tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
26 sonuç · “Gülşeniyye”
01Gülşeniyye
Gülşeniyye, Halvetiyye'nin alt şubelerinden biridir; nispet, silsile ve tarihî merkez bilgileri karşılaştırmalı kaynaklarla gösterilir.
Dede Ömer Rûşenî
Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi, Halvetiyye’nin ilk ana kolu Rûşeniyye’nin kurucu pîri; Gülşeniyye ve Demirtaşiyye’ye uzanan irşad ağının kaynağı olan mutasavvıf şairdir.
Gürcü Ali Rızâ Efendi
Gürcü Ali Rızâ Efendi (ö. 1260/1844), Molla Aşkî Dergâhı postnişini ve Sezâiyye-Gülşeniyye silsilesinin XIX. yüzyıl temsilcisidir.
Hasan Hâletî Efendi
Hasan Hâletî Efendi, geç dönem Gülşenî kaynaklarında Hâletiyye şubesinin nispet şahsiyeti olarak anılır; şahsî hayatından çok, Şuayb Şerefeddin'in mektuplarında korunan silsilesi bilinmektedir.
Hasan Sezâî-i Gülşenî
Hasan Sezâî-i Gülşenî, Edirne merkezli irşadı, şiirleri ve mektuplarıyla Gülşeniyye’nin Sezâiyye koluna adını veren 18. yüzyıl sûfîsidir.
İbrâhim Gülşenî
İbrâhim Gülşenî (ö. 9 Şevval 940 / 23 Nisan 1534), Halvetiyye-Rûşeniyye'den doğan Gülşeniyye'nin pîri; Akkoyunlu sarayında “tarhan” unvanı taşıyan bir devlet adamıyken cezbeye tutulup Kahire'de dergâh kuran, üç dilde 75.000 beyit yazmış şair-şeyh.
Kutbî Efendizâde Seyyid Ali Efendi
Kutbî Efendizâde Seyyid Ali Efendi (ö. 1106/1694-95), babası Seyyid Kutbüddin’den hilâfet alan ve Edirne Şah Melek Gülşenî Zâviyesi’nde La‘lî Mehmed Fenâyî’den önce postnişin olan şeyhtir.
Şeyh Âşık Mûsâ Efendi
Âşık Mûsâ Efendi (ö. 1567), Ahur köyünden; Mısır seferine katıldıktan sonra İbrâhim Gülşenî’den irşad vazifesi alıp Edirne Şahmelik Zâviyesi’nde hizmet eden Gülşenî şeyhidir.
Şeyh Ebü’s-Safâ Şemseddin Ahmed Hayâlî
Ebü’s-Safâ Şemseddin Ahmed Hayâlî (ö. 977/1569-70), babası İbrâhim Gülşenî’nin ardından Kahire Gülşenî Âsitânesi’nde otuz yedi yıl postnişinlik yapan, silsileyi oğlu Ali Safvetî’ye aktaran şair ve şeyhtir.
Şeyh Hâfız Muhammed Hayri Efendi
Hâfız Muhammed Hayrî Efendi, Kemal Efendi'nin halifesi olan ve ayrıca Gülşeniyye yolundan icazet taşıdığı kaydedilen sûfîdir.
Gülşeniyye
(iûaIO [< F. Gülşen + Ar. -iyye] Halvetiyye tarikatının İbrahim Gülşenî (öl. 940 / 1534) adına nispet edilen kolu. Temelleri Kahire’de atılan bu tarikat, 16. yüzyıldan sonra tanmmaya ve yaygmlaşmaya başlamıştır. Gülşeniyye tarikatının oluşum silsilesi şöyle gelişir: İbrahim Gülşenî, Dede Ömer Ruşenî, Pîr-i Sânî Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî, Pîr Sadreddin, Ahi İzzeddin, Ahî Mîrem’den geçerek Halvetiyye tarikatının Pîr’i Ömer el- Halvetî’ye kadar uzanır. Gülşeniyye, Kahire’den Anadolu’ya Diyarbakır, Bursa, Rumeli ve İstanbul’a kadar gelen dergâhlar ve tekkeler ile 19. yüzyıhn sonlanna kadar varlığını sürdürmüştür.
Âmid (Diyarbakır)
Diyarbakır · Türkiye · Doğduğu şehir; babasının Âmidî nisbesi ve türbesinin buradaki varlığı Berdea iddiasını çürütür. Tebriz'den ayrıldıktan sonra buraya dönüp Ma'nevî 'yi burada yazmaya başladı. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yetişen; Diyarbakır ve Kahire'deki irşadıyla Gülşeniyye'yi kurumsallaştıran sûfî.
Edirne
Edirne · Türkiye · Enîs Receb Dede’nin doğduğu şehir. Kaynak doğum yılını kaydetmez; seksen yaşını biraz geçtikten sonra vefat ettiği bildirildiğine göre 1650-1654 yılları arasında doğmuş olabileceği tahmin edilir. Gülşeniyye’ye bağlı sipahi Derviş Halil’in oğludur; çocukluğunda burada İbrâhim adlı bir mücellidin yanında çıraklık yapmıştır.
