Ali Nutkî Dede

Yenikapı'da doğumu ve ailesi

5 Muharrem 1176/27 Temmuz 1762'de Yenikapı Mevlevîhânesi civarında doğdu. Babası dergâh şeyhi Kütahyalı Seyyid Ebûbekir Dede, annesi Kutbü'n-nâyî Osman Dede'nin kızı Saîde Hanım'dı. Dinî ilimler, edebiyat, musiki ve Mevlevî terbiyesi içinde yetişti.

Postnişinliği

Babasının 30 Ağustos 1775'te vefatı üzerine Yenikapı Mevlevîhânesi postuna tayin edildi. Yaklaşık otuz yıl boyunca dergâhın irşad, eğitim ve musiki hayatını yönetti. Ağustos 1804'te dergâhtaki odasında vefat ederek hazireye defnedildi.

Talebeleri ve musiki çevresi

Konya'da başladığı çilesini yanında tamamlayan Şeyh Galib ile Yenikapı'ya devam eden Hammâmîzâde İsmail Dede, yetiştirdiği en önemli isimlerdendir. Ölümünden kısa süre önce icra edilen Şevkutarab Mevlevî Âyini günümüze ulaşan bestesidir; eser bazı eski nota neşirlerinde yanlışlıkla İsmail Dede'ye nispet edilmiştir.

Defter-i Dervîşân

Dergâha intisap eden, semâ meşkine ve mukabeleye giren, çilesini tamamlayan dervişlerle Yenikapı çevresindeki olayları kaydetmeye başladı. Defter-i Dervîşân adıyla bilinen bu kurum hafızası, vefatından sonra kardeşi Abdülbâki Nâsır Dede tarafından sürdürüldü.