ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
22 sonuç · “mehdî”
01Câğbûb–Kufra Sahra Ağı
Muhammed el-Mehdî döneminde zâviye, kervan, eğitim ve haberleşme ağının Sahra ve Orta Afrika'ya genişlemesi.
Abdürrahîm el-Mahbûb
Abdürrahîm el-Mahbûb, Muhammed b. Ali es-Senûsî’nin yakın çevresinde yetişen; Bingazi Zâviyesi’ni yöneten, Osmanlı merkeziyle temas kuran, Muhammed el-Mehdî’yi Hicaz’dan Câğbûb’a götüren ve eğitimine katılan Senûsî şeyhidir.
Ebü’l-Kāsım Muhammed el-Îsevî
Ebü’l-Kāsım Muhammed el-Îsevî, Abdürrahim el-Mahcûb’un ardından Bingazi Senûsî Zâviyesi’nin şeyhliğini üstlenen ve 31 Ekim 1860’ta İstanbul’a gelerek Osmanlı sarayı ile Muhammed el-Mehdî es-Senûsî arasındaki temasın taşıyıcısı olan Senûsî temsilcisidir.
Muhammed el-Mehdî es-Senûsî
Posta geçiş Kurucunun oğlu Muhammed el-Mehdî 1844'te doğdu. Babası 1859'da vefat ettiğinde genç yaşta postun başına geçti; kardeşi Muhammed Şerîf ve aile ileri gelenleriyle ortak hareket etti. Câğbûb dönemi Zâviye ve eğitim sistemini büyüttü; Sahra kervan yolları, kabileler ve Orta Afrika arasında güçlü haberleşme ve irşad ağı kurdu. Kufra'ya taşınma İngiliz
Muhammed Nûrbahş
Seyyid Muhammed Nûrbahş (795/1393, Kāin – 14 Rebîülevvel 869/14 Kasım 1464, Sûlikān); Kübreviyye-Hemedâniyye'den doğan Nûrbahşiyye'nin pîri . Mehdîlik iddiasıyla defalarca tutuklanmış , adına para bastırılıp hutbe okunmuş, sonunda minberde bu iddiadan vazgeçtiğini ilân etmeye mecbur edilmiştir.
Muhammed Şerîf es-Senûsî
Muhammed Şerîf es-Senûsî (1845/46–1896), tarikatın kurucusu Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin oğlu; ikinci postnişin Muhammed el-Mehdî'nin kardeşi ve üçüncü postnişin Ahmed Şerîf'in babasıdır.
mehdî
Pek çok dinde var olan ve dünyanın son zamanlarmda ortaya çıkıp insanlığın maddî ve manevî sıkıntılarını sona erdireceğine ve adaleti sağlayacağına inanılan ve de kurtarıcı gözüyle bakılan din adamı. İslâm dünyasında bu söz, 3. / 9. yüzyıldan itibaren Şiî inancı içinde “isnâaşeriyye” (bk. bu madde) ile yerleşmiş ve yaygınlaşmıştır. Daha sonra bu inanç, Emevîler ve Abbasîler döneminde de devam etmiştir. Ancak bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de geçmediği gibi hadis kaynaklannm önde gelen iki eserinde, Buhârî ve Müslim’de de bulunmamaktadır.
Derne Zâviyesi
Derne · Libya · Babası 1846'da hac için Hicaz'a giderken iki oğluyla birlikte ailesini buraya yerleştirmiştir; ilk çocukluk yılları Derne'nin dindar aileleri ve bedevî Araplar arasında geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Şerîf es-Senûsî : Muhammed Şerîf es-Senûsî (1845/46–1896), tarikatın kurucusu Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin oğlu; ikinci postnişin Muhammed el-Mehdî'nin kardeşi ve üçüncü postnişin Ahmed Şerîf'in babasıdır.
Sûlikān köyü
Rey / Tahran · İran · Şâhruh'un ölümünden (850/1447) sonra serbest kalıp yerleştiği ve 14 Rebîülevvel 869'da (14 Kasım 1464) vefat ettiği köy; hayatının son dönemini burada geçirmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV. yüzyıl İran tasavvuf tarihinin tartışmalı ismidir.
Kāin (Kuhistan)
Güney Horasan · İran · 795/1393'te doğduğu kasaba. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV. yüzyıl İran tasavvuf tarihinin tartışmalı ismidir.
Cağbûb
Cağbûb · Libya · Senûsiyye'nin merkez zâviyesi; Mehdî es-Senûsî'nin yanında sekiz yıl okudu. 9 Şubat 1929'da direnmeksizin İtalyanlar'a teslim edilmesi onu büyük bir destekten mahrum bıraktı. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.