Uzunköprü
Edirne · Türkiye · Seyahatleriyle mürid halkası kurduğu, 5 Haziran 1911'de vefat ettiği kasaba; damadı Mustafa Zevkî Efendi ve oğlu Mehmed Vefâ da burada yaşamıştır. İlişkili kişi dosyası Şuayb Şerefeddin Efendi : Şuayb Şerefeddin Efendi (1842–1911), Hasan Sezâî’nin soyundan gelen; Gülşeniyye’nin Sezâiyye ve Hâletiyye kollarını şahsında birleştiren Edirneli şeyh, şair ve müelliftir.
Müeyyediyye Camii ve Gülşenî Dergâhı
Kahire, Bâbüzüveyle · Mısır · Kahire'de bir hücresinde erbaîn çıkarıp yerleştiği cami. Yavuz Sultan Selim'in bağışladığı yan arazi üzerine kurulan dergâh Gülşeniyye'nin merkezi oldu; 1534'te burada vefat etti. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yetişen; Diyarbakır ve Kahire'deki irşadıyla Gülşeniyye'yi kurumsallaştıran sûfî.
Tebriz
Tebriz · İran · Molla Hasan'ın evlât edinip medrese öğrenimi gördürdüğü, Uzun Hasan'dan “tarhan” unvanını aldığı ve cezbe hâlini yaşadığı şehir. Şah İsmâil'in 1502'de girmesiyle terketti. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yetişen; Diyarbakır ve Kahire'deki irşadıyla Gülşeniyye'yi kurumsallaştıran sûfî.
Edirne Eskicami
Edirne · Türkiye · Müderrisi Hâfız İsmâil Rüşdü Efendi'den tefsir ve hadis okuduğu ve cenaze namazının kılındığı cami. İlişkili kişi dosyası Şuayb Şerefeddin Efendi : Şuayb Şerefeddin Efendi (1842–1911), Hasan Sezâî’nin soyundan gelen; Gülşeniyye’nin Sezâiyye ve Hâletiyye kollarını şahsında birleştiren Edirneli şeyh, şair ve müelliftir.
Molla Aşkî Dergâhı
İstanbul · Türkiye · Yirmi yaşlarında gidip Bolulu Şeyh Mustafa Hilmi Efendi'ye intisap ettiği ve 1864'te icâzet aldığı dergâh. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şuayb Şerefeddin Efendi : Şuayb Şerefeddin Efendi (1842–1911), Hasan Sezâî’nin soyundan gelen; Gülşeniyye’nin Sezâiyye ve Hâletiyye kollarını şahsında birleştiren Edirneli şeyh, şair ve müelliftir.
Karabağ
Karabağ · Azerbaycan · Uzun Hasan'ın daveti için gönderildiği ve Dede Ömer Rûşenî ile karşılaşıp intisap ettiği yer. Sultan Yâkub'un kışladığı dönemde Fusûs derslerini de burada verdi. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yetişen; Diyarbakır ve Kahire'deki irşadıyla Gülşeniyye'yi kurumsallaştıran sûfî.
Keşan
Edirne · Türkiye · Edirne ve Uzunköprü ile birlikte seyahat edip mürid halkası kurduğu çevre. İlişkili kişi dosyası Şuayb Şerefeddin Efendi : Şuayb Şerefeddin Efendi (1842–1911), Hasan Sezâî’nin soyundan gelen; Gülşeniyye’nin Sezâiyye ve Hâletiyye kollarını şahsında birleştiren Edirneli şeyh, şair ve müelliftir.
Herat
Herat · Afganistan · Hüseyin Baykara ile yapılan barış antlaşmasında bulunmak üzere gönderildiği şehir; Abdurrahman-ı Câmî ile burada tanıştı. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yetişen; Diyarbakır ve Kahire'deki irşadıyla Gülşeniyye'yi kurumsallaştıran sûfî.
Kahire
Kahire · Mısır · Halifesi Dede Ömer Rûşenî'nin kolundan gelen Gülşeniyye'nin ve daha sonra Karabaşiyye-Bekriyye üzerinden Kuzey Afrika kollarının merkezi; Halvetiyye'nin Mısır, Sudan ve Kuzey Afrika'ya yayılma noktasıdır.
Şîraz
Şîraz · İran · Uzun Hasan'ın, vali tayin ettiği oğlu Sultan Halil'in halka yaptığı zulmü önlemesi için onu gönderdiği şehir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yetişen; Diyarbakır ve Kahire'deki irşadıyla Gülşeniyye'yi kurumsallaştıran sûfî.
XIX. Yüzyıl Anadolu Tasavvuf Haritası
On dokuzuncu yüzyıl Anadolu tasavvufunu yalnız tekke sayılarıyla değil; tarikat kolları, şehir ağları, göçler, cami ve hâne tekkeleri, Meclis-i Meşâyih, ulema, mûsiki ve gündelik hizmet kurumları üzerinden okuyan kapsamlı dönem dosyası.
Halvetiyye Silsilesi ve Kollar Haritası
Halvetiyye'nin ortak erken silsilesi, Zâhidiyye kavşağı, dört ana kolu ve doğrulanmış alt şubeleri tek bir ayrıntılı ağda gösterilir.
İstanbul Halvetiyyesi: Kollar, Tekkeler ve İntikaller
Yahyâ-yı Şirvânî'nin Anadolu halifelerinden İstanbul'daki büyük Halvetî merkezlerine uzanan kol, tekke, devlet ricali ve meşihat değişimi haritası.