tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
404 sonuç · toplam 404 · “rivayet” · 6/17
01mürsel
Peygamber karşılığı Arapça olan ve Kur’ân-ı Kerîm’de sıkça geçen terim, bk. peygamber 2. Hadis biliminde, hadisin çıkış kaynağı sahabîlerden veya başka ravîlerden birinin zikredilmemesi ya da tabiînin doğrudan Hz. Peygamber’den rivayet etti…
Nâzi'ât suresi
Nâzi'ât suresi a. [< Ar. “Sûretü’n- Nâzi'ât” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş dokuzuncu, iniş sırasma göre seksen birinci suresi olup “Nebe' suresi” nden sonra ve “İnfitâr suresi” nden önce suresi olup Mekke döneminde nazil olmuş ve kırk altı âye…
kâs
G^tî) [Ar.] Hadis rivayetinde kıssa anlatan veya vaazlannda kıssalardan örnekler veren ravî.
Mübdi
(m^ [Ar.] Sözlük anlamı is “Bir işe başlamak, yaratmak.” in olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” da (Allah’ın güzel isimleri)dan olup u “Varlıkları ilk yaratan.” anlaan mmda bu sözün türevleri ile Alel lah’a nispet edilmektedir. Bu iz isim, Kur’ân…
Mütekebbir
m, Sözlük anlamı, “Görkemli, ulu ve ini yüce.” biçiminde tanımlanan bu vasöz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın mışgüzel isimleri)dan olup “Pek yübn ce, ulu.” ifadesiyle Kur’ân-ı atî Kerîm’de dokuz İlâhî ismin topdilluca verildiği “Haşr suresi” ni…
âcid
Sözlük anlamı “Şan ve şeref sahibi, hayrı ve ihsanı bol, lütfü ve keremi sonsuz.” olan bu söz, “esmâ’ü’lhüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak Kur’ân-ı Kerîm’de geçmemekle beraber Allah’ın doksan dokuz ismini veren…
âhid
Bu terim, Allah’ın tek ve bir olmasmı ifade eden sıfatlanndan biri için kullanılmıştır. 2. Hadis biliminde, yalnızca bir ravînin kendisinden bir tek hadis rivayet etmiş olduğu kimse. Hadis biliminde, yalnızca bir ravînin kendisinden bir tek…
kâle
Hadis biliminde, bir hadisin duyma, işitme veya okuma gibi yöntemlerle rivayet edilmesi ve buna göre delil getirilmesi.
Cerrâhiyye
Halvetiyye-Ramazâniyye tarikatının Nureddin Cerrâhî’ye nisbet edilen bir kolu. Bu tarikatın kurucusunun sahabeden Ebû Ubeyde b. Cerrâh soyundan geldiği ve İstanbul’da Cerrahpaşa semtinde doğduğu için “Cerrâhî” adını aldığı rivayeti yaygındı…
Vedâ hutbesi
Hz. Muhammed’in Vedâ haccı sırasında Arafat, Mina ve çevresinde yaptığı hitapların İslâm geleneğinde topluca anıldığı ad. Can, mal ve namus dokunulmazlığı; faiz ve kan davalarının kaldırılması; emanet, aile hukuku, kardeşlik ve dinî sorumlu…
Mâlikü’l-Mülk
“Mülkün sahibi.” anlamında bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de Allah’a izafe edümektedir. “Âl-i İmrân suresi” nin 26. ayetinde mealen “De ki, Allahım, ey mülkün sahibi, sen dilediğine mülkü verirsin,…
Sabûr
Sözlük anlamı “Kendine hâkim olmak, tahammül etmek.” olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Günahkâ ları cezalandırma konusun acele etmeyip lütfuyla ve iyilik muamele eden, çok sabırlı.” a lamında Allah’a nispet edilme tedir (bk. M. F. Abdülbâkî,…
Azîm
(- -M [Ar.] “Büyük, azametli” anlamında olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan “Pek bifyük, ulu, yüce.” anlamında Allah’a nispet edilmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de altı yerde (Bakara suresi, 2 / 255; Şurâ suresi, 42 / 4; Vâkı…
hızlân
Buyruklarmı yerine getirmeyen kullardan Allah’ın yardımmı ve mağfiretini h kesmesi ve bu kullarını kendi hâllerine terk etmesi anlamında kullanılan kelâm terimi; “nusret, tevfîk, lütuf’ karşıtı. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de üç ayette geçmekted…
ahn
“Okumada hata etmek, lehçe, lügat, nağme.” anlamlarma gelen bu söz, dinî bakımdan namazda Kur’ân-ı Kerîm’den ayetler okurken yapılan hatayı ifade eder. Hadis biliminde, hadis rivayet ederken irap hatası yapma.
inbâ
GUI) [Ar.] Hadis biliminde, hadisin icazet yoluyla rivayet edüdiğini ifade etme işi.
teşehhüt
Hadis biliminde, bir ravînin bir hadisi rivayeti, sabit oluncaya kadar beklemesi, iyi araştırması ve düşünmesi, teenni ile davranıp kalbine güven geldikten sonra hadisi nakletmeye özen göstermesi işi.
l Hamîd
l Hamîd a. [< Ar.hamd] Söza lük anlamı, “İyilik, güzellik ve n erdemlikle övme.” olan bu söz, ve “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel -ı isimleri)dan olup “Övülen, övgümi ye lâyık olan.” anlamında bir terimdir. Bu söz, Allah’ın doksan ödokuz is…
Bâkî
Sözlük anlamı “sürüp gitmek, sebat etmek’ olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleriydin, olup Allah’ın sıfatı olarak “Varlığının sona ermesi düşünülemeyen” anlammdadır. Bütün İslâm âlimleri Allah’ın bu sıfatı etrafında görüş bi…
hâfiz (II)
hâfiz (II) s. ve a. [< Ar.hıfz] Hadis biliminde, hadis rivayet ve nakil konusunda uzmanlaşmış ve pek çok hadisi ezberlemiş kimse; eşanlamhsı: “hâkim, hüccet, imâm, muhaddis, emîrü’lmü'minîn fi’l-hadîs” (bk. bu maddeler).
teferrüd
Hadis biliminde, ravînin rivayet ettiği ha te dis ile tek kalması, başkasınca desteklenmemesi durumu. Bu tür hadisler “garîb” (.bk. bu madde) sayılmıştır.
kavs-i nuzûl
kavs-i nuzûl a. [Ar. ] tas. Sufî inancma göre “devir” terimi ile karşılanan ve bir varlığın değişim ve dönüşüm evreleri den olan, inişe geçüen yarım d ire olarak da nitelenen en sü mertebe. Bu düzende sırasıy “külli akıl, dokuz akıl, dokuz…
kırâ'at (II)
kırâ'at (II) a. [Ar. ] Namazın aher bir rekâtında kıyam duruen munda iken Kur’ân-ı Kerîm’den ayetler okuma için kullanıre lan terim. Namazda bu okuma, e sesli veya sessiz olmak üzere iki yi şekilde yapılmaktadır. Namazda an “kırâ'at”ın okun…
talebü’l-hadîs
Wr.] Hadis biliminde, hadis öğrenmek veya işitmek amacıyla hadis rivayet eden bir hocaya müracaat etmek ve bu amaçla hocanın bulunduğu yerde beklemek.