tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Şernûb’dan tasavvuf çevrelerine
Şehâbeddin Ebü’l-Abbas Ahmed b. Osman eş-Şernûbî el-Mâlikî el-Burhânî, 931/1525’te Mısır’ın Şernûb kasabasında doğdu. Ahmed Arab ve İmam Şernûbî adlarıyla da anıldı. Çocukluğunda çobanlık yaptığı, annesinin ölümünden sonra Mekke’ye giderek yedi yıl kaldığı ve 945/1538’de Mısır’a döndüğü aktarılır.
Hocaları ve çoklu tarikat nispetleri
İlk olarak Muhammed eş-Şehâvî ve Zeynü’l-Mersefî’den ders aldı. Ali el-Müttakī el-Hindî, Ebü’l-Hasan el-Bekrî, Bedreddin el-Âdilî ve Abdurrahman et-Tâcûrî istifade ettiği diğer isimler arasındadır. 975/1567’de İstanbul’a giderek Nûreddinzâde Muslihuddin Mustafa’nın sohbetine girdi ve Halvetî terbiyesi aldı. Kaynaklar onu Kādirî, Şâzelî, Sühreverdî, Halvetî ve Desûkî çevrelerle temas hâlinde gösterir; bu nispetler birbirini dışlayan ayrı kimlikler değil, farklı hocalardan alınan irşad ve hırka bağlarıdır.
Şernûbiyye
Desûkıyye’nin Şernûbiyye kolu ona nispet edilir. Kaynaklarda İbrâhim ed-Desûkî’ye ulaşan birden fazla aktarım zinciri bulunur; en belirgin hat Muhammed eş-Şehâvî ve Celâleddin el-Kerkî üzerinden Desûkî ailesine bağlanır. Şernûbiyye’nin Şâzelî çevreyle de müşterek halkaları vardır.
İstanbul ve Kıbrıs seyahatleri
İstanbul’da Nûreddinzâde ile bir müddet Süleymaniye çevresinde bulunduğu, ardından Mısır’daki Darb-ı Ahmer Zâviyesi’ne döndüğü aktarılır. Nûreddinzâde’nin isteğiyle 1571 Kıbrıs seferine katıldığı ve fetih sonrasında yeniden İstanbul’a geldiği kaydedilir. Şernûb halkının vergilerinin azaltılması için merkezî idare nezdinde girişimde bulunduğuna dair anlatı, onun yalnız tekke içinde kalmayan toplumsal rolünü gösterir.
Talebeleri
Muhammed el-Bulkûnî, İbrâhim el-Lekānî ve Süleyman b. Sâlih başlıca talebeleridir. Bulkûnî, şeyhinden dinlediği aktâb-ı erbaa menkıbelerini derleyerek Tabakāt metninin naklinde temel rol üstlendi. Mâlikî âlimi İbrâhim el-Lekānî’nin Cevheretü’t-tevhîd adlı eserini Şernûbî’nin işaretiyle yazdığı aktarılır.
Öğretisi ve günlük evrâdı
Şernûbî yolunu Kur’an ve Sünnet’e bağlılık, doğruluk, edep, verâ, ihlâs, kalp huzuru ve bir mürşidin terbiyesi üzerine kurar. Akşam ve sabah namazlarından sonra belirli sûreleri, esmâ-i hüsnâyı, kelime-i tevhidi ve salavatı düzenli biçimde okuduğu; müridlerine Kur’an ve ilimle meşgul olmayı emrettiği kaydedilir.
Vefatı ve kabri
994/1586’da müridleriyle İstanbul’a gitmek üzere Dimyat’tan yola çıktı. Anadolu sahilinde Erikli yahut Arıklı diye kaydedilen yerde hastalandı ve altmış üç yaşında vefat etti. Tarsus-Yenice çevresiyle ilişkilendirilen bu yerde defnedildi; ardından mezarı yanında bir zâviye ve vakıf düzeni kuruldu.
Eserleri
En tanınmış eseri, Abdülkādir-i Geylânî, Ahmed er-Rifâî, Ahmed el-Bedevî ve İbrâhim ed-Desûkî başta olmak üzere sûfî menkıbelerini içeren Tabakātü’ş-Şernûbî yahut Keşfü’l-guyûbdur. Tâiyyetü’s-sülûk ilâ Meliki’l-mülûk, el-Akāid ve Fethü’l-mevâhib ve minhâcü’t-tâlibi’r-râgıb ona nispet edilen diğer eserlerdir.