Şeyh Hüseyin Rûhî Berzencî

Berzenciyye-i Kādiriyye nispeti

Erzurumlu Seyyid Hüseyin Rûhî Efendi, Kādiriyye’nin Berzenciyye koluna mensuptur. Mezar kitabesi onu Berzencî ailesinden, Seyyid Ali’nin halifelerinden ve Kur’an’ın mânalarına vâkıf bir ârif olarak anar. Bu ifadeler kitabenin gelenek içi övgü dilidir; tarihî kimliği bakımından esas veri Berzenciyye nispeti, irşad bağlantıları, ölüm tarihi ve defin yeridir.

İrşad çevresi

Tokatlı Şeyh İsmâil Efendi’nin mürşididir. Mustafa Şerîf Efendi’nin önce Hüseyin Rûhî’ye bağlandığı, onun vefatından sonra İsmâil Efendi’ye teslim olduğu aile rivayeti olarak aktarılır. Böylece Hüseyin Rûhî–İsmâil Tokadî hattı birbirini izleyen iki ayrı şahıs ve irşad halkasıdır.

Çoklu tasavvuf neşesi

Kaynak, Berzencî çevresinde Nakşibendîliğin de bulunduğunu; Hüseyin Rûhî ile İsmâil Efendi’de Nakşibendî neşesinin baskın olduğunu söyler. Bu kayıt doğrudan bir Nakşibendî post veya müstakil yol kuruculuğu anlamına gelmez; dönemin çoklu icazet ve sohbet çevresini gösterir.

Vefatı ve kabri

İstanbul Haseki’deki Baba Efendi Dergâhı’na defnedildi. Mezar kitabesinde 4 Cemâziyelâhir 1288 tarihi bulunur. Kaynakta verilen milâdî karşılık ihtiyatla korunmuş, hicrî tarih esas alınmıştır.