HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve irşad çevresi
ŞEYH AHMED VEFA EFENDİ
Ahmed Müsellem Efendi'nin mahdumu, Hz. Sezai'nin torunudur. Gülistan-ı ir fanda yetişmiş pederinden ahz-i feyz etmiş, ceddinin nazar-ı feyzine erişmiştir. Gül şen-i ma'rifette bir nihal-i hakikattir. Müşarünileyhimanın zübde-i kemalatı olmuş tur. Meşayıh-ı zamanın mümtazı idi. İlm-i zahir ü batının tecelli-gahı olmuştu. Kuv vet-i irşadı ne mertebe ali ise nazın u nesrde de o rütbe bala-ter idi. Pederinin irtihali üzerine 1 1 66/( 1 7 53 )'da Ciülşeni Veli Dede Dergahı'na secca de-nişin oldular. Sinin-i medide irşad-ı ibada hasr-ı vakt ettiler. 1 29.
"irşadını için benim şöyle bir beklentim var: Ben varlıkta beka istemem, amma gönül fenayı arzu eder. Ben "illa" suretinde rihleti meslek ittihaz ediyorum.
Ne var ki, benim irşad rahlem "la"nm d u ru şunu bana gösteriyor." (H) 244 Setlne-i Evliya Pederlerinin irtihali üzerine şu sı'.lretle ızhar-ı hissiyyat buyururlar: Hazret-i Şeyh-i Müsellem kutb-ı aktiib-ı cihan Valid-i tiic-ı serim ol /ıadi-i rah-ı hüdtı Hankah-ı alem-i faniden uzlet eyleyüp Tekye.:i lahütda halvette idüp kesb-i rıza Mürşid-i İsli-dem oldu nice demde ol veli Kıldı ihya pes kultıb-ı mürdeyi idüp dua Firkati içün aceb mi eylese feryad hezar Gülsitan-ı dehre olmuşdu gül-i la'li nümii Mahzen-i ilm-i ledümıi maksem-i esrar-ı Hak Talibe ızhiir iderdi Hızr-veş sırr- ı hafa Feyz-i sultan Gülşeni'ye ol seza-yı nam olup Menba' oldutu o feyze çün degil cıiy-ı hafa Kalb-i pür-n1lru anın ma'nada beytu'Uah idi Ana dahil olana dinildi 'kdne cimind' lrtihallerinde peder-i ekremlerinin türbesinde vedia-i hak-i gufran kılındı.
Ta rih-i irtihallerine dest-res olamadım. Her halde kırk-elli sene kadar bu makama, /1 67/ ya'ni Gülşeni Veli Dede Dergahı'na zinet verdiler. Zaman-ı meşihatlarında cennet-mekan Sultan Mustafa Han hazretlerinin vezir-i a'zamı, müceddeden bir mi nare ilavesiyle dergahı ta'mir ve termim eylemiştir.
Edirneli Taib Efendi tarafından şu tarih söylenmiştir: Bu makam-ı mu'teberde nice piran-ı selef Eylemiş her birisi dfırü'l-karar-ı ma'nevi Hacı Bayram-ı Veli bir erbain tekmil idüp Nice eyyam olmuş işbu cay-gehde münzevi Kıldı binyüzseksenaltı salini tevsi'-ı refi' Mustafa Han' (ın) vezir-i a'zam-ı ser-askeri Pir-i 5ani Sezai-i Gülşeni 245 Cevheri sarf ile Tdib nfua tebşir eyledi Oldu RUşen her zaman bu ıekye-giilM Gülşen! ( . ..$; y. .J t.. j /" .:r J J ı...> ...l JI) = ( 1 1 89/ 1 7 7 5 ) Şeyh-i müşarünileyhin Hadfilku's-Salat isminde bir hadis-i erbaini vardır.
Di van-ı Sezai'yi, bi-tarikı'l-intihab tahmis etmişlerdir ki, ahiren Nüzhetü'l-İhvan na mıyla neşr olunmuştur.
