Ara
Menü

Balat Şeyhi Seyyid Hasan Nûrî

Seyyid Hasan Nûrî (1620-1688/89), Seyyid Kirâmeddin Efendi'den yetişen; Balatkapısı'ndaki Ferruh Kethüdâ Zâviyesi'nde yaklaşık otuz yıl irşad, vaaz ve tedris hizmeti yürüten Halvetî şeyhidir.

Doğum
1620
Vefat
1688
Unvan
Ferruh Kethüdâ Zâviyesi postnişini, Halvetî şeyhi, vaiz ve şair

Ailesi ve doğumu

Seyyid Hasan Efendi 1029 Saferinde/1620'de doğdu. Babası Seyyid Mehmed Efendi, dedesi ise Eyüp Sultan Türbesi'nde uzun yıllar türbedarlık yapan Seyyid Abdülhâlık idi. Ailenin Koca Mustafa Paşa Zâviyesi ve Balat çevresindeki hizmetleri, onun ilmî ve tasavvufî yetişme zeminini oluşturdu.

İlim ve kıraat tahsili

Kur'an kıraatini saray imamı Evliyâ Mehmed Efendi ile onun halifesi Yûsuf Efendi'den öğrendi. Zâhirî ilimleri Şârih-i Mültekā Sinoplu Halil Efendi ve Ders-i Âm Sâlih Efendi'nin derslerinde tahsil etti.

Seyyid Kirâmeddin Efendi'ye intisabı

Amcazadesi Şeyh Seyyid Kirâmeddin Efendi'ye intisap ederek Halvetî terbiyesini tamamladı. Kaynak, bu bağı yalnız akrabalık değil açık bir tarikat eğitimi olarak kaydeder.

Ferruh Kethüdâ Zâviyesi ve Balat vaazı

Şevval 1074/Mayıs-Haziran 1664'te Balatkapısı içindeki Ferruh Kethüdâ Zâviyesi postuna geçti. Yaklaşık otuz yıl burada irşad hizmeti yürüttü; yakındaki camide vaaz verdi ve ders okuttu. Bu nedenle kaynaklarda “Balat Şeyhi” adıyla tanındı.

Vefatı ve halefi

21 Muharrem 1100/Kasım 1688 gecesi vebadan vefat etti. Ertesi gün cenazesi Fâtih Camii'ne getirildi; namazın ardından Eyüp kapısı dışındaki mezarlığa defnedildi. Kaynağın yetmiş bir yaş kaydı hicrî yaş hesabıyla uyumludur. Zâviye postu ile vaizlik görevi oğlu Seyyid Mehmed Vahyî Efendi'ye geçti.

Nûrî mahlası

Nûrî mahlasıyla ilâhiler ve şiirler yazdı. Vekāyi‘u’l-Fuzalâ iki beytini korur; bunlar divan isnadı yapılmadan kaynakta bulunan örnekler olarak sunulur.

Halvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASIHalvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi

Yeşil kubbeli, dört terkli ve yirmi dallı tâc. Kubbe merkezinde beyaz düğme, lengerinde siyah destar ve üstten sarkıtılmış taylasan bulunur.

Ağ ve yol

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Nûrî mahlasıyla iki beyit

Kaynakta Nûrî mahlasıyla iki kısa şiir örneği korunur.

Metni gösterMetni daralt

Senin esrârını keşf ede bir dil
O dili Zülfikār ile iki dil

Rûy-ı pâkinde ol siyeh hâli
Hiç olmaz söz etmeden hâlî

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 2, s. 1857-1860.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

AİLE / NESEPŞeyh Seyyid Mehmed Vahyî EfendiBaba-oğul ve post devri: Seyyid Hasan Nûrî'nin 1688'deki vefatından sonra Ferruh Kethüdâ Zâviyesi ile vaizlik görevi oğlu Seyyid Mehmed Vahyî'ye geçti.AİLE / NESEPVahyî Seyyid Mehmed EfendiBalat Şeyhi Seyyid Hasan Nûrî → oğlu Seyyid Mehmed Vahyî.TALEBESİ / HALİFESİVahyî Seyyid Mehmed EfendiSeyyid Hasan Nûrî → Seyyid Mehmed Vahyî: babasından inâbet, irşad terbiyesi ve Ferruh Kethüda Zâviyesi post devri.