HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Doğumu ve saray çevresi
982/1574’te İstanbul Şehremini civarında doğdu. Babası Ahmed Ağa saray helvacıbaşı olduğu için Hulvî mahlasını benimsedi. İlim tahsilinin yanı sıra saray helvacıları defterine kaydedildi; daha sonra zeamet ve Dîvân-ı Hümâyun çavuşluğu görevlerinde bulundu.
Sünbülî ve Gülşenî terbiyesi
Koca Mustafa Paşa’daki Necmeddin Hasan Efendi’ye intisap etti. Şeyhinin vefatı üzerine kalan seyrüsülûk mertebelerini Abdülmecid Sivâsî yanında tamamladı. Gülşenî âyini ve icazeti de aldı; böylece Sünbülî-Halvetî terbiyesiyle Gülşenî irfan çevresini birleştiren bir şeyh olarak tanındı.
Vaaz, Mesnevî ve tekke hizmeti
1014/1605-06’da Davud Paşa Camii cuma vâizi oldu; Sultan Ahmed, Şehzade ve Fatih camilerinde de vaaz verdi. Her çarşamba zaviyesinde Mesnevî okuttu ve Gülşenî usulünce zikir meclisi düzenledi.
Şehremini Tekkesi
Babasından kalan evi on hücreli bir zaviye ve semâhaneye çevirdi; çevresine aile odaları ekledi. Vakfını Halvetî ve Gülşenî şeyhlerinin hizmetine tahsis etti. Bu kayıt aynı mekânın iki irşad çevresiyle ilişkisini açıklar.
Eserleri
En tanınmış eseri sûfî biyografileri ve tarikat hafızası bakımından temel kaynaklardan Lemezât-ı Hulviyye’dir. Ayrıca şiirleri ve divanı vardır; diğer eser nispetleri yazma kataloglarıyla karşılaştırılarak ayrı kayıtlar halinde ele alınacaktır.
Vefat tarihi
Uşşâkīzâde metninde tarih 1063 olarak görünür; buna karşılık biyografi ve katalog kaynaklarının güçlü çoğunluğu 1064/1654 tarihini verir. Bu nedenle ana tarih 1654 olarak kaydedilmiş, ihtilaf gizlenmemiştir. Şehremini’deki zaviyesine defnedildi.