet eder. Ayrıca bir divanı vardır.

Vefatı

1199/1785’te Gazze’de, elli dokuz yaşında vefat etti ve orada defnedildi. Eski kaydın sonunda başlayan Muhammed b. Sâlim el-Hifnî biyografisi ona ait değildir.

İlim tahsili ve mizacı

Sefîne-i Evliyâ, Kemâleddin el-Bekrî'nin zâhirî ilimleri devrin büyük âlimlerinden okuduğunu, ilm-i bâtını ise babasından öğrendiğini kaydeder. Hüseyin Vassâf onun kemali için ayrıca delil aramaz; “âsâr-ı aliyyeleri kemâline şâhiddir” diyerek hükmü eserlerine havale eder.

Mizacına dair verdiği bilgi de kısa fakat nettir: lutuf ve keremle meşhur bir tabiatı vardır, dünya metâının nezdinde hiçbir kıymeti yoktur.

COĞRAFÎ HAFIZAKudüs
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Eserleri

Kemâleddin el-Bekrî’nin dil, şiir, ferâiz, şemâil, salavat ve methiye alanlarında geniş bir telif mirası vardır.

Metni gösterMetni daralt

el-Cevherü’l-ferîd, el-Kelimâtü’l-Bekriyye, el-Ukūdu’l-Bekriyye, Keşfü’l-lisân, er-Ravzü’r-râid, ed-Dürretü’l-Bekriyye, Keşfü’l-gavâs, Unvânü’l-fezâil, Teşnîfü’s-sem‘, Ra’sü’l-efkâr, Menhecü’l-ilâh ve el-Menhu’l-ilâhiyye başlıca eserleridir. Ayrıca bir divanı vardır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4.

Öğütleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Dünya metâının kıymetsizliği

Sefîne, onun lutuf ve keremle meşhur bir tabiatı olduğunu, dünyanın döküntüsünün nezdinde asla kıymeti bulunmadığını kaydeder.

Metni gösterMetni daralt

Vassâf, şeyhin tabiatını iki kelimeyle özetler: lutuf ve kerem. Bu şöhretin karşılığı da hemen belirtilir; “hutâm-ı dünyâ”, yani dünyanın kırıntısı, onun nezdinde hiçbir kıymet taşımaz.

Çerçeve. Cömertlik burada bir huy tarifi değil bir usul beyanıdır: elde tutulmayan şeyin verilmesi kolaydır. Menâkıb kaynaklarında zühd çoğu zaman mahrumiyetle anlatılırken, bu kayıtta aynı erdem bolluk üzerinden, yani verme kabiliyeti üzerinden kurulur. İfade bir gelenek değerlendirmesi olduğu için tarihî bir olaya değil, çevresinde teşekkül etmiş kanaate dayanır.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ.

Kavram dünyası

İlk 2 kayıt gösteriliyor

KAVRAM

Zâhir ilmi hocalardan, bâtın ilmi babasından

Devrin büyük âlimlerinden tahsil gördükten sonra bâtın ilmini babası Mustafa el-Bekrî'den öğrenmiş; Vassâf, eserlerini bu kemalin şahidi sayar.

Metni gösterMetni daralt

Sefîne, tahsilini iki koldan anlatır: zâhirî ilimleri devrin eâzım-ı ulemâsından okumuş, ilm-i bâtını ise babasından öğrenmiştir. Vassâf, bu kemale ayrıca delil aramaz; “âsâr-ı aliyyeleri kemâline şâhiddir” diyerek hükmü eserlerine bırakır.

Çerçeve. Bâtın ilminin babadan alınması, Bekriyye'de yol aktarımının aynı zamanda bir aile aktarımı olduğunu gösterir; şeyhlik hem intisapla hem nesep hattıyla yürür. Vassâf'ın kemal ölçüsünü telif faaliyetine bağlaması ise ayrıca dikkat çeker: burada velâyetin ispatı kerâmet değil, kütüphaneye bırakılan eserlerdir. Kayıt bu yönüyle menkıbeden çok bir ilim biyografisi tarzındadır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ.
TARİHÎ KAYIT

Kemâliyye şubesi ve Gazze

Kemâleddin el-Bekrî, Bekriyye’nin Kemâliyye adıyla anılan şubesinin pîri kabul edilir; hayatının son durağı Gazze’dir.

Metni gösterMetni daralt

Kemâliyye, Halvetiyye-Bekriyye gövdesi içinde okunmalıdır. Kemâleddin el-Bekrî 1199/1785’te Gazze’de vefat etmiş ve burada defnedilmiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ
  2. [2]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4
Ortak kaynak kataloğunu aç →