Bağdat
Bağdat · Irak · Konevî'nin 673'te (1274) vefatı üzerine Cendî'nin gidip onun halifesi sıfatıyla irşad faaliyetinde bulunduğu şehir. Burada mehdîlik iddiasında bulunan bir şahsa karşı çıkınca bir süre sıkıntı çekti. İbnü'l-Arabî'nin Mevâkı‘u'n-nücûm adlı eserini de burada şerhetti; bu şerh günümüze ulaşmamıştır.
Huttalân
Hatlon · Tacikistan · Kübrevî şeyhi Hâce İshak Huttalânî'ye intisap ettiği yer; 827/1424'te Vali Bayezid'in baskınında şeyhi burada öldürülmüş, kendisi tutuklanmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV. yüzyıl İran tasavvuf tarihinin tartışmalı ismidir.
Herat
Herat · Afganistan · Gençliğinde dinî ilimleri tahsil ettiği ve sonradan iki defa Şâhruh'un huzuruna götürüldüğü şehir; mehdîlik iddiasından vazgeçtiğini burada minberde ilân etmiş, 848/1444'te burada serbest bırakılmıştır.
Bağdat
Bağdat · Irak · Veliahtlık ilânı üzerine Abbâsîlerin ayaklanıp Me'mûn'u azlederek İbrâhim b. Mehdî'ye biat ettikleri şehir; ölümü bu isyanı bastırmaya giden yolculukta gerçekleşti. İlişkili kişi dosyası Ali er-Rızâ : Ebü’l-Hasen Ali er-Rızâ b. Mûsâ el-Kâzım (ö. 203/818), Medine’de hadis ve fıkıh öğreten; Me’mûn’un veliaht ilânıyla Horasan’a geçen, ilmi, zühdü ve Ehl-i beyt içindeki yeriyle tanınan âlimdir.
Şîraz
Şîraz · İran · İlk sorgulamadan sonra sürgün edildiği şehir; halifesi Muhammed b. Yahyâ el-Lâhîcî de burada tekke kurup Mefâtîhu'l-i'câz 'ı yazmıştır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV. yüzyıl İran tasavvuf tarihinin tartışmalı ismidir.
Bağdat
Bağdat · Irak · Sürgün yıllarında Şüşter, Basra ve Hille'den sonra uğradığı şehir; halifesi Burhâneddin el-Bağdâdî burada tekke kurmuştur. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV. yüzyıl İran tasavvuf tarihinin tartışmalı ismidir.
Kufra (Tâc köyü)
Kufra · Libya · 1895'te Mehdî es-Senûsî ile birlikte gittiği yeni merkez zâviye; 18 Ocak 1931'de İtalyanlar'ın eline geçti. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.
Filibe
Plovdiv · Bulgaristan · Divanını 1327'de neşreden, dergâhta aşçılık yapan Filibeli Ahmed Mehdî Baba'nın memleketi. İlişkili kişi dosyası Mehmed Ali Hilmi Dedebaba : Mehmed Ali Hilmi Dedebaba, Şahkulu Sultan Dergâhı'nı XIX. yüzyılda yeniden kuran; mücerredlik erkânını ve İstanbul Bektaşî ağını taşıyan postnişin ve Hilmî mahlaslı şairdir.
Semmâniyye: Halvetî Ana Silsile, Çoklu İcazet
Muhammed es-Semmân'ın çoklu icazetlerini, öğretisini, eserlerini ve Sudan–Güneydoğu Asya yayılımını sınıflandıran dosya.
Câğbûb'dan Kufra'ya Senûsî Merkezleri
Câğbûb Kurucu 1855'te Câğbûb'a yerleşti; zâviye, medrese, kütüphane, tarım alanı ve kervan merkezi oluşturdu. 1859'da buraya defnedildi. Kufra'ya taşınma Muhammed el-Mehdî dış baskı ve gözetim endişesiyle 1895'te Kufra'ya geçti. Böylece hareketin ağırlık merkezi Sahra içlerine taşındı. Stratejik dönüşüm Coğrafî taşınma
MÂNEVÎ FETİHLER VE İLÂHÎ İHSANLAR
Avârifü’l-Maârif · 20. bölüm · Sûfinin, Allahu Teâlâ ile meşguliyeti kemâle erince ve içinde bulunduğu vaktin hukukuna tam riâyetle takvâda ilerleyip zühdü tamam olunca, sebeplere sarılmayı terk eder. Kendisine