Bir-iki tahmisini teberrüken nakl ediyorum: Vücüdun feyz-i Hakk ' a ayn-ı kandır Ya RasUla'/lah Dile fikr-i visalin ulze candır Ya RasUla'/lah Der-i ulydııa kurbet ızz ü şandır Ya RasUla'/lah Derunum ateş-i aşkınla kandır Ya Rasula'llah Dil-i teşnem mey-i vaslınla kandır Ya Rasula'llah Senin 'levlake lev/ak' ile Hak şfüun ayan itdi Kek1m-ı 'kclbe kaııseyni ar edna'yla beyfüı itdi Amnçün na'tım kem-ter kulun vird-i zeban itdi Firakın ateşi bağrım yakup eşkim revan itdi Dü-çeşm-i intizarını dolu kandır Ya Rasula'llah Bilenler ctld-ı luefun bab-ı gayre iltifdt itmez Görenler nılr-ı vechin şemse zerre iltifô.ı itmez Olan dergiilıa bende gayri gayre iltifô.ı itmez İçenler cim-ı aşkın bab-ı Hızr'a iltifat itmez Senin aşkın hayat-ı cividandır Ya Rasula'llah Cenab-ı Hak bu mahlUkô.ta rahmet eyledi zô.ıın İbadô.ı oldu ins ü cinne ezkar-ı makliliitın Senin na' tında dciz vdsıffm hı-had kemaliitııı Sen ol şems-i hakikatsin ki alem cümle zerratın Vücudun bfüs-i kevn ü mekandır Ya Rasula'llah Vefıi-yı rft-siyeh bi-çiire fazlın ilticii eyler Kapunda bendedir her demde cüdun iltica eyler Kerem-kara senin luefuııla rahmın iltica eyler Sezai derd-mendin bab-ı lutfun iltica eyler Bilir kim dergehin darü'l-emandır Ya Rasula'llah * * * Sakın keşf itme atyara bu razı Ki merdlin-ı Huda vinnez cevazı Vefa her demde dilden it niyazı Bana kulluk Sezai aşk-bazı Bu rah içre benim ol rind-i kallaş * * * Ya Rab dilimi mahzen-i esrar eyle Her şô.m u seher 1neşrık-1 envô.r eyle Tevfıka karin eyle beni her dem ü siil Fazlınla peserul'ıde-i etvar eyle ŞEYH ŞUAYB EFENDİ Hz.
Vefa'nın mahdumudur ve Gülşen! Veli Dede Dergahı'nın şeyhidir. Kaç se ne seccade-nişin oldukları, ne tarihte irtihal eyledikleri anlaşılamadı. Feyz ve terbi yesi pederlerindendir. Hz. Müsellem'in türbesinde defin-i hak-i gufrandır. (Kadde sa'llilhu sırrahu) ŞEYH SEYFULLAH EFENDİ 1 2 1 1 /( 1 796) senesinde Hz. Şuayb'ın sulb-i pakinden kadem-zen-i alem-i şuhGd ol muştur. Altmışyedi sene muammer olup, 1 278 senesi Ramazan'ının 1 2 . günü ( 1 3 Man 1862) vakt-i iftarda azm-i gülşen-i lahGt ederek şeref-i cemal-i ilahi ile iftar eylemiştir.
Tarikaten intisabı Edirne'de Kovacılar içinde Himmet Dede Dergahı şeyhi İsma il Aşir Efendi'yedir ki, Aşir Efendi, Hicaz'a gittiği zaman Mısır'da Asitane-i Gülşe ni'de şeyh bulunan Mustafa Çelebi' den tac ve hırka giymiş idi. Seyfullah Efendi'nin İsmail Aşir Efendi'ye intisabına bakılırsa kendisi henüz küçük yaşta iken pederlerinin irtihal etmiş olduğuna hükm olunur. Gülşen! Veli Dede Derga hı'nda pederinin ca-niş'ini olmuş, 1 278/( 1 862) senesine kadar neşr-i feyz eylemiştir. Ümmi imiş. Ahlak-ı hasene sahibi ve uzun saçlı bir mürşid-i hakikat-bin oldu ğunu Edirne'de mülaki olduğum zevattan işittim.
/1 70/ Kabirleri Hz. Müsellem'in türbesi kapısı yanındadır. Açıktadır. Mezar ta şında şu beyitleri okudum: Tarlk-ı Gülşenl'nin ruh-ı ervah-ı tecelliden Yine asla rücu' itmiş kibarı nesl-i ehlu'llah Pir-i Sani Sezai-i Gülşeni 247 On ikinci günü şehr-i sıydmm vakt-i iftarda Cenab-ı Ha1ıkı tevhld iderdi geldi hükmu'llilh Kenıal-i hüsn-i hilkatle mücella kalbi tahirdi Gönül vinnezdi alemde ne ki var ise gayru'llilh FeriimUş itmesün evlô.dlarım geçdikce yanımdan Okusunlar ola kabrim münevver nur-ı zikru'llilh Mea11 cevher-i harfdan düşünnüş tarihin Hıişim O babdan hem kadem basdı bekaya Şeyh Seyfu'llilh (....U I J..,..
t:f' Liı 15...l.p 4 r ..U ıJ .Aı 4 JI) = 1 278/( 1 862 )